Online first
Bieżący numer
Archiwum
O czasopiśmie
Polityka etyki publikacyjnej
System antyplagiatowy
Instrukcje dla Autorów
Instrukcje dla Recenzentów
Rada Redakcyjna
Komitet Redakcyjny
Recenzenci
Wszyscy recenzenci
2025
2024
2023
2022
2021
2020
2019
2018
2017
2016
Kontakt
Bazy indeksacyjne
Klauzula przetwarzania danych osobowych (RODO)
PRACA ORYGINALNA
Nowoczesne oblicza samoopieki w cukrzycy typu 2: od wiedzy do codziennej praktyki. Badania wstępne
1
Wydział Nauk o Zdrowiu, Uniwersytet Medyczny, Wrocław, Polska
2
Wydział Nauk o Zdrowiu, Katedra Zdrowia Publicznego, Uniwersytet Medyczny, Wrocław, Polska
Autor do korespondencji
Angelika Kierczak
Wydział Nauk o Zdrowiu, Uniwersytet Medyczny Wrocław im. Piastów Śląskich we Wrocławiu, ul. T. Chałubińskiego 3, 50-367, Wrocław, Polska
Wydział Nauk o Zdrowiu, Uniwersytet Medyczny Wrocław im. Piastów Śląskich we Wrocławiu, ul. T. Chałubińskiego 3, 50-367, Wrocław, Polska
SŁOWA KLUCZOWE
DZIEDZINY
STRESZCZENIE
Wprowadzenie i cel:
Cukrzyca typu 2 to narastająca globalna pandemia XXI wieku; w Polsce zmaga się z nią ok. 3 mln osób. Leczenie wymaga aktywnego zaangażowania pacjenta w proces terapeutyczny. Samoopieka, obejmująca kontrolę glikemii, przestrzeganie odpowiedniej diety i aktywność fizyczną, jest kluczowa dla poprawy jakości życia i redukcji powikłań. Celem badania była ocena poziomu samoopieki oraz identyfikacja problemów pacjentów z cukrzycą typu 2 przy użyciu kwestionariusza SCODI.
Materiał i metody:
Badaniem objęto 120 osób (70% kobiet, 30% mężczyzn), przy czym najliczniejsza spośród grup wyodrębnionych ze względu na wiek była grupa osób powyżej 65. roku życia (25%). Do przeprowadzenia badania wykorzystano kwestionariusz SCODI (40 pytań w 4 sekcjach). Badanie przeprowadzono online oraz umożliwiono dostęp do niego za pomocą kodu QR pacjentom NZOZ w Świdnicy.
Wyniki:
Średni ogólny poziom samoopieki wyniósł 76/100 pkt, co wskazuje na poziom przeciętny. Respondenci najlepiej radzili sobie z utrzymaniem zdrowych nawyków, a najgorzej z monitorowaniem zdrowia i kontrolą glukozy. Odnotowano silną dodatnią korelację między pewnością siebie w zarządzaniu chorobą a pozostałymi wymiarami samoopieki (p 3 lata). Lepsze wyniki (p < 0,001) uzyskały osoby o wykształceniu wyższym i średnim, co sugeruje związek samoopieki ze świadomością zdrowotną.
Wnioski:
Pacjenci z cukrzycą typu 2 potrzebują stałego wsparcia edukacyjnego. Szczególnej uwagi wymagają mężczyźni, osoby z niższym wykształceniem oraz pacjenci z długim stażem choroby, u których obserwuje się spadek motywacji. Niezbędna jest indywidualizacja programów edukacyjnych dotyczących cukrzycy typu 2 dostosowana do specyficznych potrzeb tych grup.
Cukrzyca typu 2 to narastająca globalna pandemia XXI wieku; w Polsce zmaga się z nią ok. 3 mln osób. Leczenie wymaga aktywnego zaangażowania pacjenta w proces terapeutyczny. Samoopieka, obejmująca kontrolę glikemii, przestrzeganie odpowiedniej diety i aktywność fizyczną, jest kluczowa dla poprawy jakości życia i redukcji powikłań. Celem badania była ocena poziomu samoopieki oraz identyfikacja problemów pacjentów z cukrzycą typu 2 przy użyciu kwestionariusza SCODI.
