PRACA ORYGINALNA
Zwyczaje żywieniowe związane z konsumpcją produktów stanowiących źródło kwasów tłuszczowych trans – implikacje zdrowotne wysokiego spożycia
 
Więcej
Ukryj
1
Samodzielna Pracownia Biologii Molekularnej, Instytut Medycyny Wsi Lublinie
2
Katedra Zdrowia Publicznego i Chorób Cywilizacyjnych, Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie
3
Katedra Technologii Owoców, Warzyw i Grzybów, Wydział Nauk o Żywności i Biotechnologii, Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie
AUTOR DO KORESPONDENCJI
Joanna Niedźwiecka   

Samodzielna Pracownia Biologii Molekularnej, Instytut Medycyny Wsi Lublinie
 
Med Og Nauk Zdr. 2013;19(3):385–388
SŁOWA KLUCZOWE
STRESZCZENIE ARTYKUŁU
Cel pracy:
Celem niniejszej pracy jest analiza zwyczajów żywieniowych związanych z konsumpcją produktów będących głównym źródłem kwasów tłuszczowych trans (TFA – trans fatty acids). Ponadto, na podstawie literatury przedmiotu, przedstawia ona krótką charakterystykę kwasów tłuszczowych trans i konsekwencje zdrowotne wynikające z wysokiego ich spożycia.

Materiał i metody:
Badaniem przeprowadzonym w oparciu o autorski kwestionariusz ankiety objęto grupę 115 osób. Grupa badanych wybrana została w sposób losowy i miała charakter grupy mieszanej, zarówno pod względem płci, wieku, miejsca zamieszkania, jak i wykształcenia.

Wyniki:
Najczęściej wybieranym produktem tłuszczowym do smarowania pieczywa była margaryna kubkowa (42,24%), natomiast dodatkami tłuszczowymi do potraw – cebula smażona na oleju (34,78%), sosy na bazie śmietany (33,91%) oraz sosy instant (32,17%). Cukierki i batony czekoladowe były spożywane chętnie przez ponad 2/3 ogółu ankietowanych, z czego najczęściej byli to ludzie z najmłodszej grupy wiekowej, z niedowagą lub normowagą. Równie chętnie (72,7% badanych) spożywane było pieczywo cukiernicze oraz ciasta, ciastka i wafelki. Produkty typu fast food chętnie lub bardzo chętnie spożywało 57,39% badanych.

Wnioski:
Obserwuje się częste i chętne spożycie słodyczy i produktów cukierniczych oraz dużą popularność produktów typu fast food, szczególnie wśród młodych ludzi, co jest niepokojące, ponieważ produkty te są najbogatszym źródłem TFA w diecie. Należy upowszechniać wiedzę o rodzajach tłuszczu w diecie i zwiększać świadomość szkodliwości spożycia TFA. Należy wskazywać jego główne źródła w produktach spożywczych, nawołując do ograniczenia ich spożycia.


Aim:
The aim of this study is an analysis of nutritional habits related to consumption of products being a source of trans fatty acids (TFA). Due to references, short characteristic of trans fatty acids and health consequences of their consumptions has been made.

Material and Methods:
The study concerned 115 randomly selected people of different ages, weight, gender, education level and place of residence. The study was conducted by using an original survey.

Results:
The most frequently selected product for spreading on bread was soft margarine (40.24%); among fat additives to meals the most popular were: onions fried in oil (34.78%), cream-based sauces (33.91%) and instant sauces (32.17%). Sweets and chocolate bars were eagerly eaten by 2/3 of the surveyed, mostly by overweight young people those with normal weight. Confectionery, cakes, cookies and wafers were also gladly eaten (72.7% of the surveyed). Fast-foods were willingly eaten by 57.39% of the surveyed.

Conclusions:
Sweets and confectionery products were eaten often and eagerly. Fast-food products were also popular, mainly among young people. This is worrying because these products contain a large amount of TFA. It is important to promulgate knowledge about the types of fat in food, and increase awareness of the hazardous health effects of consumption of TFA. It is important to show the main sources of TFA in food and urge the avoidance of their consumption.

