PL EN
PRACA PRZEGLĄDOWA
Medyczno-społeczne aspekty rehabilitacji osób starszych po udarze mózgu
 
Więcej
Ukryj
1
Instytut Medyczny, Uczelnia Państwowa im. Jana Grodka w Sanoku, Polska
2
Szpital Specjalistyczny SPZOZ w Sanoku
AUTOR DO KORESPONDENCJI
Elżbieta Cipora   

Instytut Medyczny, Uczelnia Państwowa im. Jana Grodka w Sanoku, Mickiewicza 21, 38-500, Sanok, Polska
 
 
SŁOWA KLUCZOWE
DZIEDZINY
STRESZCZENIE
Wprowadzenie i cel:
Udar mózgu dotyczy głównie osób w starszym wieku. Często powoduje trwałe uszkodzenie mózgu i wynikającą z tego niepełnosprawność. Pomimo znacznych postępów w profilaktyce, diagnozowaniu, leczeniu i rehabilitacji pacjenci z rozpoznaniem udaru mózgu są obciążeni dużym ryzykiem problemów zdrowotnych i wykluczenia społecznego. Celem pracy było przedstawienie zasad rehabilitacji, jej wieloaspektowości oraz trudności w procesie usprawniania osób starszych po przebytym udarze mózgu.

Metody przeglądu:
Dokonano przeglądu i analizy piśmiennictwa medycznego wydanego w latach 2016–2020 dotyczącego usprawniania chorych po udarze mózgu, przy czym szczególną uwagę zwrócono na aspekty medyczne i społeczne procesu rehabilitacji.

Opis stanu wiedzy:
Celem rehabilitacji osób po udarze mózgu jest profilaktyka powikłań wynikających z okresowego unieruchomienia oraz zmniejszenie dysfunkcji związanych z rozmiarem i lokalizacją ogniska udarowego. Ważne jest przywrócenie u pacjenta werbalnego porozumiewania się z otoczeniem oraz poprawa funkcji ruchowych. Systematyczna i indywidualnie dobrana rehabilitacja stanowi szansę na szybszy powrót chorego do sprawności i do życia w społeczeństwie. Osoba starsza po udarze mózgu wymaga szczególnej troski w trakcie procesu usprawniania ze względu na objawy i powikłania wynikające z choroby oraz zmiany, jakie zachodzą w ustroju w związku ze starzeniem się.

Podsumowanie:
Rehabilitacja po udarze mózgu powinna rozpocząć się już w dniu przyjęcia pacjenta do szpitala. Postępy w usprawnianiu znacznie zwiększają motywację chorego do ćwiczeń i wpływają korzystnie na jego zaangażowanie w proces rehabilitacji. Wielokrotne powtarzanie ćwiczeń i motywowanie chorego to czynniki w znacznym stopniu pozwalające na przywrócenie sprawności i umożliwiające powrót chorego do życia w społeczeństwie.


Introduction and objective:
Stroke most often affects elderly people. It often causes lasting brain damage and results in disability. Despite considerable progress in prevention, diagnosis,treatment and rehabilitation, patients with the diagnosis of stroke are burdened with a high risk of health problems and social alienation. The aim of the study was presentation of the principles of patient rehabilitation as a multidisciplinary process, and difficulties in rehabilitation of elderly patients who had undergone stroke.

Review methods:
A review and analysis of medical literature published in 2016–2020 on rehabilitation of the elderly after stroke was performed with particular emphasis on the medical and social aspects of the rehabilitation process.

Abbreviated description of the state of knowledge:
The aim of rehabilitation of patients after stroke is the prevention of complications arising from temporary immobilization, and reduction of dysfunctions connected with the size and location of the focus of stroke. It is important to restore verbal communication of the patient with the environment, and improve motor functions. Systematic and individually adjusted rehabilitation is the chance for faster restoration of patient’s efficiency and living in society. An elderly person after stroke needs special care during the rehabilitation process because of symptoms and complications resulting from illness and systemic changes which take place due to ageing.

Summary:
Rehabilitation after stroke should begin on admission to hospital. Progress in rehabilitation significantly increases patient’s motivation to exercise, and exerts a beneficial effect on the rehabilitation process. Multiple repeating of exercises and motivation of the patient are the factors which, to a great extent, restore patient’s efficiency, and enable the return to life in society.

 
REFERENCJE (21)
1.
Kozień F. Udar mózgu w działaniach zespołów ratownictwa medycznego krakowskiego pogotowia ratunkowego. Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego, Wydział Zdrowia i Nauk Medycznych, Ratownictwo Medyczne; 2018.
 
2.
Wieczorowska-Tobis K, Talarska D. Geriatria i pielęgniarstwo geriatryczne. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL; 2017.
 
