6
MNiSW
58.21
ICV
PRACA ORYGINALNA
 
 

Społeczno-zdrowotne uwarunkowania profilaktyki stomatologicznej wśród studentów Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Suwałkach

Anna Wojszko 3,  
 
1
Wydział Ochrony Zdrowia, Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. prof. Edwarda F. Szczepanika w Suwałkach
2
Zakład Zdrowia Publicznego, Uniwersytet Medyczny w Białymstoku
3
rezydent w dziedzinie zdrowia publicznego, Uniwersytecki Szpital Kliniczny w Białymstoku
4
Zakład Biofizyki, Uniwersytet Medyczny w Białymstoku
MONZ 2016;22(4):282–286
SŁOWA KLUCZOWE:
STRESZCZENIE ARTYKUŁU:
Wprowadzenie:
Regularne wizyty kontrolne u lekarza dentysty odgrywają kluczową rolę w utrzymaniu zdrowia jamy ustnej. Z uwagi na znaczne rozpowszechnienie próchnicy i chorób przyzębia młodzi Polacy charakteryzują się wysokimi i stale rosnącymi potrzebami profilaktyczno-leczniczymi.

Cel pracy:
Celem pracy było określenie uwarunkowań korzystania ze stomatologicznego badania kontrolnego wśród studentów Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Suwałkach.

Materiał i metoda:
Materiał do analizy stanowiły dane zebrane w latach 2013–2016 wśród 864 studentów pierwszego roku studiów Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Suwałkach. Badanie zrealizowano metodą sondażu diagnostycznego, z wykorzystaniem kwestionariusza ankiety własnego autorstwa. W celu identyfikacji uwarunkowań stomatologicznego badania kontrolnego posłużono się wieloczynnikową analizą regresji logistycznej.

Wyniki:
Większość badanych studentów przynajmniej raz w roku kontrolowała stan zdrowia jamy ustnej u lekarza dentysty (37,7% – dwa razy w roku; 38,1% – raz w roku). Większe prawdopodobieństwo udziału w stomatologicznym badaniu kontrolnym występowało w przypadku kobiet (OR 1,775; 95% CI: 1,249–2,521) oraz gdy sytuacja materialna badanych była dobra lub bardzo dobra (OR 1,584; 95% CI: 1,144–2,193). W analizie uwarunkowań stomatologicznego badania kontrolnego zmienne opisujące zachowania zdrowotne studentów nie miały istotnego statystycznie znaczenia.

Wnioski:
Trzech na czterech studentów Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Suwałkach przynajmniej raz w roku kontroluje stan zdrowia jamy ustnej u lekarza dentysty. Profilaktyka stomatologiczna wśród badanych studentów uwarunkowana jest czynnikami socjodemograficznymi, nie jest natomiast związana z zachowaniami zdrowotnymi. Większe prawdopodobieństwo regularnych wizyt kontrolnych u lekarza dentysty występuje w przypadku kobiet i osób o lepszej sytuacji materialnej. Promocja stomatologicznych badań kontrolnych powinna być kierowana zwłaszcza do studentów o niższym statusie socjoekonomicznym.


Introduction:
Regular check-up visits to a dentist play a crucial role in the maintenance of oral hygiene. Considering the considerable prevalence of dental caries and paradontal diseases, young Poles are characterized by high and increasingly growing prophylactic and treatment needs.

Objective:
The objective of the study was determination of the conditions of the use of dental check-up examinations among students of the State Higher Vocational School in Suwałki

Material and Methods:
The material for the study were data collected during the period 2013–2016 among 864 students of the first year of study at the State Higher Vocational School in Suwałki. The study was conducted by the method of a diagnostic survey, using a questionnaire designed by the author. In order to identify the conditions of dental check-up examination, multiple factor analysis with logistic regression was used.

Results:
The majority of students in the study controlled their state of oral health at a dentist at least once a year (37.7% – twice a year; 38.1% – once a year). A higher probability of participation in a dental check-up occurred in the case of women (OR 1.775; 95% CI: 1.249–2.521), and when the respondents’ material standard was good or very good (OR 1.584; 95% CI: 1.144–2.193). In the analysis of conditions of dental check-up examination, the variables describing health behaviours of the students had no statistical significance.

Conclusions:
Three per four students of the State Higher Vocational School in Suwałki control their state of oral health at a dentist at least once a year. Among the students in the study, dental prophylaxis is conditioned by socio-demographic factors, and is not related with health behaviours. A higher probability of regular check-up visits to a dentist occurred in the case of women, and persons with a higher material standard. Promotion of dental check-up examinations should be addressed especially to the students with a lower socio-economic status.

AUTOR DO KORESPONDENCJI:
Bogusława Karczewska   
Zakład Zdrowia Publicznego, Uniwersytet Medyczny w Białymstoku
 
