PRACA POGLĄDOWA
Rola wybranych składników odżywczych diety u kobiet w okresie naturalnej menopauzy – przegląd piśmiennictwa
 
Więcej
Ukryj
1
Oddział Ginekologiczno-Położniczy Szpitala Miejskiego pw. św. Łukasza w Piekarach Śląskich.
2
Zakład Profilaktyki Chorób Żywieniowozależnych, Wydział Zdrowia Publicznego w Bytomiu, Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach.
3
Zakład Profilaktyki Chorób Żywieniowozależnych, Wydział Zdrowia Publicznego w Bytomiu, Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach
AUTOR DO KORESPONDENCJI
Anna Brończyk-Puzoń   

Zakład Profilaktyki Chorób Żywieniowozależnych, Wydział Zdrowia Publicznego w Bytomiu, Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach
 
Med Og Nauk Zdr. 2016;22(2):83–88
SŁOWA KLUCZOWE
STRESZCZENIE ARTYKUŁU
Wprowadzenie:
Jednym z etapów życia kobiety jest okres menopauzy, w którym na skutek zaniku funkcji owulacyjnych gonad i zachodzących zmian hormonalnych dochodzi do zatrzymania cykli miesiączkowych. Obniżona czynność hormonalna jajników oraz zachodzące procesy inwolucyjne wpływają na samopoczucie, jakość życia oraz zdrowie kobiet w okresie menopauzy.

Cel pracy:
Przegląd piśmiennictwa na temat roli wybranych składników odżywczych diety u kobiet w okresie naturalnej menopauzy.

Stan wiedzy:
W celu leczenia objawów okresu menopauzy powszechne zastosowanie znajduje hormonalna terapia zastępcza. Coraz więcej kobiet obok hormonalnej terapii zastępczej korzysta z medycyny komplementarnej i alternatywnej, do której zalicza się m.in: korzystanie z ziół, medytacji, suplementów diety, soi i produktów otrzymywanych na jej bazie, medytacji, akupunktury, masaży itd. Artykuł stanowi przegląd najważniejszych doniesień naukowych na temat wpływu wybranych składników diety na zdrowie kobiet w okresie naturalnej menopauzy.

Podsumowanie:
Dokuczliwe objawy występujące w okresie menopauzy, a także sposoby zapobiegania im stały się często podejmowanym tematem badań naukowych. Udowodniono, że w znacznym stopniu można ograniczyć częstość ich występowania oraz ich dokuczliwość, stosując zbilansowaną dietę dostarczającą wszystkich niezbędnych składników odżywczych lub ich ewentualną suplementację według wskazań lekarskich.


Introduction:
One of the stages in a woman’s life is menopause, characterized by the absence of menstrual cycles as a result of the cessation of ovarian function responsible for ovulation, and hormonal changes. Ovarian hypofunction and occurring involution processes affect women’s well-being, quality of life and health at menopause and diseases characteristic of women at the natural menopause.

Objective:
The objective of the study was to evaluate the effect of selected dietary components on the complaints and diseases characteristic of women at the natural menopause.

Description of the state of knowledge.:
Today, hormone replacement therapy is commonly used to treat the symptoms of menopause. The growing number of women, additionally to hormone replacement therapy, use complementary and alternative medicine, which may include herbs, meditation, dietary supplements, soya and soya-based products, acupuncture, massages, etc. This study constitutes a review of the most prominent scientific reports on the influence of selected dietary components on women’s health at natural menopause.

Summing up:
The unpleasant symptoms occurring at menopause, and also the ways to prevent them, have become the problem frequently investigated in scientific studies. It seems that it is possible to limit their incidence and inconvenience considerably by following a balanced diet providing all necessary nutrients, or possible supplementation in accordance with a doctor’s instructions.

 
REFERENCJE (52)
1.
Shou Ch, Li J, Liu Z. Complementary and Alternative Medicine in the Treatment of Menopausal Symptoms. Chin J Integr Med. 2011; 17(12): 883–888.
 
