PRACA POGLĄDOWA
Klasyfikacja, etiologia oraz prawidłowe diagnozowanie zaburzeń seksualnych u kobiet – ZSK (FSD – Female Sexual Disorders). Czynniki biologiczne, psychoseksualne oraz kontekstualne
 
Więcej
Ukryj
1
Katedra Psychoterapii i Terapii Seksualnej, Wydział Psychologii, Wyższa Szkoła Finansów i Zarządzania w Warszawie
 
Med Og Nauk Zdr. 2012;18(4):334–339
SŁOWA KLUCZOWE
STRESZCZENIE ARTYKUŁU
Kobieca seksualność jest bardzo złożona. Kobiece dysfunkcje seksualne stanowią problem wielowymiarowy, łączący elementy biologiczne, psychologiczne i interpersonalne o wielorakiej etiologii. Rodzaje kobiecych trudności seksualnych obejmują: zaburzenia pobudzenia seksualnego, zaburzenia orgazmu, zaburzenia związane z odczuwanym bólem (dyspareunia) oraz zespół obniżonego popędu płciowego (hipolibidemia). Rozpowszechnienie tych dysfunkcji w Europie jest wysokie. Blisko 27% kobiet w wieku 40-80 lat doświadcza braku zainteresowania sferą seksualną, 29% uskarża się na zespół obniżonego popędu płciowego, 22% ma zaburzenia pożądania, 19% zaburzenia orgazmu, a 14% odczuwa ból w trakcie trwania stosunku lub przy próbie immisio. W niniejszej pracy opisany został paradygmat ułatwiający diagnozowanie i leczenie zaburzeń seksualnych u kobiet (ZSK) w praktyce ogólnolekarskiej. Opisano najistotniejsze elementy przyczyniające się do wystąpienia ZSK, czynniki bezpośrednio wywołujące i rozwijające ZSK oraz czynniki podtrzymujące i utrwalające ZSK, które mogą jednocześnie utrudniać proces leczenia.

Female sexuality is a multifaceted phenomena. Female sexual dysfunction (FSD) is a multidimensional problem combining biological, psychological and interpersonal elements of multiple aetiology. Types of FSD include: sexual arousal disorder, orgasmic disorders, pain disorder (dyspareunia) and hypoactive sexual desire disorder (HSDD). Up to 27% of women aged 40-80 years in Europe experience lack of sexual interest, 29% complain of HSDD, 22% of arousal disorder, 19% of orgasmic disorder, and 14% of sexual pain disorder. Objective: To summarize the main characteristics of female sexuality, and present a comprehensive view of the key factors in sexual health, and diagnosis and treatment of sexual disorders. The most updated classification is presented, with a focus on predisposing factors contributing to female sexual dysfunction, precipitating factors contributing to female sexual disorder, and maintaining factors contributing to female sexual disorder. The degree of reported distress may have implications for the woman’s motivation for therapy and for prognosis. Key words: female sexual disorders, classification, etiology, diagnosis, physician-patient relationship
 
REFERENCJE (34)
1.
Graziottin A, Basson R. Sexual dysfunction in women with premature menopause. Menopause 2004; 11: 766-777.
 
2.
Graziottin A, Brotto LA. Vulvar vestibulitis syndrome: a clinical approach. J Sex Marital Ther. 2004; 30: 125-139.
 
3.
Graziottin A. Libido: the biologic scenario. Maturitas 2000; 34(suppl 1): S9-16.
 
4.
Basson R, Berman J, Burnett A, Derogatis L, Ferguson, D, Fourcroy J, Goldstein I, Graziottin A, Heiman J, Laan E, Leiblum S, Padma-Nathan H, Rosen R, Segraves K, Segraves RT, Shabsigh R, Sipski M, Wagner G, Whipple B. Report of the International Consensus Development Con¬ference on female sexual dysfunction: definitions and classifications. J Urol. 2000; 163: 888-893.
 
5.
Basson R. Recent advances in women’s sexual function and dysfunction. Menopause 2004; 11: 714-725.
 
6.
Laumann EO, Paik A, Rosen RC. Sexual dysfunction in the United States: prevalence and predictors. JAMA 1999; 281: 537-544.
 
7.
Dunn KM, Croft PR, Hackett GI. Sexual problems: a study of the prevalence and need for health care in the general population. Fam Pract. 1998; 15: 519-524.
 
8.
Osborn M, Hawton K, Gath D. Sexual dysfunction among middle-aged women in the community. Br Med J. (Clin Res Ed) 1988; 296(6627): 959-962.
 
