PRACA ORYGINALNA
Poziom aktywności fizycznej a gęstość mineralna kości w odcinku lędźwiowym kręgosłupa u osób w wieku średnim
Barbara Duda 1  
,  
 
 
Więcej
Ukryj
1
Zakład Anatomii i Antropologii, Katedra Nauk Przyrodniczych, Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu, Gdańsk
AUTOR DO KORESPONDENCJI
Barbara Duda   

Zakład Anatomii i Antropologii, Katedra Nauk Przyrodniczych, Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu, Gdańsk
 
Med Og Nauk Zdr. 2014;20(3):291–295
SŁOWA KLUCZOWE
STRESZCZENIE ARTYKUŁU
Wprowadzenie i cel pracy:
Aktywność fizyczna jest najważniejszym czynnikiem środowiskowym modelującym przebudowę i metabolizm szkieletu. Jej brak może prowadzić do utraty masy kostnej. Celem badań jest określenie zależności pomiędzy poziomem aktywności fizycznej a gęstością mineralną kości u osób w wieku średnim.

Materiał i metody:
Badaniami objęto 357 osób (142 mężczyzn i 215 kobiet) w wieku średnim (40–65 lat). Do oceny poziomu aktywności fizycznej zastosowano kwestionariusz ankiety. Pomiar gęstości mineralnej tkanki kostnej w g/cm2 (BMD – Bone Mineral Density) odcinka lędźwiowego kręgosłupa L2-L4 przeprowadzono metodą DEXA, aparatem DPX-L firmy Lunar w Wojewódzkim Zespole Reumatologicznym w Sopocie. Zależność pomiędzy poziomem aktywności fizycznej a gęstością mineralną kości określono przy użyciu analizy wariancji Anova dla układów czynnikowych.

Wyniki:
Poziom aktywności fizycznej statystycznie istotnie różnicował gęstość mineralną kości u badanych mężczyzn i kobiet. Osoby niećwiczące miały najniższą gęstość mineralną kości w odcinku L2-L4 kręgosłupa. Niską gęstość mineralną tkanki kostnej zanotowano także u kobiet z najstarszej grupy wiekowej, które charakteryzowały się dużą aktywnością fizyczną. Dla BMD odcinka L2-L4 kręgosłupa wystąpiła interakcja z płcią i samooceną aktywności fizycznej, regularnością, częstością i czasem, jaki badani przeznaczali na aktywność fizyczną.

Wnioski:
Aktywność fizyczna jest istotnym elementem chroniącym przed przedwczesną utratą tkanki kostnej. Ma ogromne znaczenie w profilaktyce osteoporozy, która powinna być prowadzona na każdym etapie życia człowieka


Introduction and objective of the study:
Physical activity is the most important environmental factor modelling the reconstruction and metabolism of the skeleton. Lack of physical activity may lead to the loss of bone mass. The objective of the study is to determine the relationship between the level of physical activity and bone mineral density of the lumbar spine in middle – aged people.

Material and Methods:
The study covered 357 middle-aged (40–65 yrs) people (142 males and 215 females). A survey form was used to assess the level of physical activity. Evaluation of bone mineral density of the lumbar spine (L2-L4), in g/cm2 (BMD – Bone Mineral Density) was performed by the DEXA densitometric method, using the DPX-L Lunar apparatus, in the Rheumatological Hospital in Sopot. The relationship between the level of physical activity and bone mineral density was determined by the analysis of variance – ANOVA for the system of factors. Results:

Results:
The level of physical activity significantly diversified bone mineral density in the examined males and females. The lowest bone mineral density in L2-L4 was found in inactive persons. Low density was also observed in the oldest age group of women whose physical activity was high. An interaction was observed with gender and self-reported physical activity, regularity, frequency and time devoted by respondents to physical activity.

Conclusions:
Physical activity is a crucial element protecting against premature loss of bone mass, and also very important in osteoporosis prevention and should be performed regularly at every stage of human life.

 
REFERENCJE (23)
1.
Pędich W. Wskazania i przeciwwskazania do aktywności ruchowej osób starszych. W: Jopkiewicz A (red.). Aktywność ruchowa osób starszych. Kielce; 1996: 9–13.
 