Materiał i metody:
Badaniem objęto 120 osób (70% kobiet, 30% mężczyzn), przy czym najliczniejsza spośród grup wyodrębnionych ze względu na wiek była grupa osób powyżej 65. roku życia (25%). Do przeprowadzenia badania wykorzystano kwestionariusz SCODI (40 pytań w 4 sekcjach). Badanie przeprowadzono online oraz umożliwiono dostęp do niego za pomocą kodu QR pacjentom NZOZ w Świdnicy.
Wyniki:
Średni ogólny poziom samoopieki wyniósł 76/100 pkt, co wskazuje na poziom przeciętny. Respondenci najlepiej radzili sobie z utrzymaniem zdrowych nawyków, a najgorzej z monitorowaniem zdrowia i kontrolą glukozy. Odnotowano silną dodatnią korelację między pewnością siebie w zarządzaniu chorobą a pozostałymi wymiarami samoopieki (p 3 lata). Lepsze wyniki (p < 0,001) uzyskały osoby o wykształceniu wyższym i średnim, co sugeruje związek samoopieki ze świadomością zdrowotną.
Wnioski:
Pacjenci z cukrzycą typu 2 potrzebują stałego wsparcia edukacyjnego. Szczególnej uwagi wymagają mężczyźni, osoby z niższym wykształceniem oraz pacjenci z długim stażem choroby, u których obserwuje się spadek motywacji. Niezbędna jest indywidualizacja programów edukacyjnych dotyczących cukrzycy typu 2 dostosowana do specyficznych potrzeb tych grup.
Introduction and objective:
Type 2 diabetes is a growing global pandemic of the 21st century, affecting approximately 3 million people in Poland. Treatment requires an active involvement of the patient in the therapeutic process. Selfcare, including glycaemic control, diet, and physical activity, is crucial for improvement of the quality of life and reduction of complications. The aim of the study is to assess the level of self-care and identify problems of patients with type 2 diabetes using the SCODI questionnaire.
Material and methods:
The study covered 120 patients, including 70% of females and 30% of males, with the largest group aged over 65 (25%), and was carried out using the SCODI questionnaire (40 items in 4 domains). The study was conducted online and an access was provided via a QR code to patients of the Non-Public Healthcare Centre in Świdnica.
Results:
The mean overall self-care score was 76/100, indicating an average level. Respondents performed best in maintaining healthy habits, while the worst in monitoring their health and controlling glucose levels. A strong positive correlation was found between self-confidence in disease management and other dimensions of self-care (p 3 years). Higher and secondary education were associated with better outcomes (p<0.001), suggesting a link with health awareness.
Conclusions:
Patients with type 2 diabetes require ongoing educational support. Males, patients with lower levels of education, and those who have had the disease for a long time and have shown a decline in motivation require particular attention. It is essential to tailor educational programmes to the specific needs of these groups.
Type 2 diabetes is a growing global pandemic of the 21st century, affecting approximately 3 million people in Poland. Treatment requires an active involvement of the patient in the therapeutic process. Selfcare, including glycaemic control, diet, and physical activity, is crucial for improvement of the quality of life and reduction of complications. The aim of the study is to assess the level of self-care and identify problems of patients with type 2 diabetes using the SCODI questionnaire.
Material and methods:
The study covered 120 patients, including 70% of females and 30% of males, with the largest group aged over 65 (25%), and was carried out using the SCODI questionnaire (40 items in 4 domains). The study was conducted online and an access was provided via a QR code to patients of the Non-Public Healthcare Centre in Świdnica.
Results:
The mean overall self-care score was 76/100, indicating an average level. Respondents performed best in maintaining healthy habits, while the worst in monitoring their health and controlling glucose levels. A strong positive correlation was found between self-confidence in disease management and other dimensions of self-care (p 3 years). Higher and secondary education were associated with better outcomes (p<0.001), suggesting a link with health awareness.
