PRACA ORYGINALNA
Ocena wybranych aspektów życia codziennego i czynników determinujących przestrzeganie diety bezglutenowej u osób chorych z celiakią
 
Więcej
Ukryj
1
Studenckie Koło Naukowe przy Zakładzie Dietetyki, Wydział Nauk o Zdrowiu, Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu
2
Zakład Dietetyki, Wydział Nauk o Zdrowiu, Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu
AUTOR DO KORESPONDENCJI
Dorota Różańska   

Zakład Dietetyki, Wydział Nauk o Zdrowiu, Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu, ul. Parkowa 34, 51-616 Wrocław
 
Med Og Nauk Zdr. 2014;20(4):356–359
SŁOWA KLUCZOWE
STRESZCZENIE ARTYKUŁU
Wstęp:
Celiakia (choroba trzewna) jest trwałą nietolerancją glutenu. Nieleczona może prowadzić do zaburzeń w obrębie przewodu pokarmowego. Choroba wymaga wprowadzenia diety bezglutenowej. Jej stosowanie może wpływać na komfort życia w zakresie funkcjonowania społecznego i dotykać niektórych obszarów życia codziennego.

Ocena wpływu stosowania diety bezglutenowej na wybrane aspekty życia codziennego oraz czynników determinujących trudności w przestrzeganiu diety eliminacyjnej u chorych z celiakią.

Materiał i metody:
Badaniami objęto grupę 867 chorych na diecie bezglutenowej w wieku od 2 do 77 lat, w tym 635 osób dorosłych oraz 232 rodziców dzieci z celiakią. Dane zbierano za pomocą autorskiego kwestionariusza wśród użytkowników zamkniętego forum internetowego dla osób na diecie bezglutenowej.

Wyniki:
Z badań własnych wynika, że chorzy odczuwali brak zrozumienia ze strony otoczenia w związku z koniecznością stosowania diety. Dostępność sklepów z żywnością specjalną przez większość ankietowanych została oceniona jako słaba (47%) lub bardzo słaba (16%). Przeszkodą w utrzymaniu diety, obok małej dostępności produktów bezglutenowych, była ich wysoka cena. Do spożywania produktów niedozwolonych przyznało się 60% dorosłych, a 49% rodziców potwierdziło, że zdarzają się odstępstwa w dietach ich dzieci. Chorzy z powodu diety zmuszeni byli rezygnować z podróży (58% dzieci, 51% dorosłych), a 48% rodziców dzieci z celiakią spotkało się z odmową przyjęcia do przedszkola.


Introduction:
Celiac disease (CD) is a permanent intolerance of gluten. Untreated, it can lead to disorders of the gastrointestinal tract. The disease requires a diet that eliminates gluten. The use of diet can affect the quality of life in terms of social functioning and influence certain areas of life.

Aim:
Assessment of the effects of a gluten-free diet on selected aspects of life and factors determining the difficulty in complying with elimination diet in patients with CD.

Material and Methods:
The study group consisted of 867 patients on a gluten-free diet, aged 2 – 77-years-old: 635 adults and 232 parents of children with CD. Data were collected with a questionnaire among users of a closed online forum for people on the gluten-free diet.

Results:
The study showed that patients felt the lack of acceptance and understanding by a part of community because of the necessity of being on a diet. Availability of special food stores, where the majority of respondents purchase their food (60%) was rated as low (47%) or very low (16%). Obstacle to maintaining a diet, next to the low availability of gluten-free products, was their high price. 60% of adults admitted consuming unallowable products, while 49% of parents confirmed that there were derogations in the diets of their children. Patients, due to diet, were forced to abandon a trip (58% of children, 51% of adults), and 48% of parents of children with CD met with refusal of admission to a nursery school.

 
REFERENCJE (17)
1.
Jarosz M, Wojtasik A, Wierzejska R, Taraszewska A, Wolnicka K, Rychlik E. Choroba trzewna. W: Jarosz M. (red.). Praktyczny podręcznik dietetyki. Warszawa: IŻŻ; 2010: 210–223.
 
2.
Andrych K, Marek I, Kryszewski A. Choroba trzewna u dorosłych – Wierzchołek góry lodowej. Wiad Lek. 2006; 59: 359–363.
 
3.
Lee A, Ng D, Diamond B, Ciaccio E, Green P. Living with coeliac disease: survey results from the USA. J Hum Nutr Diet. 2012; 25: 233–238.
 
4.
Lee A, Newman J. Celiac diet: It’s impact on quality of life. J Am Diet Assoc. 2003; 103: 1533–1535.
 
5.
Mustalahti K, Lohiniemi S, Collin P, Vuolteenaho N, Laippala P, Maki M. Gluten-free diet and quality of life in patients with screen-detected celiac disease. Eff Clin Pract. 2002; 5: 105–113.
 
6.
Sverker A, Hensing G, Hallert C. ‘Controlled by food’ – lived experiences of coeliac disease. J Hum Nutr Diet. 2005; 18: 171–180.
 
7.
Ziółkowska B, Mroczkowska D. Dlaczego jemy? Uwarunkowania stosunku do jedzenia w cyklu życia na podstawie analizy wyników wstępnego sondażu. Teraźniejszość – człowiek – edukacja. 2012; 4: 99–114.
 
8.
Green P, Stavropoulos S, Pangagi S, Goldstein S, McMahon D, Absan H i wsp. Characteristics of adult celiac disease in the USA: results of a national survey. Am J Gastroenterol. 2001; 96: 126–131.
 
9.
Hallert C, Sandlund O, Broqvist M. Perceptions of health-related quality of life of men and women living with celiac disease. Scand J Caring Sci. 2003; 17: 301–307.
 
10.
Hallert C, Grännö C, Hultén S, Midhagen G, Ström M, Svensson H i wsp. Living with coeliac disease: controlled study of the burden of illness. Scand J Gastroenterol. 2002; 37: 39–42.
 
11.
Black J, Orfila C. Impact of celiac disease on dietary habits and quality of life. J Hum Nutr Diet. 2011; 24: 582–587.
 
12.
Ciacci C, D’Agate C, DeRosa A, Francese C, Errichiello S, Gasperi V. Self rated quality of life in celiac disease. Dig Dis Sci. 2003; 48: 2216–2220.
 
13.
Mayer M, Greco L, Troncone R, Auricchio S, Marsh M. Compliance of adolescents with coeliac disease with a gluten free diet. Gut. 1991; 32: 881–885.
 
14.
Lee A, Ng D, Zivin J, Green P. Economic burden of a gluten-free diet. J Hum Nutr Diet. 2007; 20: 423–430.
 
15.
Jabłonski S. Lata przedszkolne w cyklu życia ludzkiego. Remedium. 2012; 8: 125–126.
 
16.
Herman D. Jakość pracy przedszkola i jego rola w intensyfikacji oddziaływań opiekuńczych, wychowawczych, dydaktycznych i korekcyjnych. Nauczyciel i Szkoła. 2012; 2: 67–74.
 
17.
Dorn S, Hernandez L, Minaya M, Morris C, Hu Y, Lewis S. i wsp. Psychosocial factors are more important than disease activity in determining gastrointestinal symptoms and health status in adults at a celiac disease referral center. Dig Dis Sci. 2010; 55: 3154–3163.
 
eISSN:2084-4905
ISSN:2083-4543