6
MNiSW
58.21
ICV
PRACA ORYGINALNA
 
CC BY-NC-ND 3.0
 
 

Nieinwazyjne badania obrazujące w kardiologii

Izabella Machaj 1  ,  
 
1
Klinika Chorób Wewnętrznych Nadciśnienia Tętniczego i Angiologii, Warszawski Uniwersytet Medyczny
2
Zakład Medycyny Ratunkowej, Warszawski Uniwersytet Medyczny
3
I Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii, Warszawski Uniwersytet Medyczny
MONZ 2015;21(4):362–368
SŁOWA KLUCZOWE:
STRESZCZENIE ARTYKUŁU:
Wstęp:
Nieinwazyjne badanie kardiologiczne to najbezpieczniejsza, a przy tym szybka i relatywnie tania możliwość oceny funkcjonowania układu sercowo-naczyniowego. Popularność oraz szczególna aprobata i uznanie dla wszystkich stosowanych technik, takich jak: echokardiografia, echokardiografia obciążeniowa, pozytonowa tomografia emisyjna, tomografia emisyjna pojedynczego fotonu, rezonans magnetyczny, związane są nie tylko z odpowiednim wysokiej jakości sprzętem, ale również z dużym doświadczeniem lekarza przeprowadzającego badanie.

Cel pracy:
Celem niniejszej pracy jest przedstawienie najczęściej stosowanych metod diagnostycznych w kardiologii nieinwazyjnej jakimi są: echokardiografia, echokardiografia obciążeniowa, pozytonowa tomografia emisyjna, tomografia emisyjna pojedynczego fotonu, rezonans magnetyczny.

Opis stanu wiedzy:
Wprowadzenie badania echokardiograficznego do diagnostyki kardiologicznej miało przełomowe znaczenie dla rozwoju tej dziedziny medycyny. Badanie echokardiograficzne obciążeniowe może być wykonywane zarówno metodą obciążenia wysiłkowego, stymulacją elektryczną, jak i metodą obciążenia farmakologicznego. Badanie PET przydatne jest w diagnostyce żywotności mięśnia sercowego – pozwala na pomiar aktywności fizjologicznej mięśnia sercowego. Badania scyntygraficzne najczęściej stosowane są w diagnostyce choroby niedokrwiennej serca oraz u osób, które są obciążone pośrednim ryzykiem wystąpienia choroby niedokrwiennej serca.

Podsumowanie:
Mimo iż od dawna mówi się o pandemii chorób sercowo-naczyniowych, to jednak pacjenci podstawowej opieki zdrowotnej nie korzystają z możliwości badań w kierunku ChUK. Wymaga to wprowadzania nowych rozwiązań, planów i programów zdrowotnych na skalę ogólnokrajową.


Introduction:
Non-invasive cardiac test is the safest, fast and relatively inexpensive opportunity to assess the functioning of the cardiovascular system. The popularity and the special appreciation for all the techniques used, such as: echocardiography, stress echocardiography, positron emission tomography, single photon emission computed tomography and magnetic resonance imaging, is associated not only with the appropriate high-quality equipment, but also with the extensive experience of the doctor who performs the examination.

Objective:
The aim of this study is to present the most commonly used methods of non-invasive diagnostic cardiology which are: echocardiography, stress echocardiography, positron emission tomography, single photon emission computed tomography and magnetic resonance imaging.

Description of the state of the knowledge:
The introduction of echocardiography into cardiac diagnostics was crucial for the development of this field of medicine. Stress echocardiography can be performed either by loading exercise, electrical stimulation and the pharmacological stress method. PET is useful in the diagnosis of myocardial viability – allows measurement of the physiological activity of the heart muscle. The body scan (scintigraphy) is most commonly used in the diagnosis of coronary artery disease, and in those who are subject to intermediate risk of coronary heart disease.

Summary:
Although for a long time it has been said about the pandemics of cardiovascular diseases, primary care patients still do not benefit from the possibility of screening for CVD. This requires the introduction of new solutions, health plans and programmes on a national scale.

