6
MNiSW
58.21
ICV
PRACA ORYGINALNA
 
CC BY-NC-ND 3.0
 
 

Ocena wiedzy pacjentów w fazie rekonwalescencji po zabiegu angioplastyki tętnic wieńcowych na temat eliminowania czynników ryzyka choroby wieńcowej jako elementu prozdrowotnego stylu życia

 
1
Wydział Nauki o Zdrowiu, Warszawski Uniwersytet Medyczny
2
Zakład Dydaktyki i Efektów Kształcenia, Wydział Nauki o Zdrowiu, Warszawski Uniwersytet Medyczny
MONZ 2014;20(2):199–207
SŁOWA KLUCZOWE:
STRESZCZENIE ARTYKUŁU:
Wstęp i cel pracy:
Eliminowanie czynników ryzyka to elementy mające szczególne znaczenie w profilaktyce i leczeniu choroby wieńcowej. Celem pracy była ocena wiedzy pacjentów w fazie rekonwalescencji po zabiegu angioplastyki tętnic wieńcowych na temat eliminowania czynników ryzyka choroby wieńcowej jako elementu prozdrowotnego stylu życia.

Materiał i metody:
Dobrowolne badania ankietowe, od września 2011 do lutego 2012 r., 100 pacjentów Ośrodka Kardiologii Interwencyjnej Kliniki Kardiologii i Chorób Wewnętrznych, Wojskowego Instytutu Medycznego w Warszawie, w fazie rekonwalescencji po zabiegu angioplastyki tętnic wieńcowych. Grupa A – 50 pacjentów z rozpoznaną chorobą wieńcową, Grupa B – bez udokumentowanej choroby. Kwestionariusz: 42 pytania zamknięte, jednokrotnego wyboru. STATISTICA 10.0 (licencja WUM), test Chi-kwadrat oraz U Manna-Whitneya. p<0,05.

Wyniki:
Wyniki badań, porównujące wiedzę pacjentów z Grupy A i B okazały się być istotne statystycznie (p<0,05) w zakresie takich kwestii jak: choroba, jako czynnik istotny w kształtowaniu własnego stylu życia; nadciśnienie tętnicze i metody jego leczenia; palenie papierosów i sposoby walki z nałogiem; okresy, w których choroba wieńcowa występuje u cukrzyków; wspólne dla cukrzycy i choroby wieńcowej zachowania zdrowotne; przyczyny zachorowania; chęć zmiany wybranych czynników ryzyka.

Wnioski:
1. Dysonans pomiędzy dużą wiedzą pacjentów na temat wpływu stylu życia na zapadalność na chorobę wieńcową a występowaniem u nich wielu czynników ryzyka jest dowodem konieczności stworzenia programów zdrowotnych, wspomagających rzeczywistą ich eliminację. 2. Fakt, że decyzja o zmianie stylu życia wśród pacjentów podejmowana jest dopiero po przeżyciu traumy OZW, zwraca uwagę na konieczność zwiększenia działań związanych z prewencją pierwotną i wtórną tego schorzenia. 3. Uzupełnianie wiedzy pacjentów z chorobą wieńcową na temat wpływu eliminacji czynników ryzyka na ograniczanie jej skutków to istotny element kształtowania prozdrowotnego stylu życia.


Background and Aim of Study:
The elimination of risk factors is particularly significant in prophylaxis and treatment of coronary heart disease. The aim of the study was to assess the level of knowledge of patients with known coronary heart disease on elimination of risk factors for coronary heart disease as an element of health-promoting life style.

Material and Methods:
A voluntary questionnaire study was conducted between September 2011 – February 2012 and involved 100 patients of the Interventional Cardiology Centre, Department of Cardiology and Internal Medicine, Military Institute of Medicine in Warsaw, who were in the convalescence phase following coronary angioplasty. Group A comprised 50 patients with known coronary heart disease, whereas Group B comprised patients without documented disease. Questionnaire: 42 close-ended simple choice questions. STATISTICA 10.0 (licensed to Warsaw Medical University), Chi-square and Mann-Whitney U tests were used (p<0.05).

