PRACA ORYGINALNA
Ocena wpływu programu edukacyjnego „Wybierz Życie – Pierwszy Krok” na poziom wiedzy uczniów szkół ponadgimnazjalnych na temat wirusa HPV
 
Więcej
Ukryj
1
Zakład Dydaktyki i Efektów Kształcenia, Wydział Nauki o Zdrowiu, Warszawski Uniwersytet Medyczny
2
Wydział Nauki o Zdrowiu, Warszawski Uniwersytet Medyczny
AUTOR DO KORESPONDENCJI
Joanna Gotlib
Zakład Dydaktyki i Efektów Kształcenia, Wydział Nauki o Zdrowiu, Warszawski Uniwersytet Medyczny, ul. Żwirki i Wigury 61, 02-091 Warszawa
 
Med Og Nauk Zdr. 2013;19(2):206–210
SŁOWA KLUCZOWE
STRESZCZENIE ARTYKUŁU
Wstęp i cel pracy:
Zakażenie wirusem brodawczaka ludzkiego jest najczęstszą chorobą przenoszoną drogą płciową i może inaugurować rozwój raka szyjki macicy. Celem pracy jest ocena poziomu wiedzy uczniów na temat wirusa HPV oraz skuteczności programu edukacyjnego „Wybierz Życie-Pierwszy Krok”.

Materiał i metody:
250 uczniów szkół ponadgimnazjalnych. Anonimowy kwestionariusz, 14 pytań zamkniętych. Uczniowie wypełniali ankietę przed i po realizacji programu edukacyjnego. STATISTICA 9.0, p<0,05.

Wyniki:
Odpowiedzi na 12 z 14 pytań wykazały istotny statystycznie wzrost wiedzy po realizacji programu edukacyjnego. Wirus HPV za główną przyczynę rozwoju raka szyjki macicy uznało 68% ankietowanych. Po realizacji programu prawie wszyscy udzielili poprawnej odpowiedzi. Wczesny wiek inicjacji seksualnej jako jeden z czynników zwiększających ryzyko rozwoju raka wskazało 54% uczniów, a po realizacji programu 96%. 31% badanych wiedziało, że prezerwatywa nie stanowi ochrony przed zakażeniem wirusem HPV, po realizacji programu poprawnej odpowiedzi udzieliło 57%.

Wnioski:
1. W badanej grupie uczniów pierwszych klas szkół ponadgimnazjalnych poziom wiedzy na temat wirusa HPV i raka szyjki macicy jest niski. 2. Przeprowadzone badania po realizacji programu edukacyjnego „Wybierz Życie-Pierwszy Krok” wykazały istotny wzrost poziomu wiedzy o zagrożeniu zakażeniem wirusem HPV, rozwoju raka szyjki macicy i działaniach profilaktycznych. 3. Wyniki badań własnych świadczą o dużej skuteczności programu edukacyjnego, należy więc dążyć do podnoszenia świadomości młodzieży przez zwiększenie działań edukacyjnych. 4. W celu pełnej oceny skuteczności programu edukacyjnego zasadne jest sprawdzenie poziomu wiedzy uczniów z perspektywy kilku miesięcy lub roku po realizacji programu.


Background and the aim of the study:
HPV infection is a frequent sexually-transmitted disease, and the human papillomavirus infection may originate the development of cervical carcinoma. The aim of the study was to assess the level of adolescents’ knowledge concerning HPV virus, and the effectiveness of the ‘Choose Life – First Step’ educational programme.

Material and Methods:
The study covered 250 adolescents, and was conducted using an anonymous questionnaire (14 close-ended questions), was completed twice – before and after carrying out the educational programme STATISTICA 9.0, p<0.05.

Results:
The replies to 12 out of 14 questions demonstrated a statistically significant increase in knowledge after performance of the programme. As many as 68% of respondents recognized HPV as the main cause of cervical carcinoma. After the programme – nearly all adolescents provided the correct answer. Before the programme, 54% of respondents indicated that an early age of sexual initiation constitutes one of the factors that increases the risk of the development of cervical carcinoma, compared to 96% after carrying out the programme. Previously, 31% knew that a condom does not fully protect against HPV infection, while after the programme – 57% provided the correct answer.

