6
MNiSW
58.21
ICV
PRACA ORYGINALNA
 
 

Zachowania żywieniowe grupy młodych mężczyzn trenujących biegi długodystansowe

Maria Gacek 1  
 
1
Zakład Medycyny Sportowej i Żywienia Człowieka, Akademia Wychowania Fizycznego w Krakowie
MONZ 2017;23(1):57–61
SŁOWA KLUCZOWE:
STRESZCZENIE ARTYKUŁU:
Cel pracy:
Ocena zachowań żywieniowych grupy biegaczy długodystansowych trenujących rekreacyjnie i wyczynowo.

Materiał i metody:
Badania przeprowadzono w grupie 140 młodych mężczyzn, biegaczy długodystansowych, trenujących rekreacyjnie (N = 90) i wyczynowo (N = 50), z zastosowaniem autorskiej walidowanej ankiety dotyczącej realizacji jakościowych rekomendacji szwajcarskiej piramidy żywienia sportowców. W analizie wyników zastosowano test zależności chi-kwadrat z pakietu statystycznego PQStat ver. 1.6, za istotne przyjmując prawdopodobieństwo testowe na poziomie p < 0,05, a za wysoce istotne na poziomie p < 0,01 i p < 0,001.

Wyniki:
Biegacze długodystansowi najczęściej deklarowali stosowanie urozmaiconej diety (90%) oraz ograniczanie spożywania słodkich lub słonych przekąsek (87,86%) i produktów typu fast food (83,57%). Często także preferowali spożywanie wody i innych napojów niesłodzonych (77,14%), uwzględniali produkty zbożowe w każdym posiłku (73,57%) oraz unikali spożywania napojów słodkich gazowanych (75,71%) i energetyzujących (70,71%). Ponadto codziennie spożywali przynajmniej 3 posiłki (67,14%) oraz 3–5 porcji warzyw i owoców (66,43%), a także ograniczali tłuszcze zwierzęce (62,86%), preferując tłuszcze roślinne (54,28%). Sportowcy rzadziej natomiast z zalecaną częstością spożywali pełnoziarniste produkty zbożowe (48,57%), warzywa (37,86%), w tym surowe (42,86%), produkty mleczne (45%) oraz ryby (44,28%). Wykazano także, iż biegacze wyczynowi istotnie częściej niż rekreacyjni spożywali wodę i inne napoje niesłodzone (90,00 vs 73,33%; p < 0,05) oraz przynajmniej 2 porcje warzyw dziennie (52,00 vs 30,00%; p < 0,05), a także ograniczali spożywanie tłuszczów zwierzęcych (74,00 vs 56,67%; p < 0,05), napojów słodkich gazowanych (92,00 vs 66,67%; p < 0,001) i energetyzujących (90,00 vs 60,00%; p < 0,001) oraz słodkich i słonych przekąsek (98,00 vs 82,22%; p < 0,01).

Wnioski:
Wykazano ograniczoną skalę realizacji jakościowych rekomendacji piramidy szwajcarskiej dla sportowców, zróżnicowaną w zależności od poziomu sportowego, ze wskazaniem na korzystniejsze zachowania żywieniowe biegaczy długodystansowych trenujących wyczynowo niż rekreacyjnie.


Introduction:
To evaluate eating habits of long-distance runners practicing sport for recreational purposes or professionally.

Material and Methods:
The research was carried out in a group of 140 young male long-distance runners who practiced sport for recreation (N=90) or professionally (N=50), with the use of an original validated questionnaire concerning the implementation of quality recommendations of the Swiss food pyramid for sports people. The results were analyzed using Chi^2 test from the software package PQStat ver. 1.6. Test probability of p<0.05 was regarded as significant, and p<0.01 and p<0.001, as highly significant.

