PRACA ORYGINALNA
Zachowania zdrowotne i żywieniowe uczniów szkół o profilu sportowym (z uwzględnieniem płci oraz wskaźnika BMI badanych) – doniesienie wstępne
 
Więcej
Ukryj
1
Zakład Żywienia Człowieka Wydział Zdrowia Publicznego Śląski Uniwersytet Medyczny
 
Med Og Nauk Zdr. 2014;20(2):186–191
SŁOWA KLUCZOWE
STRESZCZENIE ARTYKUŁU
Wstęp:
Styl życia to jeden z najistotniejszych czynników wpływających na zdrowie. Odżywianie, aktywność fizyczna i kontrola masy ciała to zagadnienia związane ze stylem życia, które są uznawane za ważne determinanty zdrowia.

Cel pracy:
Ocena zachowań zdrowotnych i żywieniowych uczniów szkół o profilu sportowym, z uwzględnieniem płci oraz wartości wskaźnika BMI badanych.

Materiał i metody:
Badanie zostało przeprowadzone wśród dzieci i młodzieży uczęszczających do szkół o profilu sportowym. Badaniem objęto 193 uczniów w wieku od 10 do 18 lat. Posłużono się autorskim kwestionariuszem ankiety złożonym z 52 pytań zamkniętych. Dokonano pomiarów masy i wysokości ciała, które posłużyły do obliczenia wskaźnika BMI.Wyniki poddano analizie statystycznej w programie SPSS Statistics 17.0PL. Do oceny zależności między zachowaniami zdrowotnymi i żywieniowymi a płcią i wartością wskaźnika BMI zastosowano analizę korelacji ze współczynnikiem rho Spearmana oraz nieparametryczny test U Manna-Whitneya.

Wyniki:
Badanie wykazało, że zmienność BMI koreluje istotnie statystycznie i ujemnie z częstotliwością podjadania między posiłkami (r= –0,21; p=0,05), spożywania słodkich napojów gazowanych (r= –0,41; p<0,001) oraz częstotliwością spożycia kawy (r= –0,23; p<0,05). Natomiast dodatnio koreluje z długością snu dzieci (r=0,57; p<0,001).

Wnioski:
Badanie wykazało występowanie różnic w zachowaniach zdrowotnych i żywieniowych pomiędzy dziewczętami a chłopcami jedynie w zakresie częstotliwości spożywania pieczywa. Zachowania żywieniowe dziewcząt i chłopców w badanej grupie były bardzo podobne. Wykazano, że wzrost aktywności fizycznej w badanej grupie miał wpływ na częstsze spożycie produktów takich jak: mięso, ryby oraz warzywa i owoce


Introduction:
Life style is one of the most important factors affecting health. Nutrition, physical activity and body mass control are life style-related issues considered as important determinants of health.

Aim of the study:
Assessment of health- and nutrition-related behaviour of pupils attending sports schools in relation to their gender and body mass index

Material and Methods:
The study was conducted on children and adolescents attending sports schools, involving 193 students aged 10–18. A survey designed by the author, consisting of 52 closed questions, was used. In order to calculate BMI, body mass and height were measured. The results were subjected to statistical analysis using the SPSS Statistics 17.0PL software. A correlation analysis with Spearman›s rho coefficient and a non-parametric Mann–Whitney U test were used to assess statistical relationship between health- and nutrition-related behaviour on one hand, and gender and BMI on the other.

Results:
The study demonstrated a statistically significant negative correlation between BMI and the frequency of snacking between meals (r= -0.21; p=0.05), soft drinks consumption (r= -0.41; p<0.001) and coffee consumption (r= -0.23; p<0.05). At the same time, BMI correlated positively with the length of sleep in children (r=0.57; p<0.001).aa

Conclusions:
The study demonstrated differences in health- and nutrition-related behaviour between boys and girls only in relation to the frequency consumption of bakery products. Nutrition-related behaviour of boys and girls in the surveyed group was very similar. The study demonstrated that an increase in physical activity in the surveyed group had an impact on a more frequent consumption of such products as meat, fish, fruit and vegetables.

 
REFERENCJE (25)
1.
Jodkowska M, Aktywność fizyczna i zajęcia sedenteryjne w czasie wolnym. W: Oblacińska A, Jodkowska M, (red.). Otyłość u polskich nastolatkow – epidemiologia, styl życia, samopoczucie. Raport z badań uczniów gimnazjów w Polsce. Warszawa: Instytut Matki i Dziecka; 2007: 41–54.
 
2.
Jeżewska- Zychowicz M. Zachowania żywieniowe i ich uwarunkowania. Warszawa. Wyd. SGGW; 2007.
 
3.
Veiga, de GV, Sichieri R. Correlation in food intake between parents and adolescents depends on socioeconomic level. Nutr Res. 2006; 26: 517–523.
 
4.
Chabros E, Charzewska J, Rogalska-Niedźwiedź M, Wajszczyk B, Chwojnowska Z, Fabiszewska J. Mała aktywność fizyczna młodzieży w wieku pokwitania sprzyja rozwojowi otyłości. Probl Hig Epidemiol. 2008; 89(1): 58 –61.
 