Conclusions:
Patients with type 2 diabetes require ongoing educational support. Males, patients with lower levels of education, and those who have had the disease for a long time and have shown a decline in motivation require particular attention. It is essential to tailor educational programmes to the specific needs of these groups.
REFERENCJE (11)
1.
International Diabetes Federation. IDF Diabetes Atlas. 10th ed. Brussels: International Diabetes Federation; 2021. https://diabetesatlas.org (access: 2025.12.06).
2.
Termedia. Prawie 8 mln Polaków ma cukrzycę lub stan przedcukrzycowy. https://www.termedia.pl/diabet... (access: 2025.12.04).
3.
Polskie Stowarzyszenie Diabetyków. Samokontrola a samoopieka w cukrzycy. https://diabetyk.org.pl/samoko... (access: 2025.12.04).
4.
Chrobak-Bień J, Gawor A, Borowiak E. Analysis of factors influencing the quality of life of people with type 2 diabetes. Pielęgniarstwo w Opiece Długoterminowej. 2024;9(3):13–28. https://doi.org/10.19251/pwod/...).
5.
Shrivastava SR, Shrivastava PS, Ramasamy J. Role of self-care in management of diabetes mellitus. J Diabetes Metab Disord. 2013;12(1):14. https://doi.org/10.1186/2251-6....
6.
Majkowska L. Definicja i klasyfikacja cukrzycy. In: Majkowska L, editor. Podstawy diabetologii: dla studentów medycyny i lekarzy praktyków. Szczecin: Wydawnictwo Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego; 2016. p. 7–17. https://doi.org/10.48745/ppm.4....
7.
Uchmanowicz I, Krzemińska S, Ausili D, Luciani M, Lisiak M. Polish Adaptation of the Self-Care of Diabetes Inventory (SCODI). Patient Prefer Adherence. 2020;14:1341–1350.
8.
World Health Organization. Self-care for health and well-being. https://www.who.int/news-room/... (access: 2025.12.04).
9.
Ausili D, Rossi E, Rebora P, Luciani M, Tonoli L, Ballerini E, Androni S, Vellone E, Riegel B, Di Mauro S. Socio-demographic and clinical determinants of self-care in adults with type 2 diabetes: a multicentre observation study. Acta Diabetol. 2018;55(7):691–702. https://doi.org/10.1007/s00592....
10.
Krzemińska S, Czapor E. Ocena poziomu samoopieki u pacjentów z cukrzycą typu 2 z zastosowaniem kwestionariusza Self-care of Diabetes Inventory (SCODI). Współczesne Pielęgniarstwo i Ochrona Zdrowia. 2019;8:4.
11.
Bąk E, Potoczna R, Kupczak-Wiśniowska B. Involvement in self-care of patient with type 2 diabetes aged 60–80. J Educ Health Sport. 2024;64:34–50.
Udostępnij
ARTYKUŁ POWIĄZANY
| eISSN: | 2084-4905 |
| ISSN: | 2083-4543 |
Przetwarzamy dane osobowe zbierane podczas odwiedzania serwisu. Realizacja funkcji pozyskiwania informacji o użytkownikach i ich zachowaniu odbywa się poprzez dobrowolnie wprowadzone w formularzach informacje oraz zapisywanie w urządzeniach końcowych plików cookies (tzw. ciasteczka). Dane, w tym pliki cookies, wykorzystywane są w celu realizacji usług, zapewnienia wygodnego korzystania ze strony oraz w celu monitorowania ruchu zgodnie z Polityką prywatności. Dane są także zbierane i przetwarzane przez narzędzie Google Analytics (więcej).
Możesz zmienić ustawienia cookies w swojej przeglądarce. Ograniczenie stosowania plików cookies w konfiguracji przeglądarki może wpłynąć na niektóre funkcjonalności dostępne na stronie.
Możesz zmienić ustawienia cookies w swojej przeglądarce. Ograniczenie stosowania plików cookies w konfiguracji przeglądarki może wpłynąć na niektóre funkcjonalności dostępne na stronie.