Conclusions:
1. The level of knowledge of HPV virus among a study group secondary students is low. 2. The study conducted after carrying out the ‘Choose Life – First Step’ educational programme demonstrated a significant increase in knowledge concerning the risk of HPV infection, development of cervical carcinoma, and prophylaxis. 3. The study results indicate the high effectiveness of the programme; therefore, efforts should be undertaken to improve the awareness of adolescents through an increase in the number of educational activities. 4. For the holistic assessment of the effectiveness of the programme, it is advisable to verify adolescents’ knowledge after a few months or a year following their participation in the programme.

 
REFERENCJE (32)
1.
Majewski S, Pniewski T, Goyal-Stec M. Rola wirusów brodawczaka w rozwoju zmian łagodnych i złośliwych okolic narządów płciowych. Zakażenia 2005; 6: 58–62.
 
2.
Olejek A. HPV jako czynnik etiologiczny raka szyjki macicy. Ginekol Pol. 2008; 2(79): 126–132.
 
3.
Kahn J, Feemster K, Adams P. Szczepienia przeciwko HPV. Czy informacja dociera do twoich pacjentek? Ginekol Dypl. 2011; 3(13): 12–18. Przedruk z Contemporary OB/GYN, 2011; 3(56): 24.
 
4.
Krajowy Rejestr Nowotworów. Centrum Onkologii – Instytut im. Marii Skłodowskiej Curie. Zakład Epidemiologii i Prewencji Nowotworów. Warszawa 2009. http://epid.coi.waw.pl/krn/ (dostęp: 16.11.2011).
 
5.
Wróblewska W. Psychospołeczne i demograficzne następstwa wczesnej inicjacji seksualnej nastolatków. Nowa Med. 2007; 4: 85–91.
 
6.
Kościołek A, Cuber T, Girzelska J. Zachowania seksualne wśród młodzieży ponadgimnazjalnej a system moralności seksualnej. Zdr Publ. 2011; 1(121): 16–21.
 
7.
Prendiville W, Davies P. The Health Professionals HPV Handbook: human papillomavirus and cervical cancer. Oxford:Taylor and Francis, 2004b: 11–26.
 
8.
Motoyama S, Maruo T. The role of human papillomavirus in the molecular biology of cervical carcinogenesis. Kobe J Med Sci. 2004; 50: 9–19.
 
9.
DeFilippis R, Goodwin E, DiMaio D. Endogenous Human Papillomavirus E6 and E7 Proteins Differentially Regulate Proliferation, Senescence, and Apoptosis in HeLa Cervical Carcinoma. J Virol. 2003; 77: 1551–63.
 
10.
Zur Hausen H. The search for infectious causes of human cancers: where and why? (Nobel Lecture) Angew Chem Int Ed Engl. 2009; 48: 5798–5808.
 
11.
Thierry F, Benotmane M, Demeret C, et al. A genomic approach reveals a novel mitotic pathway in papillomavirus carcinogenesis. Cancer Res. 2004; 64(3): 895–903.
 
12.
Waśkow M, Lesińska-Sawicka M, Hebel K, i wsp. Postawa społeczeństwa wobec konsekwencji zakażeń wirusem HPV. Nowa Med. 2009; 4: 187–192.
 
13.
Chybicka A, Poręba R, Spaczyński M, i wsp. Zalecenia grupy ekspertów dotyczące pierwotnej profilaktyki raka szyjki macicy u dziewcząt i młodych kobiet. Pediatr Pol. 2010; 4(85): 4–11.
 
14.
Świderska J. Znaczenie diagnostyki zakażeń wirusem HPV w profilaktyce raka szyjki macicy. Nowa Med. 2007; 1: 4–7.
 
15.
Nowicki A, Borowa I, Maruszak M. Zachowania zdrowotne kobiet w zakresie zapobiegania, wczesnego wykrywania stanów przedrakowych i raka szyjki macicy. Ginekol Pol. 2008; 12(79): 840–849.
 
16.
Iwanowicz-Palus G, Adamska-Kuźnicka I, Bień A. Wiedza i postawy kobiet wobec profilaktyki raka szyjki macicy. Pielęgniarstwo XXI wieku 2010; 3–4(32–33): 9–16.
 
