PRACA ORYGINALNA
Związek umiejscowienia kontroli zdrowia z depresyjnością wśród studentów uczelni medycznej
 
Więcej
Ukryj
1
Zakład Psychologii Lekarskiej Uniwersytetu Medycznego w Łodzi
AUTOR DO KORESPONDENCJI
Katarzyna Fiszer   

ul. Sterlinga 5, 91-425 Łódź
 
Med Og Nauk Zdr. 2013;19(3):294–299
SŁOWA KLUCZOWE
STRESZCZENIE ARTYKUŁU
Wprowadzenie i cel pracy:
Zarówno na umiejscowienie poczucia kontroli, jak i na samopoczucie jednostki wpływa szereg czynników. Istotny może być kierunek studiów, wykonywana praca czy liczba stresujących wydarzeń. Czy istnieje zatem związek między poczuciem kontroli zdrowia i stanami depresyjnymi oraz czy istotny jest wpływ płci i kierunku studiów?

Materiał i metody:
Badania przeprowadzono na 230 studentach Uniwersytetu Medycznego w Łodzi w wieku 20–25 lat, w tym 137 kobietach i 93 mężczyznach, przy pomocy Wielowymiarowej Skali Umiejscowienia Kontroli Zdrowia (MHLC) oraz Inwentarza Depresji S-TIDEP.

Wyniki:
Badani wykazują skłonność do zewnętrznego lokowania kontroli zdrowia, co oznacza, że w kwestiach swojego zdrowia wolą polegać na specjalistach. Mężczyźni istotnie częściej deklarują wewnętrzną kontrolę, podczas gdy kobiety częściej wskazują na kontrolę zewnętrzną, zlokalizowaną w innych osobach. Badania pokazały istotny związek między depresyjnością a wewnętrznym umiejscowieniem kontroli zdrowia. U osób z wysoką kontrolą wewnętrzną występuje mniej depresyjnych uczuć i procesów poznawczych. Z kolei duża liczba depresyjnych uczuć wiąże się ze spadkiem poczucia sprawowania kontroli nad własnym zdrowiem.

Wnioski:
1. W porównaniu z innymi osobami w wieku 18–25, badani mają większą skłonność do zewnętrznego umiejscowienia kontroli zdrowia. 2. Na umiejscowienie kontroli zdrowia wpływają takie czynniki jak: wiek, kierunek studiów czy poczucie odpowiedzialności. 3. Depresyjność i wewnętrzna kontrola zdrowia oddziałowują na siebie wzajemnie.


Introduction:
Many factors affect one’s locus of control or frame of mind. Such aspects as field of study, occupation, number of stressful situations may be considered as influencing both characteristics. Is there a relation between locus of control and depressiveness and what is the influence of such factors as sex or chosen field of study on locus of control?

Material and Methods:
230 students of the Medical University of Lodz, aged between 20–25 years, were surveyed – 137 females and 93 males. The MHLC test and S-TIDEP test were used to explore the issue.

Results:
The surveyed students tend to have external locus of health control compared to the general population of a similar age. This means that in terms of health issues they rely on medical staff and other specialists. Males significantly more frequently declare internal locus of control whereas females tend to locate control in others. Research revealed a significant relationship between depressiveness and internal locus of health control. People with high internal control tend to have less feelings and cognitive processes related to depression. The more often the depressive feelings occur, the less control of own health are showed by the surveyed.

Conclusions:
1. The subjects are more prone to external health locus of control compared to other people aged 18–25. 2. Health locus of control may depend on factors such as age, field of study, or sense of responsibility. 3. Depressiveness and internal locus of health control are factors which affect each other.

 
REFERENCJE (27)
1.
Drwal RŁ. Poczucie kontroli jako wymiar osobowości – podstawy teoretyczne, techniki badawcze i wyniki badań. W: Drwal RL. Adaptacja kwestionariuszy osobowości. Wybrane zagadnienia i techniki. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN; 1995: 199 – 227.
 
2.
Rotter JB. Generalized expectancies for internal versus external control of reinforcement. Psychological Monographs: General and Applied. 1966; 80(1): 1–28.
 
3.
Rotter JB. Poczucie wewnętrznej versus zewnętrznej kontroli wzmocnień. Nowiny Psychol. 1990; 5–6: 59–70.
 
4.
Sęk H. (red.). Psychologia kliniczna. Tom 1. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN; 2008: 101–118.
 
5.
Sęk H. (red.). Psychologia kliniczna. Tom 2. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN; 2008: 114–118.
 
6.
Kościelak R. Poczucie umiejscowienia kontroli i przekonania o własnej skuteczności w zdrowiu i chorobie. Krakow: Oficyna Wydawnicza „Impuls”; 2010: 37–57.
 
