PRACA POGLĄDOWA
Woda jako potencjalne źródło zarażenia ludzi i zwierząt pierwotniakami z rodzajów Cryptosporidium i Giardia
 
Więcej
Ukryj
1
Instytut Medycyny Wsi w Lublinie, Samodzielna Pracownia Metabolizmu Komórki
2
Instytut Medycyny Wsi w Lublinie, Zakład Higieny i Parazytologii Środowiska
 
Med Og Nauk Zdr. 2011;17(1):45–51
 
SŁOWA KLUCZOWE
STRESZCZENIE ARTYKUŁU
Wstęp:
Pierwotniaki z rodzaju Cryptosporidium i Giardia to pasożyty przewodu pokarmowego ludzi i zwierząt. Są kosmopolityczne, występują we wszystkich krajach świata. Odgrywają istotną rolę w rozprzestrzenianiu się chorób przenoszonych przez wodę. Pierwotniaki te przedostają się do wody na skutek jej zanieczyszczenia odchodami ludzkimi i zwierzęcymi, ściekami, osadami ściekowymi. Monitorowanie źródeł zanieczyszczenia wody pozwala zapobiegać wodnopochodnym epidemiom dotyczących wody pitnej oraz zbiorników wodnych wykorzystywanych do celów rekreacyjnych. W Polsce badania nad występowaniem Cryptosporidium spp. i Giardia spp. w środowisku prowadzone są od dwudziestu lat. Wysokie skażenie Cryptosporydium stwierdza się w wodach powierzchniowych (83%), niższy odsetek prób pozytywnych stwierdza się w wodzie wstępnie uzdatnionej (13%) i kranowej (22%). W odniesieniu do Giardia zanieczyszczenie wód powierzchniowych wynosi 57% i jest znacznie niższe niż w przypadku Cryptosporidium. Natomiast w przypadku wody wstępnie uzdatnionej i kranowej jest identyczne jak w przypadku Cryptosporidium. Zarażenia pasożytniczymi pierwotniakami są często problemem niedocenianym przez lekarzy. Niedobory w ogólnie dostępnych informacjach, trudności w interpretacji wyników badań, brak dostatecznych standardów diagnostycznych powodują obniżone zainteresowanie tą grupą patogenów, które odgrywają istotną rolę w rozprzestrzenianiu chorób przenoszonych przez wodę.


Introduction:
Protozoa of the genera Cryptosporidium and Giardia are human and animal intestinal parasites. These cosmopolitan parasites, which occur worldwide, play an important role in the spread of waterborne diseas/es. They penetrate into water as a result of its contamination with human and animal faeces, wastewater and sewage sludge. Monitoring of the sources of water pollution allows the prevention of waterborne epidemics due to drinking water and water reservoirs used for recreational purposes. In Poland, studies on the occurrence of Cryptosporidium spp. and Giardia spp. in the environment have been conducted for twenty years. High contamination with Cryptosporydium is observed in surface water (83%), whereas the lowest percentage of positive samples is noted in pre-treated (13%) and tap water (22%). With respect to Giardia, the contamination of surface water is 57%, and is considerably lower than that with Cryptosporidium. Considering treated and tap water, the contamination with this parasite is the same as in the case of Cryptosporidium. Infections with parasitic protozoa are frequently a problem which is underestimated by physicians. An insufficient amount of information available, difficulties in the interpretation of the results of research, and the lack of sufficient diagnostic standards result in a decreased interest in this group of pathogens, which play an important role in the spread of waterborne diseases

 
REFERENCJE (33)
1.
Greensmith CT, Stanwick RS, Elliot BE, Fast MV. Giardiasis associated with the use of a water slide. Pediatr Infect Dis J 1988;7(2):91-4.
 
2.
Sroka J, Karamon J, Cencek T. Kryptosporydioza – pasożytnicza zoonoza. Życie Weterynaryjne 2009;84(6):476-478.
 
3.
Gundłach JL, Sadzikowski AB, Studzińska MB, Tomczuk K. Inwazje Giardia spp. i Cryptosporidium spp. u psów i kotów. Med Wet 2004;60(11):1202-1203.
 
