PRACA ORYGINALNA
Satysfakcja z życia osób z uszkodzeniem rdzenia kręgowego w pierwszym okresie nabycia niepełnosprawności – funkcje wsparcia otrzymywanego i oczekiwanego
 
Więcej
Ukryj
1
Zakład Socjopedagogiki Specjalnej, Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie
 
Med Og Nauk Zdr. 2011;17(2):64–70
SŁOWA KLUCZOWE
STRESZCZENIE ARTYKUŁU
Wstęp:
Doświadczanie satysfakcjonującego poziomu jakości życia przez osoby z uszkodzeniem rdzenia kręgowe- go uznawane jest za pożądany efekt oddziaływań rehabilitacyjnych i zaangażowania jednostki w dostrzeganie możliwości życiowych, zgodnych z posiadanymi dyspozycjami i ograniczeniami. Ustalanie temporalnej satysfakcji z życia pozwala na określenie poziomu zadowolenia jednostki z jej przeszłości, teraźniejszości i formułowanych przewidywań względem przyszłości. Zadowolenie z życia kształtowane jest w kontekście zróżnicowanych zmiennych, w tym wsparcia społecznego. Funkcjonalne właściwości wsparcia różnicują się w zależności od jego formy otrzymywanej lub oczekiwanej.

Cel pracy:
określenie poziomu satysfakcji z życia (ujmowanej temporalnie) osób z uszkodzeniem rdzenia kręgowego różnią- cych się czasem trwania nabytego urazu, w relacji do otrzymywanego i oczekiwanego przez nich wsparcia społecznego.

Materiał i metoda:
Badaniom zostało poddanych łącznie 93 osoby z uszkodzeniem rdzenia kręgowego, w tym 42 w pierwszych trzech latach po nabyciu urazu i 51 posiadających uszkodzenie w przedziale od 10-15 lat. Zastosowano Skalę Temporalnej Satysfakcji z Życia (TSŻ) W. Pavota, E. Dienera i E. Suha w opracowaniu S. Byry (wersja eksperymentalna) oraz Kwestionariusz Wsparcia Społecznego (NSSQ) S. Norbeck w tłumaczeniu J. Kirenko.

Wyniki:
Temporaln a satysfakcja z życia, a także wsparcie otrzymywane i oczekiwane zasadniczo różni się u osób, które nabyły uszkodzenia rdzenia kręgowego w niedalekiej przeszłości i długotrwale doświadczających tego typu niesprawności. Większa zbieżność wsparcia otrzymywanego i oczekiwanego zaznacza się wśród badanych z długotrwałym uszkodzeniem rdzenia kręgowego.


Introduction:
Experiencing a satisfactory level of the quality of life by patients with spinal cord injury is regarded as a desirable effect of both rehabilitation activities and the individual’s involvement in the recognition of life opportunities in accordance to own predisposition and limitations. The determination of temporal satisfaction with life allows the estab- lishment of the level of an individual’s satisfaction with his/her past, present, as well as anticipated future. Life satisfaction develops in the context of diverse variables including social support. The functional properties of social support vary depending on its received or expected form. :

Objective:
Determination of the life satisfaction levels (approached temporally) among patients with spinal cord injury, differing with respect to the duration of the acquired injury, with reference to the received and expected social support.

Material and Methods:
The survey involved the total number of 93 respondents with spinal cord injury, including 42 within the first three years after acquiring the injury, and 51 who had possessed the injury for 10-15 years. The methods applied included the Temporal Satisfaction With Life Scale (TSWLS) by Pavot, Diener and Suh as adapted by S. Byra (experimental version) and the Norbeck Social Support Questionnaire (NSSQ) by S. Norbeck, transl. J. Kirenko.

Results:
The temporal life satisfaction as well as the received and expected social support in the case of respondents who acquired spinal cord injury in the recent past differ fundamentally from those reported by patients experiencing long-lasting disability. A greater convergence of the received and expected support manifests itself among respondents with long-term spinal cord injuries.

 
REFERENCJE (30)
1.
Fuhrer M. Subjectifying quality of life as a medical rehabilitation outcome. Disabil Rehabil 2000;22(11):481-489.
 
2.
Chase B, Cornille T, English R. Life satisfaction among persons with spinal cord injuries. J Rehabil 2000;66(3):14-20.
 
3.
Derbis R. Doświadczanie codzienności. Częstochowa: Wydawnictwo WSP; 2000.
 
4.
Nosek M, Furher M, Potter C. Life satisfaction of people with physical disabilities: relationship to personal assistance, disability status and handicap. Rehabil Psychol 1995;40(3):191-202.
 