2.
World Health Organization Scientific Group. Research on the meno¬pause in the 1990s. WHO Technical Services Department series no. 866. Geneva, Switzerland: WHO, 1996.
 
3.
Greendale GA, Lee NB, Arriola ER. The menopause. Lancet. 1999; 353(9152): 571–580.
 
4.
Stachoń AJ. Ocena odczuwania wybranych objawów w zależności od fazy klimakterium i charakteru menopauzy. Prz Menopauz. 2013; 12(4): 315–320.
 
5.
Zhou J, Qu F, Nan R, i wsp. The effect of chinese medicinal herbs in relieving menopausal symptoms in ovariectomized chinese women. Explore. 2007; 3(5): 478–484.
 
6.
Makara-Studzińśka M, Kryś-Noszczyk K, Jakiel G. Epidemiology of the symptoms of menopause – an intercontinental review. Pr. Menopauz. 2014; 13(3): 203–211.
 
7.
Moreiraa AC, Silvab AM, Santos MS, i wsp. Phytoestrogens as alternative hormone replacement therapy in menopause: What is real, what is unknown. J Steroid Biochem Mol Biol. 2014; 143: 61–71.
 
8.
Davis SR, Castelo-Branco C, Chedraui P, i wsp. Understanding weight gain at menopause. Climacteric. 2012; 15(5): 419–429.
 
9.
Jouyandeh Z, Nayebzadeh F, Qorbani M, i wsp. Metabolic syndrome and menopause. J Diabetes Metab Disord. 2013; 12: 1–4.
 
10.
Park JK, Lim YH, Kim KS, i wsp. Changes in body fat distribution through menopause increase blood pressure independently of total body fat in middle-aged women: the Korean National Health and Nutrition Examination Survey 2007–2010. Hyperten Res. 2013; 36(5): 444–449.
 
11.
Parker SE, Troisi R, Wise LA, i wsp. Menarche, Menopause, Years of Menstruation, and the Incidence of Osteoporosis: The Influence of Prenatal Exposure to Diethylstilbestrol. J Clin Endocrinol Metab. 2014; 99(2): 594–601.
 
12.
Sobstyl M, Tkaczuk-Włach J, Sobstyl J, i wsp. Czy istnieje skuteczna alternatywa dla terapii hormonalnej w leczeniu objawów menopauzal-nych? Prz Menopauz. 2013; 12(1): 92–96.
 
13.
Rees M. Alternative treatments for the menopause. Best Pract Res Clin Obstet Gynaecol. 2009; 23(1): 151–61.
 
14.
Hill-Sakurai LE, Muller J, Thom DH. Complementary and Alternative Medicine for Menopause: A Qualitative Analysis of Women’s Decision Making. J Gen Intern Med. 2008; 23(5): 619–622.
 
15.
Koszowska A, Dittfeld A, Puzoń-Brończyk A, i wsp. Polifenole w profilaktyce chorób cywilizacyjnych. Post Fitoter. 2013; 3: 263–266.
 
16.
Myung SK, Ju W, Choi H, i wsp. Soy intake and risk of endocrine-related gynaecological cancer: a metaanalysis. BJOG. 2009; 116(13): 1697–705.
 
17.
Gacek M. Soy and legume seeds as sources of isoflavones: selected individual determinants of their consumption in a group of perimenopausal women. Prz Menopauzalny 2014; 13(1): 27–31.
 
18.
Rossouw JE, Anderson GL, Prentice RL, i wsp. Risks and Benefits of Estrogen Plus Progestin in Healthy Postmenopausal Women Principal Results From the Women’s Health Initiative Randomized Controlled Trial. JAMA. 2002; 288(3): 321–333.
 
19.
Rosic S, Sulejman K, Rosic M. Phytoestrogens Impact on Menopausal Symptomatology. Mater Sociomed. 2013; 25(2): 98–100.
 
