6
MNiSW
58.21
ICV
PRACA ORYGINALNA
 
CC BY-NC-ND 3.0
 
 

Wiedza młodzieży licealnej na temat czynników ryzyka cukrzycy typu 2

 
1
Katedra Onkologii i Środowiskowej Opieki Zdrowotnej, Pracownia Pielęgniarstwa Środowiskowego, Uniwersytet Medyczny w Lublinie
2
Absolwentka Wydziału Pielęgniarstwa i Nauk o Zdrowiu, Uniwersytet Medyczny w Lublinie
MONZ 2013;19(3):255–261
SŁOWA KLUCZOWE:
STRESZCZENIE ARTYKUŁU:
Wprowadzenie:
Cukrzyca typu 2 jest obecnie poważnym problemem zdrowotnym. Istnieje wiele czynników, które zwiększają ryzyko wystąpienia cukrzycy, a jedynym sposobem, by skutecznie ograniczać ich wpływ na rozwój schorzenia jest odpowiednio dobrana profilaktyka. Prewencja pierwotna stanowi szansę na redukcję negatywnego wpływu cukrzycy typu 2 na organizm człowieka, umożliwia wyodrębnienie grup zwiększonego ryzyka choroby, co, wraz z późniejszymi badaniami laboratoryjnymi, pozwala ograniczyć częstość występowania utajonej postaci choroby. Prewencja pierwotna powinna obejmować edukację zdrowotną wśród młodych grup społecznych (w tym młodzieży licealnej). Podstawą podejmowania działań zapobiegawczych powinno być dokładne poznanie wiedzy nastolatków na temat czynników ryzyka cukrzycy typu 2.

Cel:
Celem pracy było poznanie zakresu wiedzy licealistów na temat czynników ryzyka cukrzycy typu 2.

Materiał i metody:
Badania przeprowadzono w styczniu 2012 roku wśród 152 uczniów Zespołu Szkół Ogólnokształcących w Stalowej Woli. Do zebrania materiału badawczego zastosowano autorski kwestionariusz ankiety, zawierający 23 pytania zamknięte, wśród których 15 stanowiło test wiedzy o cukrzycy typu 2 i jej czynnikach ryzyka.

Wyniki:
Z przeprowadzonych badań wynika, że ponad 70% ankietowanych prezentowało niski stan wiedzy na temat czynników ryzyka cukrzycy typu 2. Licealiści z klas trzecich posiadali większą wiedzę niż ich młodsi koledzy.

Wnioski:
Analiza wyników przeprowadzonych badań pozwala na wyciągnięcie następujących wniosków: licealiści posiadają zróżnicowaną wiedzę na temat modyfikowalnych czynników ryzyka cukrzycy typu 2, natomiast co do czynników niemodyfikowalnych, poziom wiedzy respondentów jest niedostateczny.


Background:
Nowadays, type 2 diabetes is a serious health problem. There are many factors which increase the risk of diabetes, and the only effective way to limit their influence on the development of the disease is properly selected prophylactics. Primary prevention provides the possibility to reduce the negative influence of type 2 diabetes on the human organism, and makes it possible to identify groups with increased risk of the disease which, together with subsequent laboratory tests, makes it possible to reduce the incidence of the latent form of the disease. Primary prevention should include health education among young social groups (including secondary school students). Preventive measures should be based on a thorough analysis of adolescents› knowledge about type 2 diabetes risk factors.

Aim:
The objective of the study was to identify the scope of knowledge of secondary school students on type 2 diabetes risk factors.

Material and Methods:
The survey was carried out in January 2012 among students of a Secondary School Complex in Stalowa Wola. The research material was collected with the use of a questionnaire prepared by the authors, including 23 closed questions, among which 15 constituted a test of the knowledge about type 2 diabetes and its risk factors.

Results:
The survey carried out showed that over 70% of respondents presented a low level of knowledge concerning type 2 diabetes risk factors. Third-grade students had a higher degree of knowledge than their younger schoolmates.

Conclusions:
Analysis of the factors of the results of the survey enabled formulation of the following conclusions: secondary school students have a varied level of knowledge about modifiable risk factors of type 2 diabetes, while knowledge of non-modifiable factors among the respondents is insufficient.