17.
Knihinicka-Mercik Z, Kazimierczak I, Mess E, i wsp. Styl życia kobiet przed rozpoznaniem raka szyjki macicy. Onkol Pol. 2006; 4(9): 141–144.
 
18.
Uczestnictwo kobiet w Populacyjnym Programie Profilaktyki i Wczesnego Wykrywania Raka Szyjki Macicy w latach 2007–2009. Ginekol Pol. 2010; 9(81): 655–663.
 
19.
Ulman-Włodarz I, Nowosielski K, Romanik M, i wsp. Świadomość profilaktyki raka szyjki macicy wśród kobiet zgłaszających się do poradni K. Ginekologia Polska 2011; (82) 1: 22–25.
 
20.
Podlińska M, Bernacka M, Gotlib J. Próba oceny wpływu wieku na poziom wiedzy na temat raka szyjki macicy wśród pacjentek hospitalizowanych w oddziale położniczo-ginekologicznym. Pielęgniarstwo XXI wieku; 2010; 1–2(30–31): 57–63.
 
21.
Kotarski J, Basta A, Dębski R i wsp. Uzupełnione stanowisko Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego dotyczące szczepień przeciwko zakażeniom wirusami brodawczaka ludzkiego (HPV). Ginekol Pol. 2009; 11(80): 870–876.
 
22.
Spaczyński M, Nowak-Markwitz E, Januszek-Michalecka L, i wsp. Profil socjalny kobiet a ich udział w Programie Profilaktyki i Wczesnego Wykrywania Raka Szyjki Macicy w Polsce. Ginekol Pol. 2009; 11(80): 833–838.
 
23.
Abotchie P, Shokar N. Cervical cancer screening among college students in Ghana: knowledge and health beliefs. Int J Cancer Gynecol. 2009; 3(19): 412–416.
 
24.
Urasa M, Darj E. Knowledge of cervical cancer and screening practices of nurses at a regional hospital in Tanzania. AFR Zdrowie Sci. 2011; 1(11): 48–57.
 
25.
Faizan S, Ayub S, Manzoor N, et al. Knowledge and Awareness about Cervical Cancer and Its Prevention amongst Interns and Nursing Staff in Tertiary Care Hospitals in Karachi, Pakistan. PLoS ONE 5 (6): e11059 r. doi: 10.1371/journal.pone.0011059.
 
26.
Rashwan H, Lubis S. Knowledge of Cervical Cancer and Acceptance of HPV Vaccination among Secondary School Students in Sarawak, Malaysia. Asian Pac J Cancer Prev. 2011; 7(12): 1837–41.
 
27.
Seweryn D, Wróbel A. Poziom wiedzy młodych dziewcząt na temat raka szyjki macicy. Med Rodz. 2011; 2: 35–42.
 
28.
Kowalczyk-Amico K, Suzin J, Bladowska K, i wsp. Świadomość gimnazjalistek i ich rodziców na temat szczepień przeciwko HPV. Zdr Publ. 2010; 3(120): 228–233.
 
29.
Borges J, Belintani A, Guarisi R, et al. Impacto das Palestras educativas no conhecimento das adolescentes em relacao as doencas sexualmente e cancer transmissiveis to colo uterino em Jundiai, SP. Einstein 2010, 8(3Pt1): 285–290.
 
30.
Gottvall M, Tyden T, Hoglund A, et al. Knowledge of human papillomavirus among high school students can be increased by an educational intervention. Int J STD&AIDS 2010; 21: 558–562.
 
31.
Blödt S, Holmberg C, Müller-Nordhorn J, et al. Human Papillomavirus awareness, knowledge and vaccine acceptance: A survey among 18–25 year old male and female vocational school students in Berlin, Germany. Eur J Public Health. 2011; 10.1093/eurpub/ckr188.
 
32.
Kurtinaitiene R, Drąsutiene G, Apeikiene L, i wsp. Vilnius high school students’knowledge of cervical cancer risk factors. Acta Medica Lituanica. 2007; 14(4): 291–29.
 
eISSN:2084-4905
ISSN:2083-4543