20.
Chen FP, Chien MH. Phytoestrogens induce differential effects on both normal and malignant human breast cells in vitro. Climacteric. 2014; 17(6): 682–691.
 
21.
Hanachi P, Golkho S. Assessment of Soy Phytoestrogens and Exercise on Lipid Profiles and Menopause Symptoms in Menopausal Women. J Biol Sci. 2008; 8(4): 789–793.
 
22.
Takahashi M, Kanayama T, Yashiro T, i wsp. Effects of coume-strol on lipid and glucose metabolism as a farnesoid X receptorligand. Biochem Biophys Res Commun. 2008; 372(3): 395–399.
 
23.
Lydeking-Olsen E, Beck-Jensen JE, Setchell KD, i wsp. Soymilk or progesterone for prevention of bone loss-a 2 year randomized, placebo-controlled trial. Eur J Nutr. 2004; 43 (4): 246–257.
 
24.
Tai TY, Tsai KS, Tu ST, i wsp. The effect of soy isoflavone on bone mineral density in postmenopausal Taiwanese women with bone loss: a 2-year randomized double-blind placebo-controlled study. Osteoporos Int. 2012; 23(5): 1571–1580.
 
25.
Alekel D, Genschel U, Koehler K, i wsp. Soy Isoflavones for Reducing Bone Loss Study: effects of a 3-year trial on hormones, adverse events, and endometrial thickness in postmenopausal women. Menopause. 2015; 22(2): 185–197.
 
26.
Dittfeld A, Gwizdek K, Koszowska A, i wsp. Wielokierunkowe działanie witaminy D. Ann Acad Med Siles. 2014; 68(1): 47–52.
 
27.
Lerchbaum E. Vitamin D and menopause-A narrative review. Maturitas. 2014; 79(1): 3–7.
 
28.
Lerchbaum E, Schwetz V, Pilz S, i wsp. Association of bone turnover markers with mortality in women referred to coronary angiography: the Ludwigshafen Risk and Cardiovascular Health (LURIC) study. Osteoporos Int. 2014; 25(2): 445–465.
 
29.
Bischoff-Ferrari HA, Dawson-Hughes B, Stöcklin E, i wsp. Oral supplementation with 25(OH)D3 versus vitamin D3: effects on 25(OH)D levels, lower extremity function, blood pressure, and markers of innate immunity. J Bone Miner Res. 2012; 27(1): 160–169.
 
30.
Heike A. Bischoff-Ferrari M.D, Walter C, i wsp. A pooled analysis of vitamin D dose requirements for fracture prevention. N Engl J Med. 2012; 367(1): 40–49.
 
31.
Cadeau C, Fournier, Mesrine S, i wsp. Interaction between current vitamin D supplementation and menopausal hormone therapy use on breast cancer risk: evidence from the E3N cohort. Am J Clin Nutr. 2015; 102(4): 966–973.
 
32.
Cheng TY, Lacroix AZ, Beresford SA, i wsp. Vitamin D intake and lung cancer risk in the Women’s Health Initiative. Am J Clin Nutr. 2013; 98(4): 1002–1011.
 
33.
Annweiler C, Schott AM, Rolland Y, i wsp. Dietary intake of vitamin D and cognition in older women: a large population-based study. Neu-rology. 2010; 16, 75(20): 1810–1816.
 
34.
Stępniak A, Kot K, Witczak M. Spożycie witamin z grupy B a funkcje poznawcze kobiet po menopauzie. Prz Menop. 2013; 12(6): 464–471.
 
35.
Sultan N, Khan MA, Malik S. Effect of folic acid supplementation on homocysteine level in postmenopausal women. J Ayub Med Coll Ab-bottabad. 2007; 19(4): 78–81.
 
36.
Villa P, Perri C, Suriano R, i wsp. L-folic acid supplementation in healthy postmenopausal women: effect on homocysteine and glycolipid metabolism. J Clin Endocrinol Metab. 2005; 90(8): 4622–4629.
 