Results:
The comparison of knowledge of the patients from Groups A and B demonstrated significant differences (p<0.05) in the following areas: disease as a significant factor that influences one’s lifestyle; arterial hypertension and its treatment; smoking and methods of smoking cessation; periods when coronary heart disease occurs in diabetics; health-related behaviour common for patients with diabetes mellitus, and those with coronary heart disease; sources of coronary heart disease; willingness to change selected risk factors.

Conclusions:
1. A disharmony between a high level of knowledge of patients on the influence of their lifestyle on the incidence of coronary heart disease and prevalence of a number of risk factors in these patients proves that there is a necessity to introduce health-related programmes which would support the real elimination of these factors. 2. The fact that patients decide to change their lifestyle only after the ACS trauma highlights the necessity to promote activities associated with primary and secondary prevention of this disease. 3. The supplementation of knowledge of patients with coronary heart disease on the influence of the elimination of risk factors on the limitation of outcomes of this disease is important for the development of health seeking lifestyle.

 
REFERENCJE (26):
1. Ostrowska A. Styl życia a zdrowie. Wydawnictwo IFiS PAN, Warszawa, 1999 r.
2. Wrona-Polańska H. Zdrowie i jego psychologiczne mechanizmy. W: Zdrowie, stres, choroba w wymiarze psychologicznym. Wrona Polańska H. (red.). Oficyna Wydawnicza Impuls, Kraków, 2008r.
3. Gąsior M. Hawranek M. Zębik T. Gierlotka M. Krupa H. Chodór O. Niklewski T. Przybylski R. Wilczek K. Stasik-Pres G. Pres D. Kurek A. Paluszczak M. Dołaszyńska A. Kawecka E. Guz M. Stołtny A. Choroba niedokrwienna serca. W: Podręcznik kardiologii. Gąsior M. Hawranek M. Poloński L. (red.) Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, Kraków 2008 r.
4. Bednarek A. Jankowski P. Leczenie stabilnej choroby niedokrwiennej serca. Kardioprofil 2010; 1: 15–21.
5. Jankowska AE, Ponikowski P, Banasiak W. Stabilna choroba wieńcowa w Polsce. Stan obecny. W: Banasiak W. Stabilna choroba wieńcowa w Polsce. Trudne pytania, wątpliwości kliniczne. Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, Kraków, 2008 r.
6. Słońska Z. Systemowe uwarunkowania skutecznego zapobiegania chorobie niedokrwiennej serca – wyzwania dla promocji zdrowia. W: Wrześniewski K. Włodarczyk D. (red.) Choroba niedokrwienna serca. Psychologiczne aspekty leczenia i zapobiegania. Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk, 2004 r.
7. Sosnowski C. Sumiński A. Stabilna choroba wieńcowa – diagnostyka, standardy leczenia. Nowa Klinika. Choroby Cywilizacyjne 2006; (13) 9–10: 910–913.
8. Kowalski J, Kos M, Gburek J. Wrocławski W. Pawlicki L. Czynniki ryzyka a profilaktyka choroby niedokrwiennej serca w wybranej populacji mieszkańców Łodzi – cześć I i II. Polski Merkuriusz Lekarski 2005; 114: 743–753.
9. Cole JH, Sperling LS. Przedwczesna choroba wieńcowa: czynniki ryzyka i rokowanie. Kardiologia po Dyplomie 2005; 2: 25–32.
