6
MNiSW
58.21
ICV
PRACA ORYGINALNA
 
 

Rola i znaczenie komunikacji w relacji lekarz – pacjent – rodzina

 
1
1.Zakład Informatyki i Statystyki Zdrowia, Instytut Medycyny Wsi 2. Wydział Pedagogiki i Psychologii, Wyższa Szkoła Ekonomii i Innowacji w Lublinie
MONZ 2012;18(3):206–211
SŁOWA KLUCZOWE:
STRESZCZENIE ARTYKUŁU:
Cel: Celem głównym pracy jest przedstawienie roli i znaczenia komunikacji interpersonalnej w relacji lekarz – pacjent – rodzina. Praca prezentuje aspekty, znaczenie i korzyści wynikające z właściwego przebiegu komunikacji oraz wskazuje błędy i płynące z nich straty, tak dla zdrowia pacjenta, jak i dla przyszłych kontaktów członków rodziny z lekarzem. Materiał i metoda: Zastosowaną metodą badawczą była krytyczna analiza treści oraz synteza własnych doświadczeń praktycznych. Analizą objęto publikacje indeksowane w bazach piśmiennictwa medycznego, psychologicznego i społecznego, wyszukiwane według następujących słów kluczowych: lekarz, pacjent, rodzina, komunikacja interpersonalna. Własne doświadczenia dotyczą szkolenia profesjonalistów medycznych w zakresie komunikacji interpersonalnej, a także prowadzonych od 2007 roku badań z zakresu kompetencji interpersonalnych personelu medycznego. Wnioski: Aby zrozumieć specyfikę relacji w trójkącie lekarz – pacjent – rodzina poza biomedycznym wymiarem choroby, należy dostrzec jej wymiar psychologiczny, dotyczący m.in. dyskomfortu psychicznego, złego samopoczucia, poczucia godności (a właściwie jego braku), poczucia bezpieczeństwa. Nie mniej ważny jest także wymiar społeczny i kulturowy, a w tym społeczna rola „chorego”, choroba jako płaszczyzna konfliktu w rodzinie, choroba jako dewiacja itp. Wszystkie wymiary przenikają się wzajemnie i wzajemnie się warunkują. Od momentu przyjęcia przez człowieka roli „chorego” duży wpływ ma jego otoczenie (rodzina), wywierające nacisk na chorego, aby zachowywał się zgodnie z tą rolą. Czasami chory oraz otoczenie interpretują jego stan jako niewymagający profesjonalnej pomocy i skupiają się na samoleczeniu. Zwykle jednak kolejnym krokiem jest decyzja, czy przyjąć rolę „pacjenta” i zwrócić się do lekarza. To, czy chory zechce podjąć się roli „pacjenta”, zależy w dużej mierze od wcześniejszych doświadczeń dotyczących kontaktów ze służbą zdrowia, jego i jego bliskich. Przy czym doświadczenia te dotyczą nie tylko skuteczności terapii, ale przede wszystkim spełniania oczekiwań dotyczących komunikacji, informacji, szacunku, poczucia bezpieczeństwa. Czego zatem rodzina w całości i poszczególni jej członkowie oczekują od lekarza rodzinnego? Poza oczekiwaniem od lekarza fachowej wiedzy medycznej i doświadczenia, pacjent i jego rodzina liczą na zrozumienie, wsparcie, zwracanie uwagi na emocje, akceptację i nieosądzanie. Zatem lekarz musi posiadać umiejętność komunikowania się i budowania specyficznej relacji z pacjentem, musi też znać zasady funkcjonowania rodziny, aby bazując na empatii, czyli rozumieniu sfery emocjonalnej, skutecznie realizować opiekę w wymiarze biomedycznym.
eISSN:2084-4905
ISSN:2083-4543