37.
Gaweesh S, Ewies AA. Folic acid supplementation cures hot flushes in postmenopausal women. Med Hypotheses. 2010; 74(2): 286–288.
 
38.
Gaweesh SS, Abdel-Gawad MM, Nagaty AM, i wsp. Folic acid supplementation may cure hot flushes in postmenopausal women: a prospec-tive cohort study. Gynecol Endocrinol. 2010; 26(9): 658–662.
 
39.
Stevens VL, McCullough ML, Sun J, i wsp. Folate and other one-carbon metabolism–related nutrients and risk of postmenopausal breast cancer in the Cancer Prevention Study II Nutrition Cohort. Am J Clin Nutr. 2010; 91(6): 1708–1715.
 
40.
Ericson U, Sonestedt E, Gullberg B, i wsp. High folate intake is associated with lower breast cancer incidence in postmenopausal women in the Malmö Diet and Cancer cohort. Am J Clin Nutr. 2007; 86: 434–443.
 
41.
Tio M, Andrici J, Eslick GD. Folate intake and the risk of breast cancer: a systematic review and meta-analysis. Breast Cancer Res Treat. 2014; 145(2): 513–524.
 
42.
Li B, Lu Y, Wang L, i wsp. Folate intake and breast cancer prognosis: a meta-analysis of prospective observational studies. Eur J Cancer Prev. 2015; 24(2):113–121.
 
43.
Chen P, Li C, Li X, i wsp. Higher dietary folate intake reduces the breast cancer risk: a systematic review and meta-analysis. Br J Cancer. 2014; 110(9): 2327–2338.
 
44.
McEligot A, Ziogasb A, Pfeifferc Ch, i wsp. The Association Between Circulating Total Folate and Folate Vitamers With Overall Survival After Postmenopausal Breast Cancer Diagnosis. Nutrition and Cancer. 2015; 67(3): 442–448.
 
45.
Rejnmark L, Vestergaard P, Hermann AP, i wsp. Dietary intake of folate, but not vitamin B2 or B12, is associated with increased bone mineral density 5 years after the menopause: results from a 10-year follow-up stu¬dy in early postmenopausal women. Calcif Tissue Int. 2008; 82(1): 1–11.
 
46.
Urano T, Shiraki M, Saito M, i wsp. Polymorphism of SLC25A32, the folate transporter gene, is associated with plasma folate levels and bone fractures in Japanese postmenopausal women. Geriatr Gerontol Int. 2014; 14(4): 942–946.
 
47.
Siddiqui RA, Shaikh SR, Sech LA, i wsp. Omega 3-fatty acids: health benefits and cellular mechanisms of action. Mini Rev Med Chem. 2004; 4(8): 859–871.
 
48.
Bartnikowska E, Obiedziński MW. Unsaturated fatty acids omega-3. I. Structure, sources, determination, metabolism in the organism. Rocz Panstw Zakl Hig. 1997; 48(4): 381–397.
 
49.
Losurdo P, Grillo A, Panizon E, i wsp. Supplementation of omega-3 polyunsaturated fatty acids prevents increase in arterial stiffness after experimental menopause. J Cardiovasc Pharmacol Ther. 2014; 19(1): 114–120.
 
50.
Yaemsiri S, Sen S, Tinker LF, i wsp. Serum fatty acids and incidence of ischemic stroke among postmenopausal women. Stroke. 2013; 44(10): 2710–2717.
 
51.
Freeman MP, Hibbeln JR, Silver M, i wsp. Omega-3 fatty acids for major depressive disorder associated with the menopausal transition: a preliminary open trial. Menopause. 2011; 18(3): 279–284.
 
52.
Sczaniecka AK, Brasky TM, Lampe JW, i wsp. Dietary intake of specific fatty acids and breast cancer risk among postmenopausal women in the VITAL cohort. Nutr Cancer. 2012; 64 (8): 1131–1142.
 
eISSN:2084-4905
ISSN:2083-4543