5.
Wołowski T, Jankowska M. Wybrane aspekty zachowań zdrowotnych młodzieży gimnazjalnej. Część I. Zachowania młodzieży związane z odżywianiem. Probl Hig Epidemiol. 2007; 88(1): 64–68.
 
6.
Kułaga Z, Rożdżyńska A, Palczewska I, Grajda A, Gurzkowska B, Napieralska E, Litwin M. Percentile charts of height, body mass and body mass index in children and adolescents in Poland – results of the OLAF study. Stand Med. 2010; 7: 690–700.
 
7.
Gacek M, Fiedor M. Niektore zachowania żywieniowe młodzieży w wieku 14–18 lat w czasie wzmożonego wysiłku fizycznego. Wychow Fiz Zdrow.2006; 53(3):17–19.
 
8.
Gacek M. Wiedza i zachowania żywieniowe młodzieży uprawiającej sport w szkole mistrzostwa sportowego w Krakowie. Roczn PZH. 2007; 58(4): 641–648.
 
9.
Hollmann W, Strűderbh K. Excercise, physical activity, nutrition and the brain. Nutrition Rev. 1996; 54: 37–43.
 
10.
Malina RM. Tracking of physical fitness cross the lifespan. Res Q Exerc Sport. 1996; 67(3 Suppl.): 48–57.
 
11.
Umiastowska D, Żołtowska H. Zachowania żywieniowe młodzieży gimnazjalnej z rożnych aglomeracji województwa zachodniopomorskiego. Nowa Pediatr. 2009; 4: 111–115.
 
12.
Ilow R, Regulska-Ilow B. Płonka K, Biernat J. Ocena zwyczajow żywieniowych licealistow z Oleśnicy. Bromat Chem Toksykol. 2009; 42(3): 693–698.
 
13.
Fornal-Urban A, Kęska A, Dobosz J, Nowacka-Dobosz S. Nawyki żywieniowe dzieci i młodzieży grających w szachy. Endykrynol Diabetol i Chorob Przem Mat Wiek Rozw. 2008;14(3): 187–191.
 
14.
Gajda R, Jeżewska-Zychowicz M. Zachowania żywieniowe młodzieży mieszkającej w wojewodztwie świętokrzyskim – wybrane aspekty. Probl Hig Epidemiol. 2010; 91(4): 611–617.
 
15.
Nawrocka M, Kujawska – Łuczak M, Bogdański P, Pupek-Musialik D. Ocena sposobu odżywiania i aktywności fizycznej wśrod uczniow szkoł ponadpodstawowych. Endykrynol Otył i Zab Przem Mat. 2010; 6(1): 8–17.
 
16.
Marcysiak M, Ciosek A, Żywica M, Prządak E, Banasiewicz D, Marcysiak M, i wsp. Zachowania żywieniowe i aktywność fizyczna uczniów klas sportowych i ogolnych w Ustrzykach Dolnych. Probl Pielęg. 2009; 17(3): 216–222.
 
17.
Cimoszuk D, Sierakowska M, Łagoda K, Jarocka I, Jurkowska G. Sposoby żywienia młodzieży uczącej się. Pielęg XXI w. 2003; 21(4): 75 80.
 
18.
Sitko D, Wojtaś M, Gronowska-Senger A. Sposob żywienia młodzieży gimnazjalnej i licealnej. Roczn PZH. 2012; 63(3): 319–327.
 
19.
Broad EM, Cox GR. What is the optimal composition of an athlete´s diet? Eur J Sport Sci. 2008; 8(2): 57–65.
 
20.
Pieszko-Klejnowska M, Stankiewicz M, Niedoszytko M, Kozanecka I, Łysiak-Szydlowska W. Ocena sposobu odżywiania się gimnazjalnej młodzieży zamieszkującej wieś i miasto. Pediatr Wspoł Gastroenterol Hepatol i Żyw Dziecka. 2007; 9(1): 59–62.
 
21.
Kubik B, Kozioł U, Błaszczyk-Tyszka A. Poznanie zachowań zdrowotnych młodzieży 15–16-letniej a wpływ rodziny na kształtowanie zdrowego stylu życia w opinii uczniow gimnazjum klas trzecich. Ann UMC Sect D. 2004; 3: 236–244.
 
22.
Nitsch-Osuch A, Kędzierska M, Topczewska-Cabanek A, Gyrczuk E, Życińska K, Wardyn K.A. Nawyki żywieniowe młodzieży w wieku gimnazjalnym — co nastolatki jedzą w szkole? Fam Med Prim Care Rev. 2009; 11(3): 433–436.
 
23.
Chalcarz W, Radzimirska-Graczyk M. Stosunek do wiedzy żywieniowej dzieci i młodzieży uprawiającej szermierkę. Now Lek. 2005; 74(6): 705–708.
 
24.
Woynarowska B, Mazur J. Zachowania zdrowotne młodzieży szkolnej w Polsce: wyniki badań HBSC 2002. Zdr Publ. 2004; 114(2): 159–167.
 
25.
Gacek M. Dietary habits and locus of control assessed in middle-school pupils from the Malopolska region of Poland. Roczn PZH. 2013; 64(2): 129–134.
 
eISSN:2084-4905
ISSN:2083-4543