6
MNiSW
58.21
ICV
PRACA ORYGINALNA
 
CC BY-NC-ND 3.0
 
 

Aktywność fizyczna i formy spędzania czasu wolnego wśród uczniów w wieku 12–15 lat

Anna Pacian 3,  
 
1
Zakład Biostatystyki, Demografii i Epidemiologii, Instytut Medycyny Wsi w Lublinie; Doktorantka w Katedrze Zdrowia Publicznego, Uniwersytet Medyczny w Lublinie
2
Zakład Biostatystyki, Demografii i Epidemiologii, Instytut Medycyny Wsi w Lublinie; Samodzielna Pracownia Metod Informatycznych i Zdalnego Nauczania, Uniwersytet Medyczny w Lublinie
3
Katedra Zdrowia Publicznego, Uniwersytet Medyczny w Lublinie
4
Doktorantka w Katedrze Zdrowia Publicznego, Uniwersytet Medyczny w Lublinie
MONZ 2016;22(2):113–119
SŁOWA KLUCZOWE:
STRESZCZENIE ARTYKUŁU:
Wprowadzenie:
Aktywność fizyczna stanowi bardzo ważny element w życiu człowieka. W okresie dorastania pozwala prawidłowo kształtować szeroko rozumiane postawy dzieci i młodzieży oraz wpływa na prawidłowy rozwój psychomotoryczny. Podejmowanie przez uczniów aktywności fizycznej w czasie lekcji wychowania fizycznego oraz pozalekcyjnej pozwala na wzmocnienie prozdrowotnego stylu życia oraz podejmowania odpowiedzialności za własne zdrowie.

Cel pracy:
Celem pracy jest ocena podejmowania aktywności fizycznej oraz form spędzania czasu wolnego wśróduczniów.

Materiał i metody:
Badania przeprowadzono w województwie podkarpackim, wśród 125 uczniów Zespołu Szkół nr 5 w Jarosławiu. Metodą sondażu diagnostycznego, z wykorzystaniem autorskiego kwestionariusza ankiety, zebrano informacje dotyczące aktywności fizycznej, które poddano statystycznej analizie komputerowej.

Wyniki:
Wyniki badań ukazują, iż uczniowie podejmują aktywność fizyczną na poziomie zalecanej dla tej grupy wiekowej 1godziny umiarkowanych wysiłków w ciągu dnia. Zdecydowana większość respondentów regularnie uczestniczy w zajęciach wychowania fizycznego oraz podejmuje dodatkową aktywność fizyczną w ciągu dnia. Najczęściej wybieraną formą dodatkowej aktywności jest jazda na rowerze. Niepokojącym faktem jest ilość czasu spędzanego przy komputerze, która w dość dużym odsetku wynosi powyżej 3 godzin każdego dnia.

Wnioski:
Opuszczanie obowiązkowych zajęć fizycznych z innych powodów niż zdrowotne, powinno zostać całkowicie wyeliminowane z nawyków i zachowań zdrowotnych uczniów. Codzienna aktywność fizyczna uczniów, w postaci jazdy na rowerze, powinna zostać wykorzystana przez rodziców, opiekunów oraz nauczycieli, jako okazja do wzmacniania prozdrowotnego stylu życia, a co za tym idzie, kształtowania wśród osób młodych postaw sprzyjających zdrowiu.


Introduction:
Physical activity is a very important element in human life. Adolescence allows the proper shaping of widely understood attitudes of children and young people, and affects normal psychomotor development. Physical activity undertaken by adolescents during physical education classes and after-school helps to strengthen a healthy lifestyle and take responsibility for their own health.

Objective:
The aim of this study is to assess the physical activity and leisure activities among adolescents

Material and Methods:
The study was conducted in the Rzeszow Region among 125 adolescents attending School No. 5 in Jarosław. A diagnostic survey method, with the use of a questionnaire designed by the author allowed the collection of information on physical activity, which was subjected to statistical computer analysis.

Results:
The test results revealed that the adolescents performed physical activity on level recommended for this age group of 1 hour of moderate efforts daily. The vast majority of respondents regularly participated in physical education classes and undertook additional physical activity during the day. The most frequently chosen form of additional activity was cycling. It is an alarming fact that the amount of time spent at the computer by a considerable percentage of adolescents was more than three hours daily.

Conclusions:
Not attending compulsory physical education classes, for reasons other than health, should be completely eliminated from the habits and health behaviours of adolescents. Daily physical activity of adolescents in the form of cycling, should be used by parents, caregivers and teachers, as an opportunity to strengthen a healthy lifestyle, and thus shaping health promoting attitudes among young people.