5.
Ogińska-Bulik N, Juczyński Z. Osobowość, stres a zdrowie. Warszawa:Wydawnictwo Difin; 2008.
 
6.
Brown D. Spinal cord injuries: the last decade and the next. Paraplegia 1992;30(1):77-82.
 
7.
Kirenko J. Niektore uwarunkowania psychospołecznego funkcjonowania osób z uszkodzeniem rdzenia kręgowego. Lublin: Wydawnictwo UMCS; 1995.
 
8.
Clayton K, Chubon R. Factors associated with the quality of life of longterm spinal cord injured persons. Arch Phys Med Rehabil1994;75(4):633-638.
 
9.
Dijkers M. Correlates of life satisfaction among persons with spinal cord injury. Arch Phys Med Rehabil 1999;80(8):867-876.
 
10.
Lannem A, Sorensen M, Froslie K, Hjeltnes N. Incomplete spinal cord injury, exercise and life satisfaction. Spinal Cord 2009;47(4):295-300.
 
11.
Hammell K. Exploring quality of life following high spinal cord injury: a review and critique. Spinal Cord 2004;42(9):491-502.
 
12.
Krause J. Adjustment aft er spinal cord injury: a 9-year longitudinal study. Arch Phys Med Rehabil 1997;78(6):651-657.
 
13.
Putzke J, Barrett J, Richards J, Underhill A, Lobello S. Life satisfaction following spinal cord injury: long-term follow-up. J Spinal Cord Med 2004;27(1):106-110.
 
14.
Van Leeuwen C, Post M, van Asbeck F, van der Woude L, de Groot S, Lindeman E. Social support and life satisfaction in spinal cord injury during and up to one year after inpatient rehabilitation. J Rehabil Med 2010;42(4):265-271.
 
15.
Duggan C. H, Lysack C. How individuals interpret changes in quality of life following traumatic spinal cord injury. J Spinal Cord Med 2001; 24, supplement.
 
16.
DeRoon-Cassini T, de St.Aubin E, Valvano A, Hastings J, Horn P. Psychological well-being aft er spinal cord injury: Perception of loss and meaning making. Rehabil Psychol 2009;54(3):306-314.
 
17.
Sęk H. Wsparcie społeczne jako kategoria zasobów. W: Juczyński Z, Ogińska-Bulik N, red. Zasoby osobiste i społeczne sprzyjające zdrowiu jednostki. Łodź: Wydawnictwo UŁ; 2003: 17-32.
 
18.
Kirenko J. Wsparcie społeczne osób z niepełnosprawnością. Ryki: Wydawnictwo WSUPiZ; 2002.
 
19.
Kirenko J, Byra S. Zasoby osobiste w chorobach psychosomatycznych. Lublin: Wydawnictwo UMCS; 2008.
 
20.
Sęk H, Cieślak R. Wsparcie społeczne, stres i zdrowie. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN; 2005.
 
21.
Komproe I, Rijken M, Ros W, Winnubst J, Hart H. Available suport and received support: Diff erent eff ects under stressful circumstances. J Soc Pers Relat 1997;14(1):59-77.
 
22.
Sęk H. Rola wsparcia społecznego w sytuacjach stresu życiowego. O dopasowaniu wsparcia do wydarzeń stresowych. W: Sęk H, Cieślak R, red. Wsparcie społeczne, stres i zdrowie. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN; 2005: 49-67.
 
23.
Dudek B, Gruszczyńska E, Koniarek J. Teoria zachowania zasobow S. Hobfolla – zagadnienia teoretyczne i metodologiczne oraz adaptacja kwestionariusza COR-Evaluation. W Pasikowski T, Sęk H, red. Psychologia zdrowia: teoria, metodologia i empiria. Poznań: Wydawnictwo Naukowe; 2006: 51-60.
 
24.
Chronister J, Frain M, Chou C, Cardoso E. Th e relationship between social support and rehabilitation related outcomes: A meta-analysis. J Rehabil 2008;74(2):16-32.
 
25.
Pearcey T, Yoshida K, Renwick R. Personal relationships aft er a spinal cord injury. Int J Rehabil Res 2007;30(2):209-219.
 
26.
Post M, Ros W, Schrijvers A. Impact of social support on health status and life satisfaction in people with a spinal cord injury. Psychol Health 1999;14(4):679-695.
 
27.
Rintala D, Young M, Hart K, Clearman R, Fuhrer M. Social support and the well-being of persons with spinal cord injury living in the community. Rehabil Psychol 1992;37(3):155-163.
 
28.
Pavot W, Diener E. Review of the Satisfaction with Life Scale. Psychological Assesment 1993;5(2):164-172.
 
29.
Pavot W, Diener E, Suh E. Th e Temporal Satisfaction with Life Scale. J Pers Assess 1998;70(2):340-354.
 
30.
Dubey A, Agarwal A. Coping strategies and life satisfaction: Chronically ill patients’ perspectives. J Indian Acad Appl Psychol 2007;33(2):161- 168.
 
eISSN:2084-4905
ISSN:2083-4543