4.
Chalmers RM, Robinson G, Elwin K, Hadfi eld SJ, Xiao L, Ryan U, Modha D, Mallaghan C. Cryptosporidium sp. Rabbit Genotype, a newly identifi ed human pathogen. Emerg Infec Dis 2009;15(5):829-830.
 
5.
Robinson G, Chalmers RM. Th e european rabbit (Oryctolagus cuniculus), a source of zoonotic cryptosporidiosis. Zoonoses Public Health 2009, (online early view).
 
6.
Graczyk TK. Environmental contamination with Cryptosporidium. Wiad Parazytol 2004;50(Suplement):40.
 
7.
Graczyk TK, Grimes BH, Szostakowska B, Knight R, KruminisŁozowska W, Racewicz M, Tamang L, Da Silva AJ, Myjak P. Mechanical transport of human enteric parasites by fi lth fl ies. Wiad Parazytol 2004;50 (Suplement):41.
 
8.
Matuszewska R. Pierwotniaki pasożytnicze z rodzaju Cryptosporidium i Giardia. Część I. Występowanie w środowisku wodnym i zagrożenia zdrowotne. Roczn PZH 2007;58(3):569-577.
 
9.
World Health Organization (WHO). Water Recreation and Disease. Plausibility of Associated Infections: Acute Eff ects, Sequelae and Mortality by Kathy Pond, IWA Publishing London 2005.
 
10.
Polus M, Kocwa Haluch R. Oznaczanie i identyfi kacja Cryptosporidium w wodzie i ściekach za pomocą bezpośredniej izolacji DNA i RFLP-PCR; III Ogolnopolski Kongres Inżynierii Środowiska Wydział Inżynierii Środowiska Politechnika Lubelska, Materiały 2009;1:225-234.
 
11.
Wesołowska M, Gąsiorowski J, Jankowski S. Pierwotniaki oportunistyczne występujące u osob z niedoborami immunologicznymi. Adv Clin Exp Med 2005;14(2):349-355.
 
12.
Gundłach JL, Sadzikowski AB. Parazytologia i parazytozy zwierząt. Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, Warszawa 2004.
 
13.
Bajer A, Bednarska M, Siński E. Dwadzieścia lat badań nad Cryptosporidium spp. i Giardia spp. w Polsce. Wiad Parazytol 2009;55(4):301- 304.
 
14.
Kurnatowski W. Choroby inwazyjne wywołane przez pierwotniaki (protozoosis). W: Parazytologia w ochronie środowiska i zdrowia red. Elżbieta Lonc wyd. Volumed Wrocław 2001:126-137.
 
15.
Majewska AC. Środowiskowe uwarunkowania chorób pasożytniczych. W: Parazytologia w ochronie środowiska i zdrowia red. Elżbieta Lonc Wyd. Volumed Wrocław 2001:157-202.
 
16.
World Health Organization (WHO). Guidelines for drinking water quality – Cryptosporidium, EHC Cryptosporidium Draft 2, 02 January 2006.
 
17.
Zygner W, Wędrychowicz H. Rola zwierząt jako rezerwuaru giardiozy u ludzi – zoonotyczny potencjał Giardia intestinalis. Post Mikrobiol 2008:47(3):287-291.
 
18.
Majewska AC. Pasożytnicze pierwotniaki w wodzie Przegląd Eureka 2003;8(32). http://kbn.icm.edu.pl/pub/kbn/... 47pierwotniaki.html.
 
19.
Toczyłowska B. Zagrożenie dla zdrowia ludzi wynikające z obecności oocyst Cryptosporidium w wodzie w świetle przepisow prawa. Wiad Parazytol 2007; 53(Suplement):111.
 
20.
Bajer A, Bednarska M, Paziewska A, Romanowski J, Siński E. Zwierzęta ziemnowodne jako źrodło zanieczyszczenia wody Cryptosporidium i Giardia. Wiad Parazytol 2008;54(4):315-318.
 