 
REFERENCJE (16)
1.
Kochan Z, Karbowska J, Babicz-Zielińska E. Trans-kwasy tłuszczowe w diecie – rola w rozwoju zespołu metabolicznego. Postępy Hig Med. Dosw. 2010; 64: 650–658.
 
2.
Stołyhwo-Szpajer M, Piękosz K, Bellwon J, Stołyhwo A, Rynkiewicz A. Wielonienasycone kwasy tłuszczowe i ich wpływ na czynniki ryzyka miażdżycy ze szczegolnym uwzględnieniem ciśnienia tętniczego. Nadciśnienie Tętnicze. 2001; 5(3): 211–219.
 
3.
Żbikowska A. Formation and properties of trans fatty acids – a review. Pol J Food Nutr Sci. 2010; 60(2): 107–114.
 
4.
Mozaffarian D, Katan MB, Ascherio A, Stampfer MJ, Willett WC. Trans Fatty Acids and Cardiovascular Disease. N Engl J Med. 2006; 354: 1601–1613.
 
5.
Karbowska J, Kochan Z. Trans-kwasy tłuszczowe a ryzyko choroby wieńcowej. Pol Merk Lek. 2011; XXXI: 181, 56.
 
6.
EFSA Journal. Scientific Opinion on Dietary Reference Values for fats, including saturated fatty acids, polyunsaturated fatty acids, monounsaturated fatty acids, trans fatty acids, and cholesterol. 2010; 8(3): 1461.
 
7.
Henon G, Kemeny Z, Recseg K, Zwobada F, Kovari K. Deodorization of vegetable oils. Part I: Modelling the geometrical isomerization o polyunsaturated fatty acids. J Am Oil Chem Soc. 1999; 76: 73–81.
 
8.
Stender S, Dyerberg J. High Levels of Industrially Produced Trans Fat in Popular Fast Foods. N Engl J Med. 2006; 354: 1650–1652.
 
9.
Mozaffarian D, Aro A, Willett WC. Health effects of trans-fatty acids: experimental and observational evidence. Eur J Clin Nutr. 2009; 63: 5–21.
 
10.
Wang Y, Jacome-Sosa MM, Proctor SD. The role of ruminant trans fat as a potential nutraceutical in the prevention of cardiovascular disease. Food Res Int. 2012; 46: 460–468.
 
11.
Innis SM. Trans fatty intakes during pregnancy, infancy and early childhood. Atherosclerosis Supplements. 2006; 7(2): 17–20.
 
12.
Dorfman SE, Laurent D, Gounarides JS, Li X, Mullarkey TL, Rocheford EC i wsp. Metabolic implications of dietary trans-fatty acids. Obesity (Silver Spring). 2009; 17(6): 1200–7.
 
13.
Achremowicz K, Korus J. Potrzeba regulacji zawartości izomerow trans kwasow tłuszczowych w żywności. Żywność. Nauka. Technologia. Jakość. 2007; 3(52): 5 – 14.
 
14.
Balas J. Kwasy tłuszczowe w rynkowych produktach spożywczych – oleje margaryny, masło, tłuszcze mieszane, majonezy. Postępy Fitoterapii. 2005; 3–4: 109–114.
 
15.
Mędrela-Kuder E. Wybrane zwyczaje żywieniowe w grupie kobiet z nadwagą lub otyłością. Roczn PZH. 2005; 56: 371–377.
 
16.
Pieszko-Klejnowska M, Stankiewicz M, Niedoszytko M, Kozanecka I, Łysiak-Szydłowska W. Ocena sposobu odżywiania się gimnazjalnej młodzieży zamieszkującej wieś i miasto. Pediatria wspołczesna, gastroenetologia i hepatologia dziecka. 2007; 9(1): 59–62.
 
eISSN:2084-4905
ISSN:2083-4543