AUTOR DO KORESPONDENCJI:
Paulina Kaczor-Szkodny   
Zakład Biostatystyki, Demografii i Epidemiologii, Instytut Medycyny Wsi w Lublinie, ul. Jaczewskiego 2, 20-090 Lublin
 
REFERENCJE:
1. Świderska-Kopacz J, Marcinkowski J T, Jankowska K. Zachowania zdro¬wotne młodzieży gimnazjalnej i ich wybrane uwarunkowania. Część V. Aktywność fizyczna. Probl Hig Epidemiol. 2008; 89(2): 246–250.
2. Bodys-Cupak I, Grochowska A, Prochowska M. Aktywność fizyczna gimnazjalistów a wybrane wyznaczniki ich stanu zdrowia. Probl Hig Epidemiol. 2012; 93(4): 752–758.
3. Żołnierczuk-Kieliszek D. Aktywność fizyczna a zdrowie. W: Zdrowie Publiczne, Podręcznik dla studentów i absolwentów wydziałów pielęg-niarstwa i nauk o zdrowiu Akademii Medycznej, red.: TB. Kulik i M Latalski, Wydawnictwo Czelej, Lublin 2002:93–94.
4. Wytyczne dla aktywności fizycznej, Współczesna Żywność 3/2009http://www.eufic.org/article/pl/5/22/artid/Wytyczne-aktywnosci-fizycznej/ (dostęp: 30.03.2015).
5. Wytyczne UE dotyczące aktywności fizycznej. Zalecane działania polityczne wspierające aktywność fizyczną wpływającą pozytywnie na zdrowie,http://ec.europa.eu/sport/library/policy_documents/eu-physi¬cal-activity-guidelines-2008_pl.pdf(dostęp: 30.03.2015) SEK(2007) 935, 11.07.2007: Dokument roboczy służb Komisji: UE i sport: tło i kontekst. Dokument towarzyszący Białej księdze na temat sportu (COM (2007) 391). http://ec.europa.eu/sport/whitepaper/dts935_en.pdf.
6. Zachowaj równowagę czyli zdrowe podejście do życia, http://www.zachowajrownowage.pl/pl/o-projekcie/ (dostęp: 04.06.2016).
7. Kolmaga A, Zimna-Walendzik E, Rusińska A, Rychłowska E, Trafalska E. Zaburzenia stanu odżywienia dzieci kończących szkołę podstawową w Łodzi a jakość kości. Część I. Ocena parametrów antropometrycz¬nych, subiektywnej aktywności fizycznej i stanu uzębienia. Hygeia Public Health 2011; 46(1): 64–70.
8. Pięta J. Historia problematyki czasu wolnego. W: Pedagogika czasu wolnego. Wydanie III zaktualizowane. Wydawnictwo FREL, Warszawa 2014: 61–74.
9. Pięta J. Najczęściej praktykowane współczesne formy spędzania czasu wolnego. W: Pedagogika czasu wolnego. Wydanie III zaktualizowane. Wydawnictwo FREL, Warszawa 2014: 79–90.
10. Bergier B, Niźnikowska E, Stępień E, Szepeluk A, Bergier J. Aktywność fizyczna studentów a ich czas wolny i samoocena sprawności fizycznej. Antropomotoryka, Kraków-Wrocław 2013; 23(64): 41–48.
11. Kaiser A. Socjalizacja do prozdrowotnego wypoczynku w rodzinie i placówkach przedszkolnych. Studia Periegetica, Zeszyty Naukowe Wielkopolskiej Wyższej Szkoły Turystyki i Zarządzania w Poznaniu, Poznań 2013; 9: 75–87.
12. Kowalczyk A. Rola nauczycieli i rodziców w organizacji czasu wolnego dzieci w wieku wczesnoszkolnym. Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce 2015; 35(1): 95–113.
13. Jarosz M. Działania prowadzone w Polsce na rzecz zwalczania nad¬wagi i otyłości, II Zjazd Polskiego Towarzystwa Badań nad Otyłością, Szczecin, 15–17 października 2009r.; Instytut Żywności i Żywienia, Warszawa 2009; 48–56.
14. Zdrowie i Zachowania Zdrowotne Młodzieży Szkolnej w Polsce na tle wybranych uwarunkowań socjodemograficznych. Wyniki Badań HBSC 2014, red.: J Mazur, Instytut Matki i Dziecka, Warszawa 2015: 119–125.