Results:
Long-distance runners most often declared having a varied diet (90%) and limited consumption of sweet or salty snacks (87.86%) and fast food (83.57%). Moreover, they often preferred drinking water and other unsweetened beverages (77.14%), included cereal products in every meal (73.57%) and avoided sweet fizzy drinks (75.71%) and energy drinks (70.71%). They consumed at least three meals daily (67.14%), and 3–5 portions of fruit and vegetables (66.43%); in addition, they limited the consumption of animal fats (62.86%), and preferred vegetable fats (54.28%). However, the sportsmen consumed whole-grain cereal products (48.57%), vegetables (37.86%), including raw vegetables (42.86%), dairy products (45%) and fish (44.28%) less often than recommended. The study demonstrated that professional runners significantly more often drank water and other unsweetened beverages than those recreational (90.00 vs. 73.33%; p<0.05) and consumed at least two portions of vegetables daily (52.00 vs. 30.00%; p<0.05), and also limited the consumption of animal fats (74.00 vs. 56.67%; p<0.05), sweet fizzy drinks (92.00 vs. 66.67%; p<0.001), energy drinks (90.00 vs. 60.00%; p<0.001) and sweet or salty snacks (98.00 vs. 82.22%; p<0.01).

Conclusions:
The study demonstrated that the implementation of quality recommendations of the Swiss food pyramid for sports people was limited among the study participants, which varied depending on the level of sports activity. Professional long-distance runners displayed healthier eating habits than those who practiced sport for recreational purposes.

AUTOR DO KORESPONDENCJI:
Maria Gacek   
Zakład Medycyny Sportowej i Żywienia Człowieka, Akademia Wychowania Fizycznego w Krakowie, Al. Jana Pawła II 78, 31-571 Kraków
 
