6
MNiSW
58.21
ICV
PRACA POGLĄDOWA
 
 

Zwierzęta trujące i jadowite. Wybrane przykłady należące do bezkręgowców

 
1
Samodzielna Pracownia Parazytologii i Bakteriologii Środowiska, IMW Lublin; Katedra i Zakład Biologii i Parazytologii Uniwersytetu Medycznego w Lublinie
2
Katedra i Zakład Biologii i Parazytologii Uniwersytet Medyczny w Lublinie
MONZ 2014;20(1):102–106
SŁOWA KLUCZOWE:
STRESZCZENIE ARTYKUŁU:
Wprowadzenie i cel pracy. Jady i trucizny w świecie zwierzęcym stanowią broń chemiczną Jadowite i trujące bezkręgowce wytwarzają trucizny w celach obronnych lub w celu zdobycia pożywienia. Zwierzęta te wykształciły morfologiczne i fizjologiczne przystosowania (narządy i gruczoły jadowe), które umożliwiają dostanie się jadu lub trucizny do ciała lub na ciało innego zwierzęcia lub człowieka. Substancje te wywołują u człowieka schorzenia narządowe, reakcje alergiczne i toksyczne, niekiedy nawet prowadzące do śmierci. Znajomość miejsc bytowania i sposobów zachowania się tych zwierząt może uchronić człowieka przed niebezpieczeństwem utraty zdrowia, a nawet życia. Celem pracy jest przedstawienie wybranych gatunków zwierząt trujących i jadowitych, należących do bezkręgowców, groźnych dla zdrowia lub życia człowieka. Opis stanu wiedzy. W pracy przedstawiono gatunki najbardziej niebezpieczne dla człowieka, których jad jest śmiercionośny. Do jadowitych bezkręgowców zaliczamy: parzydełkowce, skorpiony, pająki, mięczaki (ślimaki, głowonogi). Przykładem są: krążkopławy z rodzaju Chironex, karakurt (Latrodectus mactans tredecimguttatus). Do trujących bezkręgowców należą miedzy innymi niektóre motyle (monarcha – Danaus plexippus) i chrząszcze (majka lekarska – Lytta vesicatoria). Podsumowanie. Wiedza na temat zwierząt jadowitych i trujących jest bardzo przydatna dla osób wybierających się do krajów tropikalnych. Niestety, jest ona nadal niewystarczająca zarówno wśród turystów, jak również pracowników biur podróży. Słowa kluczowe: zwierzęta jadowite i trujące, zagrożenie zdrowia

Introduction and purpose. Venoms and poisons are chemical weapons in the animal world. Venomous and poisonous invertebrates produce poisons for defensive purposes or in order to obtain food. These animals have developed morphological and physiological adaptations (venom organs and glands), which enable the penetration of venom or poison into or onto the body of other animals or humans. In humans, these substances cause organ disorders, allergic and toxic reactions, sometimes even leading to death. Knowledge of the places of habitation and ways of behaviour of these animals may protect an individual against the loss of health or even life. The objective of the study is the presentation of selected species of poisonous and venomous animals belonging to invertebrates, which are dangerous for human health and life. Description of the state of knowledge. The article presents the species most dangerous for humans, the venom of which is lethal. Venomous invertebrates include: Cnidaria, scorpions, spiders, shellfish (snails, cephalopods), e.g. scyphozoans of the Chironex species, caracurt (Latrodectus mactans tredecimguttatus). The poisonous invertebrates include some butterflies (monarch butterfly – Danaus plexippus) and beetles (Spanish fly – Lytta vesicatoria). Summary. Knowledge concerning venomous and poisonous animals is very useful for people who travel to tropical countries. Unfortunately, this knowledge is still insufficient, both among tourists and employees of travel agencies. Key words: venomous and poisonous animals, health risk
eISSN:2084-4905
ISSN:2083-4543