Rola empatii w komunikacji terapeutycznej – przegląd literatury

Wprowadzenie i cel:
Empatia odgrywa w komunikacji terapeutycznej kluczową rolę, wpływając na relację specjalista– pacjent, proces diagnostyczno-terapeutyczny, jak również dobrostan pracowników ochrony zdrowia. Coraz częściej podkreśla się znaczenie nowoczesnych metod rozwijania empatii, takich jak technologia rzeczywistości wirtualnej (VR). Celem pracy było przedstawienie aktualnej wiedzy na temat znaczenia empatii w komunikacji terapeutycznej oraz sposobów jej wzmacniania w zawodach medycznych.

Metody przeglądu:
Przegląd literatury przeprowadzono, korzystając z baz PubMed, Medline i Google Scholar. Uwzględniono publikacje z lat 2015–2025 w języku polskim i angielskim, a w uzasadnionych przypadkach także klasyczne opracowania dotyczące podstawowych koncepcji empatii.

Opis stanu wiedzy:
Wyższy poziom empatii wiąże się z lepszą komunikacją, większym zaufaniem pacjentów, skuteczniejszą opieką oraz niższym ryzykiem wypalenia zawodowego. Badania potwierdzają możliwość rozwijania empatii poprzez trening, szkolenia komunikacyjne, pracę z emocjami oraz uważność. VR stanowi obiecujące narzędzie edukacyjne, umożliwiające doświadczenie sytuacji klinicznych z perspektywy pacjenta

Podsumowanie:
Empatia jest kluczową kompetencją osób uprawiających zawody medyczne, ponieważ jej rozwijanie przyczynia się do poprawy jakości opieki nad pacjentem oraz dobrostanu pracowników. Włączenie nowoczesnych metod, takich jak wirtualna rzeczywistość (VR), wspiera proces kształcenia w zakresie empatycznej komunikacji. Jednocześnie podkreśla się potrzebę podejmowania działań na rzecz podtrzymywania poziomu empatii pracowników, zwłaszcza w warunkach wysokiego obciążenia emocjonalnego.

Introduction and objective:
Empathy plays a key role in therapeutic communication and influences the quality of the specialist–patient relationship, diagnostic accuracy and wellbeing of healthcare professionals. Growing attention is also given to modern methods of developing empathy, including virtual reality (VR). The aim of the review is to present current knowledge on the role of empathy in therapeutic communication and approaches supporting its development in medical professions.

Review methods:
A literature search was conducted in the PubMed, Medline and Google Scholar databases. Publications from 2015–2025 in Polish and English were included. In justified cases, classic earlier works describing fundamental concepts of empathy and communication were also analyzed

Brief description of the state of knowledge:
Higher levels of empathy among healthcare workers are associated with improved patient trust, better communication, enhanced therapeutic outcomes and lower burnout risk. Studies show that empathy can be strengthened through structured training, including role-play, communication workshops and mindfulness. VR is increasingly used as an innovative tool in empathy education, enabling learners to experience clinical situations from the patient’s perspective and improving emotional understanding and perspective-taking.

Summary:
Empathy is a key competence in medical professions, as its development contributes both to the quality of patient care and to the well-being of healthcare professionals. The inclusion of modern methods, such as virtual reality (VR), can effectively support the educational process. Additionally, the need for ongoing actions aimed at maintaining empathy among healthcare workers is emphasized, particularly under conditions of high emotional workload.

REFERENCJE (41)

Titchener EB. Lectures on the experimental psychology of the thought-processes. New York: Macmillan; 1909. https://doi.org/10.1037/10877-....

eISSN:	2084-4905
ISSN:	2083-4543