6
MNiSW
58.21
ICV
PRACA POGLĄDOWA
 
CC BY-NC-ND 3.0
 
 

Sauna i jej znaczenie w treningu zdrowotnym człowieka

 
1
Prywatna praktyka fizjoterapeutyczna Fizjoterapia i Osteopatia w Gdyni
2
Wydział Wychowania Fizycznego. Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu im. Jędrzeja Śniadeckiego w Gdańsku
3
Szpital Rehabilitacyjno – Kardiologiczny w Kowanówku
MONZ 2015;21(3):282–288
SŁOWA KLUCZOWE:
STRESZCZENIE ARTYKUŁU:
Wstęp:
W pracy przedstawiono rys historyczny pojawienia się sauny w Polsce, założenia i cele treningu zdrowotnego (profilaktycznego). Omówiono wpływ sauny na termoregulację, parametry układu krwionośnego, oddechowego i wydolność fizyczną człowieka. Sauna będąc połączeniem naprzemiennego zabiegu przegrzania i ochładzania ciała, wpływa pozytywnie na organizm człowieka. W ostatnich latach kąpiele w saunie stają się coraz bardziej dostępne z uwagi na szerzący się rynek usług rekreacyjnych takich jak parki wodne. Regularne zażywanie kąpieli w saunie zmniejsza podatność organizmu na choroby narządu ruchu, stres psychiczny, przyspiesza proces regeneracji sił, zwiększając odporność na niekorzystne wpływy czynników środowiskowych. Celem pracy jest przedstawienie pozytywnego oddziaływania sauny na organizm ludzki z punktu widzenia treningu zdrowotnego oraz prewencji chorób cywilizacyjnych.


Introduction:
Sauna is a small room designed for dry or wet heat sessions. Sauna bathing is a traditional activity in Finland that has become popular for the past decades in Europe. The sauna bath came to Poland in the 10th century. From then on, this form of thermotherapy became an element of sports activity and medical treatment. This article shows that regular sauna therapy has proved to be very safe and offers multiple health benefits to regular users. It has a positive influence on: blood circulation, respiratory and nervous systems. The study presents sauna bath usefulness in health training and prevention of civilization diseases. key words sauna, health training, human body