7.
Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych PTP; 2001: 72–84.
 
8.
Ellis A. Feeling Better, getting better, staying better: profound self-help therapy for your emotions. California: Impact Publishers; 2005: 3–22.
 
9.
Spielberger CD, Reheiser EC. Assessment of emotions: anxiety, anger, depression and curiosity. Applied Psychology: Health and Well-being. 2009; 1(3): 271–302.
 
10.
Spielberger C.D, Ritterband L.M, Reheiser E.C, Brunner T.M. The nature and measurement of depression. Int J Clin Health Psychol. 2003; 3(2): 209–234.
 
11.
Popiel A, Pragłowska E. Depresja jako stan i cecha – polska adaptacja inwentarza depresji (ISCD – STIDep) C.D. Spielbergera – doniesienie wstępnie. Wiad Psychiatr. 2005; 3.
 
12.
Spielberger CD, Ritterband LM, Sydeman SJ, Reheiser EC, Unger KK. Assessment of emotional states and personality traits: measuring psychological vital signs. W: Butcher JN. Clinical personality assessment: Practical Approaches. New York: Oxford University Press; 1995: 42–58.
 
13.
Stirling JD, Hellewell JS. Psychopatologia. Gdańsk: GWP; 2005: 64–90.
 
14.
King BM, Minium EW. Statystyka dla psychologow i pedagogow. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN; 2009.
 
15.
Abramowitz SI. Locus of control and self-reported depression among college students. Psychol Rep. 1969; 25: 149–150.
 
16.
Molinari V, Khanna P. Locus of control and its relationship to anxiety and depression. J Pers Assess. 1981; 45: 314–319.
 
17.
Vandervoort DJ, Luis PK, Hamilton SE. Some correlates of health locus of control among multicultural individuals. Curr Psychol. 1997; 16(2): 167–178.
 
18.
Crawford JR, Henry JD. Skala Pozytywnego i Negatywnego Afektu (PANAS): Wiarygodność metody, właściwości badań oraz dane normatywne w obszernym, nieklinicznym przykładzie. Departament Psychologii, King’s College, Uniwersytet Aberdeen, Wielka Brytania; 1990.
 
19.
Wojciszke B. (red.). Kobiety i mężczyźni: odmienne spojrzenia na rożnice. Gdańsk: GWP; 2002: 303–343.
 
20.
Heath RL, Saliba M, Mahmassani O, Major SC, Khoury BA. Locus of control moderates the relationship between headache pain and depression. J Headache Pain. 2008; 9(5): 301–308.
 
21.
Kannappan R. Health locus of control and type D personality. The distressed personality of depressed and non depressed males. J Psychosoc Res. 2011; 6(1): 131–137.
 
22.
Juczyński Z. Przekonania i oczekiwania wyznacznikami zachowań związanych ze zdrowiem. W: Juczyński Z, Ogińska-Bulik N, (red.). Zasoby osobiste i społeczne sprzyjające zdrowiu jednostki. Łodź: WUŁ; 2003: 49–61.
 
23.
Opuchlik K, Wrzesińska M, Kocur J. Ocena poziomu stylow radzenia sobie ze stresem i poczucia umiejscowienia kontroli zdrowia u osob z chorobą niedokrwienną serca i nadciśnieniem tętniczym. Psychiatr Pol. 2009; XLIII(2): 235–245.
 
24.
Cairns E, McWhirter L, Duffy U, Barry R. The stability of selfconcept in late adolescence: Gender and situational effects. Pers Individual Differences. 1990; 11:937–944.
 
25.
Chubb NH, Fertman CI, Ross JL. Adolescent self-esteem and locus of control: A logitudinal study of gender and age differences. Adolescence. 1997; 32(125): 113–129.
 
26.
Roddenberry A, Renk K. Locus of control nad self – efficacy: Potential mediators of stress, illness and utilization of health services in college students. Child Psychiatry Hum Dev. 2010; 41: 353–370.
 
27.
Estrada L, Dupoux E, Wolman C. The relationship between locus of control and personal-emotional adjustment and social adjustment to college life in students with and without learning disabilities. College Student J. 2006; 40(1): 43–54.
 
eISSN:2084-4905
ISSN:2083-4543