10. Ziółkowski M, Kubica A, Sinkiewicz W, Maciejewski J. Zmniejszenie umieralności na chorobę niedokrwienną serca w Polsce – sukces terapii, czy prozdrowotnego stylu życia. Folia Cardiologica Excerpta 2009; (4) 5: 265–272.
11. Podolec P, Kopeć G. Wytyczne wtórnej prewencji chorób sercowo- -naczyniowych w świetle nowych badań klinicznych. Medycyna po Dyplomie 2007; (16) 8: 30–41.
12. Narodowy Program Zdrowia na lata 2007–2015. Dostępny pod adresem: www.mz.gov.pl/wwwfiles/ma…/zal_urm_npz_90_15052007p. pdf (dostęp: 15.05.2012).
13. Bachórzewska-Gajewska H, Serwicka A, Komło A, Dobrzycki S. Znajomość czynników ryzyka choroby wieńcowej wśród pacjentów hospitalizowanych celem wykonania koronarografii oraz ich oczekiwania po badaniu. Przegląd Kardiodiabetologiczny 2007; 2 (1): 35–40.
14. Zdrojewski T, Szpakowski P, Bandosz P. i wsp. Rozpowszechnienie głównych czynników ryzyka chorób układu sercowo-naczyniowego w Polsce. Wyniki badania NATPOL PLUS. Kardiologia Polska2004; 61, 4: 5–26.
15. Tykarski A, Posadzy-Małaczyńska A, Wyrzykowski B i wsp. Rozpowszechnienie nadciśnienia tętniczego oraz skutecznośc jego leczenia u dorosłych mieszkańców naszego kraju. Wyniki programu WOBASZ. Kardiologia Polska 2005; 63: 614–619.
16. Minister Zdrowia. Narodowy Program Profilaktyki i Leczenia Chorób Układu Sercowo-Naczniowego na rok 2009 POLKARD. Dostępny na stronie: www.mz.gov.pl/wwwfiles/ma_struktura/docs/polkard_ tekst_29062009.pdf (dostęp: 23.05.2012).
17. Ścibor M, Organa M. Ocena stylu życia u pacjentów z rozpoznanym nadciśnieniem tętniczym. Medycyna Środowiskowa 2009; 12 (1): 51–60.
18. Kara I, Zysnarska M, Borkowicz M, Maksymiuk T. Palenie tytoniu wśród osób hospitalizowanych z powodu choroby niedokrwiennej serca. Przegląd Lekarski 2009; 66 (10): 727–728.
19. Kaleta D, Polańska K, Działkowska-Zaborszczyk E, Drygas W. Antytytoniowe poradnictwo lekarskie. Przegląd Lekarski 2008; 65 (10): 432–436.
20. Pogorzelska H, Wołkanin-Bartnik J. Mądry Polak po szkodzie? Znajomość i stosowanie zasad prewencji wtórnej przez pacjentów po 60 roku życia po przebyciu ostrego zespołu wieńcowego. Czynniki Ryzyka 2009; 4: 24–31.
21. Drygas W, Kwaśniewska M, Szcześniawska D. i wsp. Ocena poziomu aktywności fizycznej dorosłej populacji Polski. Wyniki programu WOBASZ. Kardiologia Polska 2005; 6 (4): 51–55.
22. Polakowska M, Piotrowski W, Tykarski A. i wsp. Nałóg palenia tytoniu w populacji polskiej. Wyniki programu WOBASZ. Kardiologia Polska 2005; 6,4: 51–56.
23. Bronkowska M, Martynowicz H, Żmich K, Szuba A, Biernat J. Wybrane elementy stylu życia oraz wiedza żywieniowa otyłych osób z nadciśnieniem tętniczym. Nadciśnienie Tętnicze 2009; 13 (4): 266–274.
24. Gołuchowska A, Jegier A. Zachowania zdrowotne mężczyzn z chorobą niedokrwienną serca kardiologicznej. Postępy Rehabilitacji 2009; 1: 13–20.
25. Lukas W, Stolpa W, Sypniewska A, Szymczyk I. Pacjenci z czynnikami ryzyka choroby niedokrwiennej serca w praktyce lekarza rodzinnego – obserwacje 6-letnie. Family Medicine & Primary Care Review 2006; 8 (3): 677–679.
26. Stryczyński Ł, Duszyńska M, Jedliński I., Zawilska K. Zmiany zachowań prozdrowotnych chorych w rok po przebytym ostrym zespole wieńcowym. Polskie Archiwum Medycyny Wewnętrznej 2006; CXVI (5)11:1039–1043.
eISSN:2084-4905
ISSN:2083-4543