6
MNiSW
58.21
ICV
PRACA POGLĄDOWA
 
 

Geneza i ewolucja podstawowych kategorii analitycznych socjologii medycyny

 
1
Katedra Socjologii Grup Etnicznych i Społeczeństwa Obywatelskiego, Instytut Socjologii, Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II, Lublin; Samodzielna Pracownia Socjologii Medycyny, Katedra Nauk Humanistycznych, Uniwersytet Medyczny w Lublinie
MONZ 2012;18(4):371–378
SŁOWA KLUCZOWE:
STRESZCZENIE ARTYKUŁU:
Wprowadzenie i cel pracy. Socjologia medycyny jest pierwszą w pełni ukształtowaną dziedziną nauk społecznych, analizującą społeczne aspekty zdrowia, choroby i leczenia. Celem opracowania jest opisanie poznawczej tożsamości i przedmiotu badań tej dziedziny nauki, z uwzględnieniem zmian w perspektywie historycznej. Skrócony opis stanu wiedzy. Socjologia medycyny rozwijała się w perspektywie historycznej w specyficznym, podwójnym układzie odniesienia, wyznaczanym z jednej strony przez socjologię ogólną, będącą jej zapleczem teoretycznym i metodologicznym, z drugiej przez medycynę, będącą przedmiotem badań socjologicznych, wskazującą ponadto praktyczne problemy, w których rozwiązywaniu niezbędny był udział ekspertów w zakresie socjologii. Podsumowanie. Podwójny układ odniesienia socjologii medycyny ukształtował współczesną formułę pola badawczego tej dziedziny nauki. Obejmuje ono nurt aplikacyjny, bliski naukom lekarskim, uprawiany m.in. w formule nauczania przedmiotu na kierunkach medycznych i badań nad lekarskimi problemami o charakterze behawioralnym (sociology in medicine), a także nurt bliższy socjologii ogólnej, o nachyleniu krytycznym, w którego ramach analizuje się społeczne funkcje medycyny i jej formalnych instytucji (sociology of medicine). Współczesna socjologia medycyny podejmuje ponadto badania wykraczające poza wskazaną klasyfikację, dotyczące m.in. społecznych aspektów zdrowia, przewlekłego chorowania i doświadczenia choroby, ciała człowieka, lecznictwa niemedycznego i inne, których wyniki składają się zarówno na wiedzę o społeczeństwie (służą zatem socjologii), jak i znajdują zastosowanie w medycynie. Specyfika socjologicznego podejścia do wymienionych zagadnień polega na wskazywaniu ich osadzenia w szerokim kontekście socjokulturowym, z uwzględnieniem powiązań ze strukturą społeczeństwa.

Introduction: Medical sociology is the first fully developed branch of the social sciences which examines the social aspects of health, illness, and treatment. Objective: To describe the cognitive identity and subject of research of this discipline, taking into consideration changes from a historical perspective. Brief description of the state of knowledge: Medical sociology has developed in a historical perspective in a specific, double frame of reference, on the one hand defined by general sociology as the theoretical and methodological base of medical sociology, and on the other hand, by medicine as the subject of sociological investigations and, moreover, indicating practical problems, the solving of which require the participation of experts in sociology. Conclusions: The double frame of reference of medical sociology has shaped the contemporary formula of the research field of this discipline. It covers an application trend closer to the medical sciences, pursued inter alia in the formula of teaching this subject as part of medical programmes, and in the formula of studies on behavioural medical problems (sociology in medicine), as well as a trend closer to general sociology with a critical leaning, within which social functions of medicine and functions of its formal institutions are analyzed (sociology of medicine). Moreover, contemporary medical sociology conducts research which goes beyond the foregoing classification, inter alia on the social aspects of health, being chronically ill and experiencing illness, on the human body, on non-medical healing systems, and other studies the results of which make up both the knowledge of society (therefore serving sociology), and can be applied in medicine. The specificity of the sociological approach to these problems consists in showing their immersion in a broad socio-cultural context, taking into account connections with the structure of society. Key words: medical sociology, social sciences, sociology in medicine, sociology of medicine
eISSN:2084-4905
ISSN:2083-4543