3.
Żdanowicz A, Dziembowska I, Wiszniewska M. Retrospektywna analiza pacjentów w aspekcie rozpowszechniania nadużywania alkoholu wśród chorych z udarem mózgu leczonych w Oddziale Neurologii. Pielęgniarstwo Neurologiczne i Neurochirurgiczne. 2020; 9(4): 145–151. doi: 10.15225/PNN.2020.9.4.4.
 
4.
Zielińska J. Współpraca fizjoterapeuty z logopedą przy usprawnianiu pacjenta po udarze mózgu. In: Zieliński M, editor. Zeszyty Naukowe KSW Tom XLV, Wrocław 2017: 147–154.
 
5.
Michalczak M, Lewicki M, Łagowska-Batyra A, et al. Evaluation of effectiveness of physiotherapy treatment on health improvement in patients after stroke. Journal of Education, Health and Sport. 2017; 7(8): 1047–1061. doi: 10.5281/zenodo.1000455.
 
6.
Imura T, Nagasawa Y, Fukuyama H, et al. Effect of early and intensive rehabilitation in acute stroke patients: retrospective pre-/post-comparison in Japanese hospital. Disability and rehabilitation. 2018; 40(12): 1452–1455.
 
7.
Hoffman J, Zbonik M, Hoffman A. et al. Rola rehabilitacji w procesie leczenia pacjentów po przebytym udarze mózgu; Choroby XXI wieku – wyzwania w pracy fizjoterapeuty. Podgórska M, editor. Gdańsk: Wydawnictwo Wyższej Szkoły Zarządzania; 2017.
 
8.
Kiper P, Baba A, Agostini M, et al. Plastyczność mózgu i uczenie motoryczne po udarze. Rehabilitacja w Praktyce. 2017; 1: 65–68.
 
9.
Skorupińska A, Kostorz K, Bojarska-Hurnik S. Zastosowanie metody Bobath w rehabilitacji osób dorosłych po udarze niedokrwiennym mózgu. Geriatria. 2017; 11: 130–134.
 
10.
Koc-Kozłowiec B. Komunikowanie w rodzinie w sytuacji zapewnienia opieki osobie po udarze mózgu. In: Dom rodzinny w doświadczeniu (auto)biograficznym. Wrocław: Instytut Pedagogiki Uniwersytetu Wrocławskiego; 2017. p. 135–149.
 
11.
Chmielecki B. Wiedza mieszkańców Uniejowa i okolic na temat udaru mózgu. Biuletyn Uniejowski. 2020; 9: 59–80.
 
12.
Jankowski P. Zasady profilaktyki chorób układu krążenia w 2018 roku. Kardiologia Inwazyjna. 2017; 12(6): 42–48.
 
13.
Lewera D. Zrozumieć udar mózgu. Wrocław: Wydawnictwo Continuo; 2018.
 
14.
Åström A, Söderström, L, Mooe T. Risk of Ischemic Stroke After Acute Myocardial Infarction in Patients Undergoing Coronary Artery Bypass Graft Surgery. Scientific Reports. 2020; 10(1): 1–9.
 
15.
Wichowicz HM, Puchalska L, Rybak-Korneluk A, et al. Miejsce psychoterapii w prewencji i leczeniu depresji poudarowej. Psychiatria i Psychologia Kliniczna. 2018; 18(1): 56–60.
 
16.
Kamińska-Kaczmarek B. Sukces daje poświęcenie. Academia-Magazyn Polskiej Akademii Nauk. 2017; 3(51): 18–21.
 
17.
Kałużny K, Kałużna A, Kochański B, et al. Wpływ rehabilitacji neurologicznej na funkcjonowanie pacjentów po przebytym udarze niedokrwiennym mózgu – analiza retrospektywna. Journal of Education, Health and Sport. 2016; 6(12): 38–52.
 
18.
Zaryczańska K, Kaźmierczak J, Bajer-Czajkowska A, et al. Udar niedokrwienny mózgu jako ciężkie powikłanie zatorowości kardiogennej w przebiegu kardiomiopatii takotsubo. Polski Przegląd Neurologiczny. 2018; 14(4): 240–243.
 
19.
Lui SK, Nguyen MH. Elderly Stroke Rehabilitation: Overcoming the Complications and Its Associated Challenges. Curr Gerontol Geriatr Res. 2018; 27: 9853837. doi: 10.1155/2018/9853837.
 
20.
Broderick JP, Adeoye O, Elm J. Evolution of the modified Rankin scale and its use in future stroke trials. Stroke. 2017; 48(7): 2007–2012.
 
21.
Lewicka T, Krzystanek E. Dysfagia po udarach mózgu – wskazówki diagnostyczne i terapeutyczne. Aktualności Neurologiczne 2017; 17(4): 208–212.
 
eISSN:2084-4905
ISSN:2083-4543