15. Bergier J. O ocenie aktywności fizycznej z wykorzystaniem polskiej wersji Międzynarodowego Kwestionariusza Aktywności Fizycznej (IPAQ) – udział w dyskusji. Człowiek i Zdrowie 2013; 07(1): 91–98.
16. Biernat E, Stupnicki R, Gajewski AK. Międzynarodowy Kwestionariusz Aktywności Fizycznej IPAQ) – wersja polska, Wychowanie Fizyczne i Sport 2007; 51(1): 47–54.
17. Zachowania Zdrowotne Młodzieży. Raport. Instytut Medycyny Wsi, Lublin 2011; s. 7–29.
18. Kultura Fizyczna w Polsce w latach 2013 i 2014. Główny Urząd Staty¬styczny. Urząd Statystyczny w Rzeszowie, Zakład Wydawnictw Staty-stycznych, Warszawa-Rzeszów 2015.
19. Zdrowie i zachowanie zdrowotne mieszkańców Polski w świetle Eu¬ropejskiego Ankietowego Badania Zdrowia (EHIS) 2014 r. Notatka informacyjna, Główny Urząd Statystyczny, Warszawa, 1 grudnia 2015 r.
20. Aktywność Fizyczna Młodzieży Szkolnej w Wieku 9–17 lat. Aktualne wskaźniki, tendencje ich zmian oraz wybrane zewnętrzne i wewnętrzne uwarunkowania. Raport Końcowy Część I: Badania ilościowe, Instytut Matki i Dziecka, Warszawa 2013.
21. Wyniki badań HBSC 2010. Raport techniczny. Oprac. pod red.: J Mazur, A Małkowska-Szkutnik, Instytut Matki i Dziecka, Warszawa 2011.
22. Świderska-Kopacz J, Marcinkowski JT, Jankowska K. Zachowania zdrowotne młodzieży gimnazjalnej i ich wybrane uwarunkowania. Cz. V. Aktywność fizyczna. Probl Hig Epidemiol. 2008; 89(2): 246–250.
23. Wojtyła A, Biliński P, Bojar I, Wojtyła K. Aktywność fizyczna mło¬dzieży gimnazjalnej w Polsce. Problemy Higieny i Epidemiologii 2011; 92(2): 335–342.
24. Zimna-Walendzik E, Kolmaga A, Tafalska E. Styl życia – aktywność fizyczna, preferencje żywieniowe dzieci kończących szkołę podstawowa. Żywność. Nauka. Technologia. Jakość 2009; 4 (65): 195–203.
25. Chabros E, Charzewska J, Rogalska-Niedźwiedź M, Wajszczyk B, Chwojnowska Z, Fabiszewska J. Mała aktywność fizyczna młodzieży w wieku pokwitania sprzyja rozwojowi otyłości. Probl Hig Epidemiol. 2008; 89(1): 58–61.
26. Woynarowska B, Mazur J, Oblacińska A. Uczestnictwo uczniów w lek¬cjach wychowania fizycznego w szkołach w Polsce. Hygeia Public Health 2015; 50(1): 183–190.
27. Pilewska-Kozak AB, Łepecka-Klusek C, Stadnicka G, Dobrowolska B, Pawłowska-Muc AK, Kozak ŁA, Ulan A, Wagner E. Aktywność fizyczna dziewcząt w okresie dojrzewania. J Educ Health Sport. 2015; 5(9): 305–316.
28. Lubowiecki-Vikuk A P, Biernat E. Zorganizowane i niezorganizowane formy aktywności fizycznej młodzieży gimnazjalnej w czasie wolnym na tle czynników osobniczych i społeczno-środowiskowych. Probl Hig Epidemiol. 2015; 96(2): 448–457.
29. Marcysiak M, Zagroba M, Ostrowska B, Wiśniewska E, Marcysiak M, Skotnicka-Klonowicz G. Aktywność fizyczna a zachowania żywieniowe dzieci i młodzieży powiatu ciechanowskiego. Probl Pielęgn. 2010; 18 (2): 176–183.
30. Kocka K, Kachaniuk H, Bartoszek A, Charzyńska-Gula M, Szadowska¬-Szaletka Z, Muzyczka K, Kasprzak K. Aktywność fizyczna i opinie na jej temat uczniów szkół podstawowych i gimnazjalnych jako element zachowań prozdrowotnych. J Health Sci. 2014; 04(07): 101–112.
eISSN:2084-4905
ISSN:2083-4543