PRACA ORYGINALNA
Percepcja otyłego rówieśnika a przekonania zdrowotne młodzieży gimnazjalnej
 
Więcej
Ukryj
1
Zakład Pedeutologii i Edukacji Zdrowotnej, Instytut Pedagogiki, Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie
2
Zakład Teorii Wychowania, Instytut Pedagogiki, Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie
3
Wydział Nauk Humanistycznych, Katedra Edukacji i Kultury, Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie
 
Med Og Nauk Zdr. 2012;18(4):276–280
SŁOWA KLUCZOWE
STRESZCZENIE ARTYKUŁU
Wprowadzenie:
Kult ciała już od najmłodszych lat jest wzorem wtłaczanym przez środki masowego przekazu do świadomości człowieka. Z wiekiem obraz własnego ciała nabiera coraz większego znaczenia. Badania pokazują, że już kilkuletnie dzieci mają przyswojone społeczne uprzedzenia w stosunku do osób otyłych. Otyłość oddziałuje na wszystkie aspekty zdrowia młodego człowieka, wpływa na psychikę, kontakty interpersonalne, samoocenę i ogólne zadowolenie z życia.

Cel pracy:
Przeprowadzone badania w grupie młodzieży gimnazjalnej miały na celu poznanie ich przekonań zdrowotnych oraz znaczenia tych przekonań dla sposobu postrzegania otyłości wśród rówieśników.

Materiał i metoda:
Badania przeprowadzono z wykorzystaniem Listy Wartości Osobistych (LWO), pozwalającej na diagnozę miejsca zdrowia w hierarchii wartości, oraz Inwentarza Zachowań Zdrowotnych (IZZ), wykorzystywanego do diagnozy deklarowanych zachowań zdrowotnych. Dane dotyczące postrzegania otyłości wśród rówieśników zebrano za pomocą kwestionariusza ankiety.

Wyniki:
Przeprowadzone analizy empiryczne wskazują, że badana młodzież gimnazjalna prezentuje niskie i przeciętne wyniki w zakresie zachowań zdrowotnych oraz jest świadoma zagrożeń, jakie niesie za sobą otyłość. Większość respondentów (71, 42%) uważa, iż otyły rówieśnik jest odrzucany przez grupę rówieśniczą.


Introduction:
The cult of body shape is an ideal promoted by the mass media and induced into minds of humans. As people age, the image of the body becomes even more important. Research shows that even small children have already adopted social bias against those who are obese. Obesity influences all aspects of the health of young people, affects their psyche, interpersonal contacts, self-esteem and general life satisfaction.

Objective:
To determine the place of health in the hierarchy of values of upper secondary school students, elicit their declarations on health behaviours, as well as indicate the relationship between these variables and the respondents’ perception of obesity among their peers.

Material and Methods:
The study was conducted among a group of lower secondary school students. The instruments used were the Personal Values List (LWO), which enables placement of health in the hierarchy of values, and the Health Behaviours Inventory (IZZ), used to analyse the health behaviours declared. The data on perception of peer obesity were collected with the aid of a questionnaire.

Results:
Empirical analyses demonstrated that the population of lower secondary school students displayed low and average figures regarding health behaviours, and that they were aware of the dangers caused by obesity. The majority of respondents (71.42%) believed that the obese youngster is rejected by the group of peers.

 
REFERENCJE (20)
1.
Łuszczyńska A. Nadwaga i otyłość. Interwencje psychologiczne. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN; 2007: 18.
 
2.
Jodkowska M, Oblacińska A. Częstość występowania nadwagi i otyłości u młodzieży w wieku 13-15 lat w 2005 roku. W: Oblacińska A, Jodkowska M, red. Otyłość u polskich nastolatków. Epidemia, styl życia, samopoczucie. Warszawa: Wyd. IMiD; 2007: 21-33.
 
3.
Radoszewka J. Ucieleśnienie. Psychiczne uwarunkowania otyłości u dzieci i osób w wieku dorastania. Warszawa: Wyd. Naukowe SCHOLAR; 2011: 13-22.
 
4.
Abraham S, Lievelyn-Jones D. Bulimia i anoreksja. Warszawa: Wyd. Prószyński i S-ka; 1997: 237-239.
 
5.
Wojtyła Buciora P, Marcinkowki JT. Sposób żywienia, zadowolenie z własnego wyglądu i wyobrażenie o idealnej sylwetce młodzieży licealnej. Probl Hig Epidemiol. 2010; 91(2): 227-232.
 
6.
Fenczyn J, Woźniak M. Akceptacja własnego ciała przez osoby w wieku 15-16 i 23-24 lata. Psychiatria Psychol Klin. 2004; 4: 20-33.
 
7.
Frelut M-L. Aktywność fizyczna a otyłość. W: Tounian P, red. Otyłość u dzieci. Warszawa: Wyd. Lekarskie PZWL; 2008: 124-135.
 
8.
Tounian P. Ocena kliniczna i biologiczna dziecka otyłego. W: Tounian P., red. Otyłość u dzieci. Warszawa: Wyd. Lekarskie PZWL; 2008: 80-109.
 
9.
Buksińska-Lisik M, Lisik W, Zaleska T. Otyłość – choroba interdyscyplinarna. Przew Lek. 2006; 1: 72-77.
 
10.
Aronson E, Wilson TD, Akert RM. Psychologia społeczna. Serce i umysł. Warszawa: PWN; 1997.
 
11.
Dereniowska B. Stygmatyzacja osób otyłych. Rola edukacji w destygmatyzacji (próba zarysu koncepcji badań). W: Czykwin E., Rusaczyk M. (red.), Gorsi Inni. Wyd. „Trans Humana”, Białystok 2008: 123-150.
 
12.
Juczyński Z. Narzędzia pomiaru w promocji i psychologii zdrowia. Pracownia Testów Pychologicznych PTP: Warszawa 2001.
 
13.
Rodgers R, Chabrol H. The impact of exposure to images of ideally thin models of body dissatisfaction in French and Italian Women. Encephale 2009; 35: 262-268.
 
14.
Strauss RS, Pollack HA. Social marginalization of overweight children. Arch Pediatr Adolesc Med. 2003; 157: 746-752.
 
15.
Doleżal-Ołtarzewska K, Rybakowa M. Otyłość prosta młodocianych. W: Rybakowa M., red. Medycyna wieku młodzieńczego t. 2. Kraków: Wydawnictwo Medyczne; 2004: 135-163.
 
16.
Krajewska-Siuda E, Nowak A, Matusik P, Wypych-Ślusarska A, Małecka-Tendera E. Opinie młodzieży na temat otyłości w zależności od ich własnej masy ciała. Endokrynol Otyłość. 2009; 5(1): 7–11.
 
17.
Bar-Or O. Otyłość młodzieńcza, aktywność fizyczna i zdrowy styl życia. Med Dypl. 2001; 4: 66-75.
 
18.
Radoszewska J. Problem otyłości w psychologii klinicznej. Now Psychol. 2003; 3: 23.
 
19.
Tabak I. Psychospołeczne skutki otyłości. W: Oblacińska A, Tabak I. red. Rola pielęgniarki szkolnej i nauczyciela wychowania fizycznego we wspieraniu młodzieży z nadwagą i otyłością. Warszawa: Wydawnictwo Promocja XXI sp. z.o.o; 2006: 31-34.
 
20.
Woynarowska B. Edukacja zdrowotna. Podręcznik akademicki. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN; 2007:444.
 
eISSN:2084-4905
ISSN:2083-4543