PRACA ORYGINALNA
Poczucie satysfakcji oraz obciążenia obowiązkami nieformalnych opiekunów osób starszych w zależności od poziomu sprawności podopiecznych
 
Więcej
Ukryj
1
Collegium Mazovia Innowacyjna Szkoła Wyższa, Wydział Nauk o Zdrowiu
 
Med Og Nauk Zdr. 2014;20(1):46–50
SŁOWA KLUCZOWE
STRESZCZENIE ARTYKUŁU
Wprowadzenie:
Opiekunowie nieformalni, sprawujący opiekę nad starszym niesprawnym członkiem rodziny odczuwają nie tylko obciążenie, ale i satysfakcję z pełnionej funkcji.

Cel pracy:
Celem pracy jest określenie związku pomiędzy sprawnością podopiecznego a częstością odczuwanego przez opiekuna obciążenia obowiązkami oraz odczuwanej satysfakcji z pełnionej opieki.

Materiał i metody:
Badaniem objęto 64 opiekunów nieformalnych sprawujących nieodpłatną opiekę nad starszą osobą powyżej 65. roku życia, zamieszkujących gminę Zbuczyn Poduchowny oraz miasto Siedlce. W większości próbę badawczą wybrano stosując nieprobabilistyczną metodę tzw. kuli śnieżnej, dane od pozostałej części badanych zebrał lekarz psychiatra oraz 3 pielęgniarki środowiskowe. Materiał badawczy zgromadzono metodą sondażu diagnostycznego, w której wykorzystano autorski kwestionariusz ankiety oraz kwestionariusz oceny stanu podopiecznego wg skali Barthel (ADL).

Wyniki:
Opiekunowie, którzy odczuwali obciążenie zawsze lub często, zajmowali się osobami o niższym stopniu sprawności niż ci, którzy nigdy nie czuli obciążenia opieką (różnica wskaźnika sprawności podopiecznych z obu grup – 19 punktów w skali Barthel). Opiekunowie „zawsze” odczuwający satysfakcję – zajmowali się podopiecznymi o zbliżonym stopniu sprawności do tych, nad którymi opiekę sprawowały osoby, które nigdy nie czuły satysfakcji z pełnionej opieki, wypełnianej roli opiekuna (różnica wskaźnika sprawności podopiecznych z obu grup – 3 punkty w skali Barthel). Znaczną różnicę w poziomie sprawności podopiecznych zauważono między grupą opiekunów, którzy często czują satysfakcję oraz czasami (różnica wskaźnika sprawności podopiecznych z obu grup – 17 punktów w skali Barthel).

Wnioski:
Wzrasta deklarowana przez opiekuna częstość poczucia obciążenia opieką wraz ze spadkiem sprawności podopiecznego w zakresie ADL. Nie stwierdzono zależności pomiędzy sprawnością podopiecznego w zakresie ADL a poczuciem satysfakcji opiekuna ze sprawowanej opieki.


Introduction:
Informal caregivers providing care of an elderly, disabled family member feel not only the burden, but also satisfaction with the role performed.

Objective:
The objective of the study is determination of the relationship between the efficacy of care recipient and the frequency of the caregiver experiencing being burdened with duties and feeling of satisfaction with the care provided.

Material and Methods:
The study covered 64 informal caregivers providing free care of an elderly person aged over 65, living in the commune of Zbuczyn Poduchowny and the city of Siedlce. The study group was selected primarily by using the non-probabilistic method, the so-called ‘snowball’ method, data from the remaining part of the respondents were collected by a psychiatrist and 3 environmental nurses. Research material was collected by the method of a diagnostic survey, using a questionnaire constructed by the author, and the questionnaire of evaluation of care recipient status according to Barthel scale (ADL).

Results:
Caregivers who experienced burden always or frequently took care of persons with lower level of efficacy than those who never felt burdened with care (the difference in the indicator of efficacy of care recipients between both groups – 19 scores according to Barthel scale). Caregivers who ‘always’ felt satisfaction took care of persons with the degree of efficacy similar to that of caregivers who ‘never’ felt satisfaction with the care provided (the difference in the indicator of efficacy of care recipients between both groups – 3 scores according to Barthel scale). A considerable difference in the level of efficacy of care recipients was observed between caregivers who felt satisfaction ‘often’ and ‘sometimes’ (the difference in the indicator of efficacy of care recipients between both groups – 17 scores according to Barthel scale).