AUTOR DO KORESPONDENCJI:
Izabella Machaj   
Katedra i Klinika Chorób Wewnętrznych, Nadciśnienia Tętniczego i Angiologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego ul. Banacha 1a, 02-097 Warszawa
 
REFERENCJE (45):
1. Broda G, Kurjata P, Piwońska A, Polakowska M, Waśkiewicz A, Sygnow¬ska E, i wsp. National HES manual – in Polish. Wieloośrodkowe badanie stanu zdrowia ludności. Instytut Kardiologii im. Prymasa tysiąclecia Stefana Kardynała Wyszyńskiego. http://www.ehes.info/manuals/na¬tional_manuals/national_manual_Poland_PL.pdf (dostęp: 2014.12.15).
2. Wojtyniak B, Goryński P, Moskalewicz B, (red.). Sytuacja zdrowotna ludności Polski i jej uwarunkowania. Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Zakład Higieny. http://www.pzh.gov.pl/ page/fileadmin/user_upload/statystyka/Raport_stanu_zdrowia_2012. pdf (dostęp: 2014.12.15).
3. Zdrojewski T, Ignaszewska-Wyrzykowska A, Wierucki Ł, Januszko W, Szpajer M, Krupa-Wojciechowska B, i wsp. Modelowy projekt prewencji chorób układu krążenia na przykładzie doświadczeń Programu SOP¬KARD. Część pierwsza. Choroby Serca i Naczyń 2004; 1(2): 115–129.
4. Braunwald E, Goldman L. Kardiologia. Wrocław: Elsevier Urban & Partner; 2005: 51–53.
5. Stolarczyk Ł, Ambroch-Dorniak K. Praktyczne aspekty zastosowania badania echokardiograficznego w diagnostyce chorób serca u dorosłych. Choroby Serca i Naczyń 2004; 1(2): 139–144.
6. Hoffman P, Drożdż J, Gąsior Z, Kasprzak JD, Kawalec W, Maciejewski M, i wsp. Standardy echokardiografii klinicznej Sekcji Echokardiografii PTK. Kardiol Pol. 1999; 51: 173–187.
7. Kasprzak JD, Hoffman P, Płońska E, Szyszka A, Braksator W, Gackow¬ski A, i wsp. Echokardiografia w praktyce klinicznej. Standardy Sekcji Echokardiografii Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego 2007. Folia Cardiol Excerpta 2007; 2(9): 409 – 433.
8. Hunt S, Abraham W, Chin M, Feldman AM, Francis GS, Ganiats TG, i wsp. American College of Cardiology Foundation; American Heart Association. 2009 Focused Update Incorporated Into the ACC/AHA 2005 Guidelines for the Diagnosis and Management of Heart Failure in Adults: A Report of the American College of Cardiology Foundation/American Heart Association Task Force on Practice Guidelines Develo-ped in Collaboration with the International Society for Heart and Lung Transplantation. J Am Coll Cardiol. 2009; 53: e1–e90.
9. Szwed H. Echokardiografia wysiłkowa w chorobie niedokrwiennej serca. Kardiol Pol. 2001; 54: 458–461.
10. Knapp M, Lisowska A, Musiał WJ. Nieinwazyjne metody oceny żywot¬ności mięśnia sercowego. Forum Kardiol. 2005; 10(3): 94–99.
11. Lipiec P, Płońska-Gościniak E, Kuśmierek J, Płachcińska A, Stefańczyk L, Majos A. i wsp. Bezpieczeństwo nieinwazyjnych technik obrazowania serca i naczyń. Stanowisko grupy ekspertów polskiego Klinicznego Forum Obrazowania Serca i Naczyń. Kardiol Pol. 2013; 71(3): 301–307.
12. Klimczak C, red. wyd. pol. Szyszka A. Echokardiografia kliniczna, wyd. III. Wrocław: Elsevier Urban & Partner; 2012.