9.
Bancroft J, Loftus J, Long J. Distress about sex: a national survey of women in heterosexual relationships. Arch Sex Behav 2003; 32: 193-204.
 
10.
Fugl-Meyer A, Fugl-Meyer K. Sexual disabilities, problems and satisfaction in 18-74 year old Swedes. Scand J Sexology 1999; 2: 79-105.
 
11.
Raport Vamea: Seksualność Polek. SMG/KRC; 2005.
 
12.
Bancroft J. Biological factors in human sexuality. J Sex Res 2002; 39: 15-21.
 
13.
Graziottin A, Nicolosi A, Caliari I. Vulvar vestibulitis and dyspareunia: addressing the biological etiologic complexity. Poster presented at the International meeting of the Female Sexual Function Forum, 2001: Boston, MA; 2001.
 
14.
Hayes R, Dennerstein L. The impact of aging on sexual function and sexual dysfunction in women: a review of population-based studies. J Sex Med. 2005; 2: 317-330.
 
15.
Plaut M, Graziottin A, Heaton J. Sexual Dysfunction. Oxford: Health Press; 2004.
 
16.
Klausmann D. Sexual motivation and the duration of the relationship. Arch Sex Behav 2002; 31: 275-287.
 
17.
Kaplan H. Disorders of Sexual Desire. New York: Simon & Schuster; 1979.
 
18.
Levine SB. The nature of sexual desire: a clinician’s perspective. Arch Sex Behav 2003; 32: 279-285.
 
19.
Porst H, Buvat J. Standard Practice in Sexual Medicine. Oxford: Blackwell Publishing; 2006: 305-314. Wesselmann U, Burnett AL, Heinberg LJ. The urogenital and rectal pain syndromes. Pain 1997; 73: 269-294.
 
20.
Wesselmann U, Burnett AL, Heinberg LJ. The urogenital and rectal pain syndromes. Pain 1997; 73: 269-294.
 
21.
Pariser SF, Niedermier JA. Sex and the mature woman. J Wom Health 1998; 7: 849-859.
 
22.
Reiter R. A profile of women with chronic pelvic pain. Clin Obstet Gynecol. 1990; 33: 130-136.
 
23.
Ryan ML, Dennerstein L, Pepperell R. Psychological aspects of hysterectomy: a prospective study. Br J Psychiatry 1989; 154: 516-522.
 
24.
Walker EA, et al. Psychiatric diagnoses and sexual victimization in women with chronic pelvic pain. Psychosomatics 1995; 36: 531-540.
 
25.
Lampe A, Solder E, Ennemoser A, Schubert C, Rumpold G, Sollner W. Chronic pelvic pain and previous sexual abuse. Obstet Gynecol. 2000; 96: 929-933.
 
26.
Morgan CD, Wiederman MW, Pryor TL. Sexual functioning and attitudes of eating-disordered women: a follow-up study. J Sex Marital Ther. 1995; 21: 67-77.
 
27.
Kessler RC, McGonagle KA, Swartz M, Blazer DG, Nelson CB. Sex and depression in the National Comorbidity Survey. I: Lifetime prevalence, chronicity and recurrence. JAffect Disord 1993; 29: 85-96.
 
28.
Basson R, Leiblum S, Brotto L. Revised definitions of women’s sexual dysfunction. J Sex Med. 2004; 1: 40-48.
 
29.
Edwards L, Mason M, Phillips M. Childhood sexual and physical abuse: incidence in patients with vulvodynia. J Reprod Med. 1997; 42: 135-139.
 
30.
Basson R. Women’s desire deficiencies and avoidance. W: Levine SB, Risen CB & Althof SE, red. Handbook of Clinical Sexuality for Mental Health Professionals. New York: Brunner Routledge;2003: 111-130.
 
31.
Leiblum SR, Rosen RC. Terapia zaburzeń seksualnych. Gdańsk: GWP; 2005.
 
32.
Graziottin A. Treatment of sexual dysfunction. W: Bo K, Berghmans B, van Kampen M, Morkved S, red. Evidence Based Physiotherapy for the Pelvic Floor. Bridging Research and Clinical Practice. Oxford: Elsevier; 2005.
 
33.
Komisaruk B, Whipple B. Brain activity imaging during sexual response in women with spinal cord injury. W: Hyde J, red. Biological Substrates of Human Sexuality. Washington, DC: American Psychological Association; 2005: 109-146.
 
34.
Gabbard GO, Nadelson C. Professional boundaries in the physician— patient relationship. JAMA 1995; 273: 1445-1449.
 
eISSN:2084-4905
ISSN:2083-4543