 
REFERENCJE:
1. Kasprzak W, Mańkowska A. Fizykoterapia, medycyna uzdrowiskowa i SPA. Wyd. I. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL; 2008: 9–16.
2. Wagner A, Konrad K. Historia powstania sauny. Sauna. Ogólnopolski Kwartalnik Polskiego Związku Saunowego 2004; 1: 6–7.
3. Cieniawa T. Sauna w domu i zakładzie pracy. Wyd. I. Warszawa: Instytut Wydawniczy Związków Zawodowych; 1984.
4. Wagner A. Historia powstania sauny cz. II. Sauna. Ogólnopolski Kwar¬talnik Polskiego Związku Saunowego 2004; 2: 5–6.
5. Krawański A. Projektowanie treningu zdrowotnego – metodyka po¬stępowania. Medicina Sportiva 2001; 5: 129–146.
6. Jegier A. Aktywność ruchowa w promocji zdrowia oraz zapobieganiu chorobom przewlekłym. Medycyna Sportowa. Warszawa: PTMS; 2005: 403–457.
7. Jegier A. Trening zdrowotny. W: Górski J. Fizjologia wysiłku i treningu fizycznego. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL; 2011: 235–243.
8. Lee S, Fujimura H, Shimomura Y i wsp. Verification of impast of Morcing showering And mist sauna bathing on human physiological functions and work efficiency during the day. International Journal of Biomete¬orology 2014; Epub: 25388947.
9. Koper P. Rodzaje kąpieli w saunie i łaźni. Sauna. Ogólnopolski Kwar¬talnik Polskiego Związku Saunowego 2004; 1: 8.
10. Straburzyńska-Lupa A, Straburzyński G. Fizjoterapia z elementami klinicznymi. Tom 1. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL; 2008: 250–271.
11. Ponikowska I. Medycyna uzdrowiskowa. Watext`s; 1995.
12. Kukkonen-Harjula K, Kauppinen K. Health effects and risk of sauna bat¬hing. International Jurnal of Circumpolar Health 2006; 65/3: 195–205.
13. Sawicka A, Brzostek T, Kowalski R. Wpływ kąpieli w saunie na układ sercowo-naczyniowy. Rehabilitacja Medyczna 2007; 11/1: 23–30.
14. Mika T, Kasprzak W. Fizykoterapia. Wydanie IV uzupełnione. War¬szawa: 2001, 2003; 25–50.
15. Pilch W, Szygula Z, Palka T i wsp. Comparison of physiological reactions and physiological strain in health men under heat stress in dry and steam heat saunas. Biology of Sport 2014; 31(2): 145–149.
16. Pilch W, Szyguła Z, Tyka A i wsp. Wpływ stosowania jednorazowych i powtarzanych kąpieli saunowych na zmiany wybranych wskaźników fizjologicznych u kobiet. Medycyna Sportowa 1994; 36: 20–22.
17. Solonin Yu. G., Katsuaba E. A. Thermoregulation and Blood Circulation i Adults during Short-Term Exposure to Extreme Temperatures. Human Physiology 2003; 29: 188–194.
18. Luurila OJ. The sauna and the heart. Jurnal of International Medicine 1992; 231: 319–320.
19. Hasan J, Karvonen MJ, Piironen P. Physiological effects of extreme heat. American Jurnal op Physical Medicine 1987; 46: 1226–1245;.
20. Andrzejewski W, Kassolik K, Kalbarczyk S i wsp. Wpływ sauny na zmienność rytmu zatokowego serca. Medycyna Sportowa 2004; 20: 284–288.
21. Kunbootsri N, Janyacharoen T, Arrayawichanon P i wsp. The effect of six-weeks of sauna on treatment autonomic nervous system, peak nasal inspiratory flow and lung functions of allergic rhinitis Thai patients. Asian Pacific Journal of Allergy and Immunology 2013; 31(2): 142–147.
22. Kanji G, Weatherall M, Peter R. Efficacy of regular sauna bathing for chronic tension-type headache: a randomized controlled study. Journal of Alternative and Complementary Medicine 2015; 21(2): 103–109.
23. Oosterveld FGJ, Rasker JJ, Floors M i wsp. Infrared sauna in patients with rheumatoid arthritis and ankylosing spondylitis. Clinical Rheu¬matology 2009; 28: 29–34.
24. Szyguła Z. Wszystko o saunie. Wpływ na organizm i wydolność spor¬towca. Medycyna Sportowa 1995; 5–6: 365–366.
25. Scoon SM, Hopkins WG, Mayhew S, Cotter JD. Effect of post-exercise sauna bathing on the endurance performance of competitive male runners. Journal of Science and Medicine In Sport 2007; 10: 259–262.
26. Koper K.: Sauna i sport. Sauna. Ogólnopolski Kwartalnik Polskiego Związku Saunowego 2005;4: 10–11.
27. Trojnacka A. Sauna jako element odnowy biologicznej i treningu spor¬towego. Rehabilitacja w Praktyce 2008; 2: 49–50.
28. Skopińska-Różewska E. Wpływ olejków eterycznych i ich niektórych składników na odporność humoralną. Panacea 2007; 4: 11–13.
29. Marszałek S, Szapowałow N. Sauna – wpływ na funkcje organizmu i sposób stosowania. Medycyna Manualna 2003: 49–52.
30. Crinnion W. Components of Practical Clinical Detox Programs- Sauna as a Therapeutic Tool. Alternative Therapies in Health and Medicine 2007; 13: 154–156.
31. Kukkonen-Harjiula K, Kauppinen K. Health effects and risks of sauna bathing. International Journal of Circumpolar Health 2006; 65(3): 195–205.
32. Hoshi A, Watanabe H, Kobayashi M i wsp. Concetrations of trace elements in sweat during sauna bathing. The Tohoku Journal of Ex¬perimental Medicine 2001; 195(3): 163–169.
33. Rissmann A, Al-Karawi J, Jorch G. Infant`s physiological response to short heat stress during sauna bath. Klinische Padiatrie 2002; 214(3): 132–135.
34. Foley R. The Roman-Irish bath: Meical/health history as therapeutic assemblage. Social Science & Medicine 2014; 106: 10–19.
35. Crinnion WJ. Sauna as a valuable clinical tool for cardiovascular, autoimmune, toxicant- induced and other chronic health problems. Alternative Medicine Review 2011; 16(3): 2015–225.
36. Gryka D, Pilch W, Szarek M i wsp. The effect of sauna bathing on lipid profile In Young, physically active, male subjects. International journal of occupational Medicine Enviromental Health 2014; 27(4): 608–618.
37. Kluger N. Sauna: cardiac and vascular benefits and risks. Presse Medi¬cale 2011; 40(10): 895–899.
eISSN:2084-4905
ISSN:2083-4543