6
MNiSW
58.21
ICV
PRACA ORYGINALNA
 
 

Zawartość fosforu, potasu i wapnia w ziarnie wybranych odmian owsa siewnego

Anna Cybulska 1,  
 
1
Katedra Szczegółowej Uprawy Roślin, Uniwersytet Przyrodniczo-Humanistyczny w Siedlcach
MONZ 2011;17(1):17–22
SŁOWA KLUCZOWE:
STRESZCZENIE ARTYKUŁU:
Wstęp. Produkty zbożowe odgrywają niezastąpioną rolę jako źródło soli mineralnych. Ziarno obłuszczone jest około 50% uboż- sze w popiół od całego ziarna. Najwięcej związków mineralnych jest obecnych w zarodku i warstwie peryferyjnej ziarna. Owies siewny od stuleci był ważnym zbożem paszowym w rolnictwie oraz składnikiem diety ludzi ubogich. Dużym postępem genetycznym było wyhodowanie nagoziarnistej formy owsa siewnego. Bardzo korzystne cechy użytkowe owsa nagoziarnistego dają szansę produkcji żywności o wysokiej jakości biologicznej i pełno- wartościowej paszy dla zwierząt w gospodarstwach ekologicznych. Cel badań. Celem niniejszej pracy było zbadanie wpływu zróżnicowanej ilości wysiewu na gromadzenie wybranych składni- ków – fosforu, potasu i wapnia w ziarnie owsa odmian oplewionych i nagoziarnistych. Materiał i metoda. W latach 2005-2007 przeprowadzono doświadczenie polowe. W każdym roku przed założeniem doświad- czenia pobierano średnie próby glebowe w celu oznaczenia składu granulometrycznego, przyswajalnych form fosforu, potasu i magnezu, odczynu gleby oraz zawartości próchnicy. Wyniki badań opracowano statystyczne za pomocą analizy wariancji w poszczególnych latach badań i jako syntezę 3-letnią. Do szczegółowego porównania średnich wyliczono najmniejsze istotne różnice (NIR) na podstawie testu Tukeya, przy poziomie istotności α = 0,05. Wyniki badań. Zawartość potasu w ziarnie różnicowały warunki pogodowe w latach badań, gęstość siewu i odmiany. Stwier- dzono również współdziałanie lat z gęstością siewu, co świadczy o tym, że zawartość potasu w kolejnych latach badań zmieniała się w zależności od gęstości siewu. Zawartość fosforu w ziarnie owsa zmieniała się w zależności od warunków pogodowych oraz czynników doświadczenia, tj. stosowanych gęstości siewu i odmian. Wzrost zagęszczenia siewu powodował zmniejszanie zawartości fosforu w ziarnie owsa. Zawartość wapnia w ziarnie owsa zależała od przebiegu pogody w latach badań, gęstości siewu i odmian. Zawartość wapnia w ziarnie odmian nieoplewionych różniła się istotnie w porównaniu do odmian oplewionych. Podsumowanie. W przeprowadzonych badaniach największy udział w składzie popiołu ma potas, na drugim miejscu znajduje się fosfor, najmniej zaś jest wapnia. Odmiany oplewione zgromadziły więcej potasu w porównaniu do odmian nagoziarnistych.

Introduction. Cereal products play an irreplaceable role as a source of mineral salts. Defatted grain is by approximately 50% poorer in ash, compared to whole grain. The largest amount of mineral compounds are present in the germ of the grain and the peripheral layer of the seed. For centuries oats cultivars was an important fodder cereal in agriculture, and a component of the diet of poor people. A great genetic advancement was the cultivation of the hulled form of oat cultivars. Very beneficial features of the use of hulled oats provide an opportunity for the production of food of high biological quality, and balanced fodder for animals on ecology farms. Objective. The objective of the presented study was the investigation of the effect of varied amounts sown on accumulation of selected components – phosphorus, potassium, and calcium in the seed of naked and hulled species of oats. Material and method. During the period 2005-2007, field studies were conducted. Each year before the experiment the mean soil samples were collected in order to determine the granulometric composition, absorbed forms of phosphorus, potassium, and magnesium, soil reaction (pH) and content of humus. The results of studies were subjected to statistical analysis by means of the analysis of variance in individual years of the study and a 3-year synthesis. For detailed comparison of mean values the least significant differences (LSD) were calculated based on Tukey’s test, with the level of significance α = 0.05. Results. The content of potassium in the grain varied due to weather conditions in the years of study, sowing density rate and species. A relationship was also observed between individual years and sowing density rate, which evidences the fact that the content of potassium in the subsequent years changed according to the sowing density rate. The content of phosphorus in oat grain differed according to weather conditions and experiment conditions, i.e. sowing density rate and species applied. An increase in sowing density rate resulted in a lower content of phosphorus in oat grain. The contents of calcium in oat grain depended on weather patterns in the years of the study, sowing density rate and species. The content of calcium in the grain of naked species significantly differed, compared to that in hulled oat species. Discussion. The results of the study showed that the percentage of potassium in ash was the highest, followed by phosphorus and calcium. Naked species collected more potassium, compared to the hulled species.
eISSN:2084-4905
ISSN:2083-4543