21.
Słodkowicz-Kowalska A, Graczyk TK, Jędrzejewski Sz, Zduniak P, Solarczyk P, Nowosad A, Nowosad P, Majewska AC. Role of wild, captive and domestic birds in the environment contamination with Giardia cysts and Cryptosporidium oocysts in western Poland. Wiad Parazytol 2007;53(Suplement):107.
 
22.
Schets FM, van Wijnen JH, Schijven JF, Schoon H, de Roda Husman AM. Monitoring of waterborne pathogens in surface waters in Amsterdam, the Netherlands and the potential health risk associated with exposure to Cryptosporidium and Giardia in these waters. App Environ Microbiol 2008;74(7):2069-2078.
 
23.
Robertson L, Forberg T, Hermansen L, Gjerde BK, Alvsvag JO, Langeland N. Cryptosporidium parvum infections in Bergen, Norvay, during an extensive outbreak of waterborne giardiasis in autumn and winter 2004. Appl Environ Mocrobiol 2006; 72(3):2218-2220.
 
24.
Robertson L, Gjerde B, Forberg T, Haugejorden G, Kielland K. A small outbreak of human cryptosporidiosis associated with calves at dairy farm in Norway. Scand J Infect Dis 2006;3B(2):810-813.
 
25.
Shilds JM, Gleim ER, Beach MJ. Prevalence of Cryptosporidium spp. and Giardia intestinalis in swimming pools, Atlanta, Georgia. Emerg Infec Dis 2004;14(6):948-950.
 
26.
Majewska AC, Słodkowicz-Kowalska A, Nowosad P, Kuczyńska-Kippen N, Graczyk TK: Wrotki (Rotifera) jako bioidentyfi katory zanieczyszczenia wod powierzchniowych pasożytniczymi pierwotniakami. Proceedings of VI International Conference – „Water Supply and Water Quality”. Polskie Zrzeszenie Inżynierow i Technikow Sanitarnych Oddział Wielkopolski, Poznań: 149-158.
 
27.
Kuczyńska-Kippen N, Messyasz B, Nagengast B. Does the increase of recreation disturb the functioning „stability” of plankton communities? Abstrakt: 22nd International Symposium. Th e Phytological Section of the Polish Botanical Society – „Algae and biological state of waters – a threat or a support?” Olsztyn – Mierki, 15-18 05. 2003.Zakład Poligrafi czny UWM, Olsztyn: 61.
 
28.
Muchiri JM, Ascolillo L, Mugambi M, Mutwiri T, Ward HD, Naumova EN, Egorov AI, Cohen S, Else JG, Griffi ths JK. Seasonality of Cryptosporidium oocyst detection in surface waters of Meru, Kenia as determined by two isolation methods followed by PCR. J Water Health. 2009;7(1):67-75.
 
29.
Gatei W, Wamae CN, Mbae C, Waruru A, Mulinge E, Waithera T, Gatika SM, Kamwati SK, Revathi G, Hart CA. Cryptosporidiosis: prevalence, genotype analysis, and symptoms associated with infections in children in Kenia. Am J Trop Med Hyg. 2006;75:78-82.
 
30.
Perch M, Sodemann M, Jakobsen MS, Valentiner-Branth P, Steinsland H, Fischer TK, Lopes DD, Aaby P, Molbak K. Seven years experience with Cryptosporidium parvum in Guinea-Bissau, West Africa. Ann Trop Paediatr 2001;21:313-318.
 
31.
Kuczyńska-Kippen N, Nowosad P, Gzegorz G. Ocena jakości wod jezior Wielkopolskiego Parku Narodowego oraz zbiornikow retencyjnych miasta Poznania w okresie wiosennym. Roczn. AR w Poznaniu 2004;CCCLXIII:193-200.
 
32.
Gołąb E, Waloch M, Rożej W, Wernik T, Piotrowska M, Wąsik M, Dzbeński T. Ocena częstości występowania zarażeń Cryptosporidium spp. u dzieci z biegunką. Wiad Parazytol 2007;53(Suplement):103.
 
33.
Gundłach JL, Sadzikowski AB, Studzińska MB. Inwazje pierwotniakow u koni. Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska. 2006;61(4):31- 44.
 
eISSN:2084-4905
ISSN:2083-4543