REFERENCJE:
1. Rodriguez NR, Di Marco NM, Langley S. American College of Sports Medicine position stand. Nutrition and athletic performance. Med Sci Sports Exerc. 2009; 41(3): 709–731.
2. Rodriguez NR, Di Marco NM, Langley S. Position of the American Dietetic Association, Dietitians of Canada, and the American College of Sports Medicine: Nutrition and athletic performance. J Am Diet Assoc. 2009; 109(3): 509–527.
3. Benardot D. Advanced Sports Nutrition. Champaign USA, Human Kinetics 2012.
4. Maughan RJ, Shirreffs SM. Nutrition for sports performance: issues and opportunities. Proc Nutr Soc. 2012; 71(1): 112–119.
5. Potgieter S. Sport nutrition: A review of the latest guidelines for exercise and sport nutrition from the American College of Sport Nutrition, the International Olympic Committee and the International Society for Sports Nutrition. S Afr J Clin Nutr. 2013; 26(1): 6–16.
6. Ormsbee MJ, Bach CW, Baur DA. Pre-exercise nutrition: the role of macronutrients, modified starches and supplements on metabolism and endurance performance. Nutrients. 2014; 6(5): 1782–1808.
7. Sawka M, Burke L, Eichner E, Maughan R, Mountain S, Stachenfeld N. American College of Sports Medicine position stand: Exercise and fluid replacement. Med Sci Sports Exerc. 2007; 39(2): 377–390.
8. Jeukendrup AE. Nutrition for endurance sports. Marathon, triathlon, and road cycling. J Sports Sci. 2011; 29(suppl.1): 91–99.
9. González-Gross M, Gutiérrez A, Mesa JL, Ruiz-Ruiz J, Castillo MJ. Nu¬trition in the sport practice: adaptation of the food guide pyramid to the characteristics of athletes diet. Arch Latinoam Nutr. 2001; 51(4): 321–331.
10. Burke LM. A food pyramid for Swiss athletes. Int J Sport Nutr Exerc Metab. 2008; 18(4): 430–437.
11. Mettler S, Mannhart C, Colombani PC. Development and validation of a food pyramid for Swiss athletes. Int J Sport Nutr Exerc Metab. 2009; 19(5): 504–518.
12. Piramida Zdrowego Żywienia i Aktywności Fizycznej Instytutu Żyw¬ności i Żywienia w Warszawie (www.izz.waw.pl).
13. Jeukendrup AE. A step towards personalized sports nutrition: carbo¬hydrate intake during exercise. Sports Med. 2014; 44(suppl.1): 25–33.
14. Burke LM, Hawley JA, Wong SHS, Jeukendrup AE. Carbohydrates for training and competition. J Sports Sci. 2011; 29(1): 17–27.
15. Czaja J, Lebiedzińska A, Szefer P. Sposób żywienia i suplementacji diety reprezentantów Polski w biegach średnio- i długodystansowych w latach 2004–2005. Rocz Panstw Zakl Hig. 2008; 59(1): 67–74.
16. Frączek B, Gacek M. Frequency of consumption of food products by a group of Polish athletes in relationship to the qualitative recom¬mendations included in the Swiss food pyramid. Med Sportiva. 2013; 17(1): 13–17.
17. Durkalec-Michalski K, Baraniak A, Jeszka J. Wpływ zbilansowania diety na skład ciała i zdolności wysiłkowe rekreacyjnych biegaczy długody-stansowych. Probl Hig Epidemiol. 2015; 96(3): 662–667.
18. Tota Ł, Pilch W, Hodur M, Sagalara A. Assessment of diet of young medium-and long-distance runners. Med Sportiva. 2013; 17(1): 18–23.
19. Machefer G, Groussard C, Zouhal H, Vincent S, Youssef H, Faure H, et al. Nutritional and plasmatic antioxidant vitamins status of ultraendu¬rance athletes. J Am Coll Nutr. 2007; 26(4): 311–316.
20. Fudge BW, Easton C, Kingsmore D, Kiplamai FK, Onywera VO, Westerterp KR, et al. Elite Kenyan endurance runners are hydrated day-to-day with ad libitum fluid intake. Med Sci Sports Exerc. 2008; 40(6):1171–1179.
21. Kasprzak Z, Pilaczyńska-Szczęśniak Ł, Czubaszewski Ł. Strategie ży¬wieniowe w wysiłkach wytrzymałościowych. Studia i Materiały CEPL w Rogowie, 2013; 34(1): 104–110.
22. Pilis K, Michalski C, Zych M, Pilis A, Jelonek J, Kaczmarzyk A, et al. A nutritional evaluation of dietary behaviour in various professional sports. Rocz Panstw Zakl Hig 2014; 65(3): 227–234.
23. Stellingwerff T. Competition nutrition practices of elite ultramarathon runners. Int J Sport Nutr Exerc Metab. 2016; 26(1): 93–99.
24. Wierniuk A, Włodarek D. Estimation of energy and nutritional intake of young men practicing aerobic sports. Rocz Panstw Zakl Hig. 2013; 64(2): 143–148.
25. Czaja J, Lebiedzińska A, Marszałł M, Szefer P. Evaluation for magnesium and vitamin B6 supplementation among Polish etite athletes. Rocz Panstw Zakl Hig. 2011; 62(4): 413–418.
26. Górski J. Fizjologia wysiłku fizycznego. PZWL, Warszawa 2013.
27. Mooses M, Hackney AC. Anthropometrics and body composition in east African runners: potential impact on performance. Int J Sports Physiol Perform. 2016; 15: 1–27.
28. Beis LY, Willkomm L, Ross R, Bekele Z, Wolde B, Fudge B, et al. Food and macronutrient intake of elite Ethiopian distance runners. J Int Soc Sports Nutr. 2011; 8: 7.
29. Kopeć A, Nowacka E, Klaja A, Leszczyńska T. Częstotliwość spożycia wybranych grup produktów spożywczych przez sportowców trenują¬cych piłkę nożną. Probl Hig Epidemiol. 2013; 94(1): 151–157.
eISSN:2084-4905
ISSN:2083-4543