Conclusions:
The frequency of feeling being burdened with care by caregivers increases with the decrease in care recipient’s efficacy with respect to ADL. No relationship was found between care recipient’s efficacy regarding ADL, and caregiver’s feeling of satisfaction with the care provided.

 
REFERENCJE (17)
1.
GUS. Pojęcia stosowane w badaniach statystycznych statystyki publicznej – starzenie się ludności. http://www.stat.gov.pl/gus/def... HTML.htm?id=POJ-1718.htm (dostęp: 2012.09.12).
 
2.
Caselli G, Vallin J, Wunsch G. Demography. Analysis and Synthesis. Elsevier; 2006: 6.
 
3.
Wojszel, ZB. Geriatryczne zespoły niesprawności i usługi opiekuńcze w późnej starości. Analiza wielowymiarowa na przykładzie wybranych środowisk województwa podlaskiego. Białystok: Trans Humana;2006: 88.
 
4.
Worach-Kardas H. Starzenie się ludności jako determinanta wzrostu potrzeb zdrowotnych społeczeństwa. W: Halicka M, Halicki J. (red.). Zostawić ślad na ziemi. Białystok: Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku; 2006: 351–358.
 
5.
Kofehl Ch, Dohner H (red.). Supporting Family Carers of Older People in Europe- Empirical Evidence, Policy Trends and Future Prorospectives. http://www.uke.de/extern/eurof... peubare_a4.pdf (dostęp: 2013.04.20).
 
6.
Błędowski P. Niepełnosprawność. W: Czapiński J, Panek T. (red.). Diagnoza społeczna. Warszawa: Rada Monitoringu Społecznego; 2011.
 
7.
Pyrzowski J, Zakrzewska A, Siemiński M. Satysfakcja pacjentów z demencją i ich opiekunów z prowadzonej terapii. Neuropsychiatria. Przegląd Kliniczny. 2011; 4: 140–144.
 
8.
Halicka M. Problemy rodziny w opiece nad człowiekiem starym, niesprawnym. W: Halicka M, Halicki J. (red.). Zostawić ślad na ziemi. Białystok: Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku; 2006:242–254.
 
9.
Secker L, Brown RG. Cognitive behavioural therapy (CBT) for carers of patients with Parkinson’s disease: a preliminary randomised trial. Journal Neurol Neurosurg Psychiatry. 2005; 76: 491–497.
 
10.
Zarządzenie Nr 105/2008/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 5 listopada 2008 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: podstawowa opieka zdrowotna.
 
11.
Babbie E. Podstawy badań społecznych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN; 2009: 363.
 
12.
Bień B, Wojszel ZB, Doroszkiewicz H. Poziom niesprawności osób w starszym wieku jako wskazanie do wspierania opiekunów rodzinnych. Gerontologia Polska. 2008; 1: 25–34.
 
13.
Lopez J, Lopez-Arrieta J, Crespo M. Factors associated with the positive impact of caring for eldery and dependent relatives. Gerontology and Geriatrics. 2005; 41: 81–94.
 
14.
Kaczmarek M, Durda M, Skrzypczak M, Szwed A. Ocena jakości życia opiekunów osób z chorobą Alzheimera. Gerontologia Polska;2010: 18(2): 86–94.
 
15.
Warchoł-Biedermann K. Wybrane czynniki wpływające na poczucie straty u opiekunów rodzinnych osób z chorobą Alzheimera. http:// www.wbc.poznan.pl/Content/2458.... (dostęp: 2013.05.16).
 
16.
Schrag A, Hovris A, Morley D, Quinn N, Jahanshahi M. Caregiver- -burden in parkinson›s disease is closely associated with psychiatric symptoms, falls, and disability. Parkinsonism & Related Disorders. 2006; 12(1): 35–41.
 
17.
Sansoni J, Vellone E, Piras G. Anxiety and depression in community- -dwelling, Italian Alzheimer›s disease caregivers. International Journal of Nursing Practice. 2004; 2: 93–100.
 
eISSN:2084-4905
ISSN:2083-4543