 
REFERENCJE (26):
1. Gnitecki J. Wstęp do ogólnej metodologii badań w naukach pedagogicznych. Tom I. Status metodologiczny nauk pedagogicznych. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM; 2006.
2. Okoń W. Nowy słownik pedagogiczny. Warszawa: Wydawnictwo Akademickie Żak; 1998.
3. Alberti G, Zimmet P. Rekomendacje Międzynarodowej Federacji Cukrzycowej (IDF – International Diabetes Federation) dotyczące prewencji cukrzycy typu 2. Med Metab. 2008; 12(1): 100–103.
4. Wierusz-Wysocka B. Postępy w zakresie rozpoznawania i leczenia cukrzycy. Fam Med Primary Care Rev. 2006; 8(3): 1196 1203.
5. Tatoń J, Czech A. (red.) Diabetologia. Tom I. Warszawa: Wyd. Lekarskie PZWL; 2001.
6. Strus A, Szepietowska B, Zonenberg A, Nikołajuk A, Górska M, Szelachowska M. Możliwości prewencji cukrzycy typu 2. Endokrynol Pol. 2008; 59(1): 6–12.
7. Cypryk K, Zawodniak‑Szałapska M, Lewiński A. Praktyczne podejście do diagnostyki i leczenia cukrzycy typu 2. Nowa Klin. 2002; 9(5–6): 542–547.
8. Cypryk K. Cukrzyca i zespół metaboliczny – problem interdyscyplinarny. Prz Menopauz. 2006; 1: 36–42.
9. Tatoń J, Czech A, Bernas M. Diabetologia kliniczna. Warszawa:Wyd. Lekarskie PZWL; 2008.
10. Moczulski D. (red.) Diabetologia. Warszawa: Wyd. Medical Tribune; 2010.
11. Czech A. Pilna potrzeba prewencji w praktyce opieki medyczno-społecznej dla osób z cukrzycą typu 2 – świat i Polska. Med. Metab. 2010; 14(3): 10–15.
12. Strus A, Szelachowska M. Czy istnieją możliwości zapobiegania cukrzycy typu 2? Prz Kardiodiabetol. 2007; 2(4): 229–233.
13. Pupek-Musialik D, Kujawska‑Łuczak M, Bogdański P. Otyłość a zaburzenia metaboliczne i miażdżyca. Fam Med Primary Care Rev. 2005; 7(3): 721–729.
14. Szykowna I, Wąsikowa R. Ocena stopnia zagrożenia cukrzycą u potomstwa pacjentów z rozpoznaną cukrzycą typu 2. Pediatr Edocrinol. 2009; 15(2): 71–83.
15. Grzeszczak W. Nowe doniesienia na temat zapobiegania rozwojowi oraz patogenezy cukrzycy typu 2. Chor Serca Naczyń 2010; 7(4): 180–191.
16. Pupek‑Musialik D, Kujawska‑Łuczak M, Bogdański P. Otyłość i nadwaga – epidemia XXI wieku. Przew Lek. 2008; 1: 117–123.
17. Jarosz M, Respondek W. Otyłość – przyczyny i następstwa. Fam Med. Primary Care Rev. 2008; 10(3): 879–886.
18. Bernas M, Szczeklik‑Kumala Z, Czech A, Tatoń J. Taktyka skoordynowanej prewencji cukrzycy typu 2 i miażdżycy. Terapia 2004; 3(1): 11–17.
19. Tatoń J, Czech A. Podręcznik opieki angiometabolicznej oparty na patofizjologii i EBM. Profilaktyka miażdżycy u osób ze stanem przedcukrzycowym, cukrzycą, otyłością lub zespołem metabolicznym. Prz Kardiodiabetol. 2011; 6(1–2): 1–211.
20. Grzeszczak W. Patogeneza i leczenie chorych na cukrzycę typu 2. Co nowego opublikowano na ten temat w pierwszej połowie 2010 roku? Chor Serca Naczyń 2010; 7(3): 118–125.
21. Bernas M, Zawada‑Targoni S, Tatoń J. Praktyka prewencji cukrzycy typu 2 – projekt dla podstawowej i rodzinnej opieki zdrowotnej. Med. Metab. 2009; 13(1): 105–107.
22. Davies MJ. Zapobieganie cukrzycy typu 2. Med Dypl. 2005; 14(3): 121–127.
23. Krymska B. Wyniki programu edukacyjno‑zdrowotnego wczesnego wykrywania cukrzycy i innych hiperglikemii jako prewencja chorób sercowo-naczyniowych pod hasłem „Wyprzedź cukrzycę”. Probl Pielęg. 2009; 17(1):1–7.
24. Godziejewska‑Zawada M. Stan przedcukrzycowy – zapobieganie cukrzycy typu 2. Endokrynol Pol. 2005; 5(56): 849–850.
25. Domżał‑Drzewicka R, Pasternak K, Gałęziowska E. Wczesne wykrywanie czynników ryzyka cukrzycy. Pielęg Położ. 2004; 3: 22–23.
26. Jabłońska TE. Profilaktyka schorzeń o znaczeniu społecznym. Pielęg Położ. 2005; 3: 4–11.
eISSN:2084-4905
ISSN:2083-4543