13. Przymuszała-Staszak D, Milewska A, Guzik P. Podstawowe projekcje echokardiograficzne w badaniu przezklatkowym (TTE) Część III. Projekcje z okna podmostkowego i nadmostkowego. Anest i Ratow. 2013; 7: 347–353.
14. Sobczak D. Ultrasonografia w stanach zagrożenia życia i intensywnej terapii, Kraków: 2012; 17–41, 67–72.
15. Gilewski W, Świątkiewicz I, Sinkiewicz W, Kubica J, Błażejewski J, Bujak R, i wsp. Znaczenie tkankowej echokardiografii dopplerowskiej w diag¬nostyce niewydolności serca. Folia Cardiol Excerpta 2008; 3(5): 227–235.
16. Pasierski T. Echokardiografia w rozpoznawaniu i diagnostyce przyczyn przerostu lewej komory. Folia Cardiol Excerpta 2001; 8, supl. C: C1–C4.
17. Grodzicki T, Gryglewska B, Tomasik T, Windak A. i wsp. (zespół re¬dagujący): Zasady postępowania w nadciśnieniu tętniczym. Wytyczne Polskiego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego oraz Kolegium Lekarzy Rodzinnych w Polsce. Nadciśn Tętn. 2008; 12(5): 317–336.
18. Fong MW, Teeters JC. Stress echocardiography testing: is submaximal good enough? Cardiol J. 2008; 15(3): 207–208.
19. Sawada SG, Judson WE, Ryan T, Armstrong WF, Feigenbaum H, i wsp. Upright bicycle exercise echocardiography after coronary artery bypass grafting. J Am Coll Cardiol. 1989; 64: 1123–1129.
20. Bolte HD. Pharmacologic testing of heart function. Internist 1977; 18: 571–578.
21. O’Keefe JH Jr, Barnhart CS, Bateman TM, et al. Comparison of stress echocardiography and stress myocardial perfusion scintigraphy for diagnosing coronary artery disease. Am J Cardiol. 1995; 75: 25D-34D.
22. Hill J, Timmis A. Exercise tolerance testing. British Med J. 2002; 324: 1084–1087.
23. Szyszka A, Straburzyńska-Migaj E. Znaczenie echokardiografii ob¬ciążeniowej dla badań nad hartowaniem miokardium. Folia Cardiol Excerpta 2001; 8, supl C: C43–C46.
24. Cieślikowski D, Baron T, Grodzicki T. Echokardiografia wysiłkowa w diagnostyce czynnościowej niedomykalności mitralnej – systema-tyczny przegląd piśmiennictwa. Folia Cardiol Excerpta 2008; 3(8–9): 383–393.
25. Schelbert HR, Phelps ME, Huang SC, MacDonald NS, Hansen H, Selin C, et al. N-13 ammonia as an indicator of myocardial blood flow. Circulation 1981; 63: 1259–1272.
26. Hutchins GD, Schwaiger M, Rosenspire KC, Krivokapich J, Schelbert H, Kuhl DE. Non-invasive quantification of regional blood flow in the human heart using 13N-ammonia and dynamic positronemission tomographic imaging. J Am Coll Cardiol. 1990; 15: 1032–1042.
27. Schelbert HR. Evaluation of myocardial blood flow in cardiac disease. W: Skorton DJ, Schelbert HR, Wolf GL, Brundage BH, (red.). Cardiac imaging. A companion to Braunwald’s heart disease. Philadelphia: WB Saunders; 1991. p. 1093–1112.
28. Braunwald E, Rutherford JD. Reversible ischemic left ventricular dys¬function evidence for “hibernating” myocardium. J Am Coll Cardiol. 1986; 8: 1467–1470.
29. Kloner RA. The stunned and hibernating myocardium. Am J Med. 1986; 86: 14–17.