2.
Pilicz S. Gdzie sprawność – tam zdrowie. Warszawa: SiT; 1984.
 
3.
Osiński W. Starzenie się osobnika i populacji a aktywność fizyczna. W: Kubińska Z., Bergier B (red.). Rekreacja ruchowa w teorii i praktyce. Biała Podlaska: PWSZ; 2005: 89–109.
 
4.
Kemper HCG, Wolff I, van Croonwnburg JJ, Twisk JWR, Kostense PJK. Czy wysiłek fizyczny może zapobiegać rozwojowi osteoporozy? Med Sportiva. 1999; 3(suppl. 2): 37–59.
 
5.
Bloomfield SA. Contributions of physical activity to bone health over the lifespan. Top Geriatr Rehabil. 2005; 21(1): 68–76.
 
6.
Tenenhouse A, Joseph L, Reiger N. Estimation of the prevalence of low bone density in Canadian women and men using a population-specific DXA reference standard: the Canadian Multicentre Osteoporosis Study (CaMos). Osteoporosis Int. 2000; 11(10): 897–904.
 
7.
Dworak A, Ciszek E, Sosin P, Czerwiński E. Ćwiczenia ruchowe – znaczenie w profilaktyce i leczeniu osteoporozy. Med Sportiva. 1999; 3(suppl. 2): 61–72.
 
8.
Krolner B, Toft B. Vertebral bone loss: An unheeded side effect of therapeutic bed rest. Clin Sci. 1983; 64: 537–540.
 
9.
Lohman T, Going S, Pamenter R, Effects of resistance training on regional and total bone mineral density in premenopausal women: A randomized prospective study. J Bone Miner Res. 1995; 10: 1015–1024.
 
10.
Shephard RJ. Aging, Physical Activity, and Health. Hum Kin Publ. Champaign. 1997.
 
11.
Skrzek A. Trening zdrowotny a procesy inwolucyjne narządu ruchu u kobiet. Studia i Monografie AWF. Wrocław: Wyd. Uczelniane AWF; 2005: 77.
 
12.
Chilibeck PD, Sale DG, Webber CE. Exercise and bone mineral density. Sport Med. 1995; 19(2): 103–122.
 
13.
Forwood MR, Burr DB. Physical activity and bone mass: exercises in futility? Bone Miner. 1993; 21: 89–112.
 
14.
Word Health Organization. Physical Status. The Use and Interpreatation of Antropometry. Genewa: WHO; 1995.
 
15.
Rudzińska A, Dąbrowska J, Nowotny J, Gędłek M, Fudale D. Aktywność ruchowa kobiet a problemy okresu menopauzy. Med Sport. 2004; 3: 126–132.
 
16.
Rogucka E, Jankowska EA, Welon Z, Mędraś M, Bielicki T. Bone mi¬neral status of Polish men in the course of normal ageing. Andrologia 2001; 33: 287–292.
 
17.
Księżopolska-Orłowska K. Znaczenie ruchu w profilaktyce i leczeniu osteoporozy. Terapia. 2006; XIV, 3(177): 39–42.
 
18.
Jasiak-Tyrkalska B, Jaworek J, Frańczuk B. Czynniki ryzyka osteoporozy a BMD u kobiet po menopauzie. Fizjoter Pol. 2006; 2(4), 6: 126–132.
 
19.
Tucker KL, Chen H, Hannan MT, Cupples LA, Wilson PW, Felson D, et al. Bone mineral density and dietary patterns in older adults: the Framingham Osteoporosis Study. Am J Clin Nutr. 2002; 76(1): 245–252.
 
20.
Pocock NA, Eisman JA, Hopper JL, Yeates MG, Sambrook PPN, Eberl S. Genetic determinants of bone mass in adults. A twin study. J Clin Invest. 1987; 80(3): 706–710.
 
21.
Snow-Harter C, Bouxsein ML, Lewis BT. Effects of resistance and endurance exercise on bone mineral status of young women: A rando-mized exercise intervention trial. J Bone Miner Res. 1992; 7(7): 761–769.
 
22.
Krall E, Dawson-Hughes B. Walking is related to bone density and rates of bone loss. Am J Surg. 1994; 96: 20–26.
 
23.
Burr DB, Martin RB, Martin PA. Lower extremity loads stimulate bone formation in the vertebral column: Implications for osteoporosis. Spine 1983; 8(7): 681–686.
 
eISSN:2084-4905
ISSN:2083-4543