REFERENCJE (28):
1. Niedzielska I, Wziątek-Kuczmik D. Wpływ zębopochodnych ognisk infekcji na choroby innych narządów – przegląd piśmiennictwa. Chir Pol. 2007; 9(2): 92–96.
2. Rautemaa R, Lauhio A, Cullinan MP, Seymour GJ. Oral infections and systemic disease – an emerging problem in medicine. Clin Microbiol Infect. 2007; 13(11): 1041–1047.
3. Somma F, Castagnola R, Bollino D, Marigo L. Oral inflammatory process and general health. Part 1: The focal infection and the oral in¬flammatory lesion. Eur Rev Med Pharmacol Sci. 2010; 14(12): 1085–1095.
4. Drummond B, Kilpatrick N, Bryant R, Lucas J, Hallett K, Silva M et al. Próchnica zębów i leczenie odtwórcze u dzieci. W: Cameron AC, Wid¬mer RP (red.). Stomatologia dziecięca. Wyd. I. Wrocław: Wydawnictwo Medyczne Urban & Partner; 2005. p. 43–67.
5. Borczyk D. Leczenie próchnicy zębów. W: Piątowska D (red.). Kariologia współczesna. Postępowanie kliniczne. Wyd. I. Warszawa: Med Tour Press International; 2009. p. 220–250.
6. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia stomatologicznego (Dz. U. z 2013 r. poz. 1462).
7. Centrum Badania Opinii Społecznej. Zdrowie i prozdrowotne zacho¬wania Polaków. Komunikat z badań nr 138/2016. Fundacja Centrum Badania Opinii Społecznej, Warszawa 2016.
8. Woolfolk MW, Lang WP, Borgnakke WS, Taylor GW, Ronis DL, Nyquist LV. Determining dental checkup frequency. J Am Dent Assoc. 1999; 130(5): 715–723.
9. Tada A, Hanada N. Sexual differences in oral health behaviour and factors associated with oral health behaviour in Japanese young adults. Public Health. 2004; 118(2): 104–119.
10. Wamala S, Merlo J, Boström G. Inequity in access to dental care services explains current socioeconomic disparities in oral health: the Swedish National Surveys of Public Health 2004–2005. J Epidemiol Community Health. 2006; 60(12): 1027–1033.
11. Afonso-Souza G, Nadanovsky P, Chor D, Faerstein E, Werneck GL, Lopes CS. Association between routine visits for dental checkups and self-perceived oral health in an adult population in Rio de Janeiro: the Pró-Saúde study. Community Dent Oral Epidemiol. 2007; 35(5): 393–400.
12. Allin S, Masseria C, Mossialos E. Measuring socioeconomic differences in use of health care services by wealth versus by income. Am J Public Health. 2009; 99(10): 1849–1855.
13. Listl S, Moeller J, Manski R. A multi-country comparison of reasons for dental non-attendance. Eur J Oral Sci. 2014; 122(1): 62–69.
14. Raittio E, Kiiskinen U, Helminen S, Aromaa A, Suominen AL. Income¬-related inequality and inequity in the use of dental services in Finland after a major subsidization reform. Community Dent Oral Epidemiol. 2015; 43(3): 240–254.
15. Taraszkiewicz-Sulik K, Kosińska K, Mosiej JK, Gołębiewska M. The necessity of evaluation of prosthetic treatment of missing teeth caused by hard tissues of oral cavity diseases and injuries for students of Bialystok universities. Med Og Nauk Zdr. 2016; 22(2): 135–139.
16. Harada S, Akhter R, Kurita K, Mori M, Hoshikoshi M, Tamashiro H et al. Relationships between lifestyle and dental health behaviors in a rural population in Japan. Community Dent Oral Epidemiol. 2005; 33(1): 17–24.
17. Roberts-Thomson KF, Stewart J, Do LG. A longitudinal study of the relative importance of factors related to use of dental services among young adults. Community Dent Oral Epidemiol. 2011; 39(3): 268–275.
18. Ministerstwo Zdrowia. Stan zdrowia jamy ustnej młodzieży w wieku 18 lat. http://www.mz.gov.pl/wp-content/uploads/2014/11/4_18lat_sto-matol_20130418.pdf (dostęp: 10.10.2016).
19. Strużycka I, Wierzbicka M, Jodkowska E, Rusyan E, Ganowicz M, Ziemiecka K. Wyniki Monitoringu Stanu Zdrowia Jamy Ustnej popu¬lacji młodych dorosłych w Polsce w 2012 roku. Nowa Stomatol. 2013; 4: 195–199.
20. Majda A, Zalewska-Puchała J, Bodys-Cupak I, Czubak-Lewandowska E. Stan higieny jamy ustnej i stomatologiczne zachowania zdrowotne studentów kierunków medycznych. Probl Hig Epidemiol. 2014; 95(4): 895–900.
21. Śniatała R. Stomatologiczne zachowania prozdrowotne amerykańskiej i polskiej młodzieży akademickiej. Praca na stopień doktora nauk medycznych. Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu, Katedra i Klinika Stomatologii Dziecięcej. Poznań 2011.
22. Wędrychowicz-Welman A, Prymas A, Lewandowski P, Uram K. Stan jamy ustnej i stomatologiczne zachowania prozdrowotne studentów stomatologii. Dent Med Probl. 2006; 43(2): 222–227.
23. Kateeb E. Gender-specific oral health attitudes and behaviour among dental students in Palestine. East Mediterr Health J. 2010; 16(3): 329–333.
24. Knaś M, Zalewska A, Kleszczewski T, Shpakou A, Kleszczewska E. Postawy prozdrowotne studentów wybranych uczelni Polski, Białorusi i Ukrainy dotyczące stomatologicznych badań kontrolnych. Hygeia Public Health. 2015; 50(3): 507–513.
25. Ostberg A, Halling A, Lindblad U. Gender differences in knowledge, attitude, behavior and perceived oral health among adolescents. Acta Odontol Scand. 1999; 57(4): 231–236.
26. Zavras D, Economou C, Kyriopoulos J. Factors influencing dental utilisation in Greece. Community Dent Health. 2004; 21(2): 181–188.
27. Centrum Badania Opinii Społecznej. Korzystanie ze świadczeń i ube¬zpieczeń zdrowotnych. Komunikat z badań nr 112/2016. Fundacja Centrum Badania Opinii Społecznej, Warszawa 2016.
28. Tanner T, Päkkilä J, Karjalainen K, Kämppi A, Järvelin MR, Patinen P et al. Smoking, alcohol use, socioeconomic background and oral health among young Finnish adults. Community Dent Oral Epidemiol. 2015; 43(5): 406–414.
eISSN:2084-4905
ISSN:2083-4543