30. Klocke FJ, Baird MG, Lorell BH, Bateman TM, Messer JV, Berman DS, et al. ACC/AHA/ASNC guidelines for the clinical use of cardiac radionuclide imaging-executive summary: a report of the American College of Cardiology/American Heart Association Task Force on Practice Guidelines (ACC/AHA/ASNC Committee to Revise the 1995 Guidelines for the Clinical Use of Cardiac Radionuclide Imaging). J Am Coll Cardiol. 2003; 42: 1318–1333.
31. Miernik S, Dziuk M. Metody hybrydowe (SPECT/CT i PET/CT) w diag¬nostyce choroby wieńcowej i ocenie żywotności mięśnia sercowego. Choroby Serca i Naczyń 2008; 5(2): 93–101.
32. Brownell GL, Sweet WH. Localization of brain tumors with positron emitters. Nucleonics 1953; 11: 40–45.
33. Anger HO, Rosenthal DJ. Scintillation camera and positron camera. In: International Atomic Energy Agency. Medical radioisotope scanning, proceedings. Vienna: International Atomic Energy Agency; 1959. p. 59–82.
34. Ter-Pogossian MM. The origins of positron emission tomography. Semin Nucl Med. 1992; 22: 140–149.
35. Shaw LJ, Iskandrian AE. Prognostic value of gated myocardial perfusion SPECT. J Nucl Cardiol. 2004; 11: 171–185.
36. Fleischmann S, Koepfli P, Namdar M, Wyss CA, Jenni R, Kaufmann PA. Gated (99m) Tc-tetrofosmin SPECT for discriminating infarct from artifact in fixed myocardial perfusion defects. J Nucl Cardiol. 2004; 45: 754–759.
37. Michalak JM, Zawadzki M, Walecki J. Rezonans magnetyczny w kar¬diologii. Choroby Serca i Naczyń 2005; 2(3): 142–148.
38. Bogaert J, Duerinckx AJ, Rademakers FE. Magnetic Resonance of the Heart and Great Vessels. Springer Verlag, Berlin Heielberg New York: 1999.
39. Zaleska T, Walecki J, Bogusławska R. Wybrane zagadnienia z diagnosty¬ki chorób narządów klatki piersiowej w badaniach TK i MR. W: Walecki J, Ziemiański A, (red.). Rezonans magnetyczny i tomografia kompute¬rowa w praktyce klinicznej. Warszawa: Springer PWN; 1997: 327–355.
40. Hundley WG, Bluemke DA, Finn JP, Flamm SD, Fogel MA, Friedrich MG, i wsp. ACCF/ACR/AHA/NASCI/SCMR 2010 Expert Consensus Document on Cardiovascular Magnetic Resonance. J Am Coll Cardiol. 2010; 55: 2614–2662.
41. Bellenger NG, Davies LC, Francis JM, Coats AJ, Pennell DJ, et al. Reduction in sample size for studies of remodeling in heart failure by use of cardio -vascular magnetic resonance. J Cardiovas Magn Reson. 2000; 2: 271–278.
42. Kirschbaum SW, van Geuns RJ. Cardiac magnetic resonance imaging to detect and evaluate ischemic heart disease. The Hellenic J Cardiol. 2009; 50: 119–126.
43. Hendel RC, Patel MR, Kramer CM, Poon M, Hendel RC, Carr JC, et al. ACCF/ACR/SCCT/SCMR/ASNC/NASCI/SCAI/SIR 2006 appropria-teness criteria for cardiac computed tomography and cardiac magnetic resonance imaging: a report of the American College of Cardiology Foundation. J Am Coll Cardiol. 2006; 48: 1475–1497.
44. Majewicz A, Marcinkowski JT. Epidemiologia chorób układu krążenia. Dlaczego w Polsce jest tak małe zainteresowanie istniejącymi progra-mami profilaktycznymi? Probl Hig Epidemiol. 2008, 89(3): 322–325.
45. Ministerstwo Zdrowia. Narodowy Program Zdrowia na lata 2007–2015. http://www.mz.gov.pl/zdrowie-i-profilaktyka/narodowy-program¬-zdrowia (dostęp: 2014.12.15).
eISSN:2084-4905
ISSN:2083-4543